Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бөлме температурасында сұйық болатын қорытпа. Галистан құрамындағы металдардың төмен уыттылығы және төмен реактивтілігіне байланысты, көптеген қолданыстарда уытты сұйық сынапты немесе реактивті NaK қорытпасын ығыстырды.
Alloy that is liquid at room temperature
Due to the low toxicity and low reactivity of its component metals, galinstan has replaced the toxic liquid mercury or the reactive alloy NaK in many applications.
Атауы
"Галинстан" атауы галлий, индий және станум (латын тілінде "қалай") сөздерінің қосындысынан құралған. "Галинстан" тауарлық белгісі – неміс компаниясының тіркелген сауда таңбасы.
The name "galinstan" is a portmanteau of gallium, indium, and stannum (Latin for "tin"). The brand name "Galinstan" is a registered trademark of the German company de.
Қолданылуы
Галлистан орташа температурада термометрдегі сынапты алмастыра алады. Галлистанның шағылыстыру қабілеті жоғары және тығыздығы сынаптан төмен. Астрономияда ол сұйық айналы телескоптарда сынапты алмастыра алады. Бөлме температурасында сұйық күйде болатын галистан сияқты металдар немесе қорытпалар, компьютерлік жабдықтарды салқындату үшін жылу интерфейсі ретінде энтузиасттар мен жүйелік әзірлеушілер арасында кеңінен қолданылады. Олардың жылу өткізгіштігі, жылу пасталары мен жылу эпоксидтеріне қарағанда жоғары болғандықтан, демонстрациялық және бәсекелестік оверклокингтерде жоғары сағаттық жиіліктерге және процессордың өңдеу қуатына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Мысалдар: жылу өткізгіштігі 73 және 38,4 Вт/мК болатын Thermal Grizzly Conductonaut және Coolaboratory Liquid Ultra. Кәдімгі термоқосылыстардан айырмашылығы, галистанды қолдану қиын және аппаратты зақымдау қаупі төмен болса, галистан электр тогын өткізеді және алюминий сияқты көптеген металдарда, оның ішінде жылуды таратушы құрылымдарда қолданылатын сұйық металдың қатайып, сынға ұшырауына себеп болады. Бұл қиындықтарға қарамастан, оны сәтті қолданған пайдаланушылар жақсы нәтижелерге қол жеткізгендерін хабарлайды. 2020 жылдың тамызында Sony Interactive Entertainment, PlayStation 5 құрылғысында қолдануға арналған, жаппай өндіріске жарамды галистанға негіделген жылу интерфейсі шешімін патенттеді. Галлистанды ядролық реакторларды салқындату үшін пайдалану қиын, себебі индийдің жылулық нейтрондарды сіңіру қимасы жоғары, ол оларды тиімді сіңіріп, бөліну реакциясын тежейді. Керісінше, ол синтез реакторлары үшін салқындатқыш ретінде зерттелуде. Оның химиялық реакцияға түспеуі, оны литий және сынап сияқты басқа сұйық металдарға қарағанда қауіпсіз етеді. Галлистанның жабысу қасиеттерін пайдаланып, тоқ өткізгіш үлгілер жасауға болады, бұл оны жұмсақ робототехникада және икемді электроникада сұйық, деформацияланатын тоқ өткізгіш ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Галлистан сымдарды, қосылыстарды және электродтарды, сондай-ақ индукторлық катушкалардағы тоқ өткізгіш элементтерді және жұмсақ конденсаторлардың диэлектрлік композицияларын алмастыру үшін қолданылуы мүмкін. Металл жоғары жылдамдықпен соплодан төмен ағып, жоғары интенсивті электронды көз оған бағытталған. Металл ағыны ток өткізеді, бірақ физикалық ағын анодтың қызуын қысқартады (мәжбүрлі конвекциялық жылуды сығарту арқасында), ал галистанның жоғары қайнау температурасы анодтың булануын тежейді.
Galinstan can replace mercury in thermometers at moderate temperatures. Galinstan has higher reflectivity and lower density than mercury. In astronomy, it can replace mercury in liquid mirror telescopes. Metals or alloys like galinstan that are liquids at room temperature are often used by overclockers and enthusiasts as a thermal interface for computer hardware cooling, where their higher thermal conductivity compared to thermal pastes and thermal epoxies can allow slightly higher clock speeds and CPU processing power achieved in demonstrations and competitive overclocking. Two examples are Thermal Grizzly Conductonaut and Coolaboratory Liquid Ultra, with thermal conductivities of 73 and 38.4 W/mK respectively. Unlike ordinary thermal compounds which are easy to apply and present a low risk of damaging hardware, galinstan is electrically conductive and causes liquid metal embrittlement in many metals including aluminum which is commonly used in heatsinks. Despite these challenges the users who are successful with their application do report good results. In August 2020, Sony Interactive Entertainment patented a galinstan based thermal interface solution suitable for mass production, for use on the PlayStation 5. Galinstan is difficult to use for cooling fission based nuclear reactors, because indium has a high absorption cross section for thermal neutrons, efficiently absorbing them and inhibiting the fission reaction. Conversely, it is being investigated as a possible coolant for fusion reactors. Its nonreactivity makes it safer than other liquid metals, such as lithium and mercury. The wetting characteristics of galinstan can be utilized to fabricate conductive patterns, allowing it to be used as a liquid, deformable conductor in soft robotics and stretchable electronics. Galinstan can be used to replace wires, interconnects, and electrodes as well as the conductive element in inductor coils and dielectric composites for soft capacitors. The metal flows from a nozzle downward at a high speed, and the high intensity electron source is focused upon it. The rapid flow of metal carries current, but the physical flow prevents a great deal of anode heating (due to forced convective heat removal), and the high boiling point of galinstan inhibits vaporization of the anode.