Кіріспе
Кемені жылға жетелейтін механикалық құрылғы – жылға жетелуді қамтамасыз ететін механикалық құрылғы. Бұл термин теңіз саласында жиі қолданылады және бұл пропеллерден гөрі күрделі механикалық жиынтық екенін білдіреді. Kort соплосы, сорғылы жылға жетелу және шеттік жылға жетелу – мысалдардың ішінде. Қоса берілген суретте жылға жетелу құрылғысының мысалы көрсетілген. Ол лопасть ұштарындағы кавитацияны және таралатын шуды азайтатын қаптамамен жабдықталған. Сондай-ақ, құрылымда ротор және статор элементтері бар. Статор жылға жетелу күшін осьтік бағытта шоғырландырады және жанама ағында ысырап болатын энергияны азайтады (соның салдарынан корпусқа түсетін бұрылу моментін жояды). Ротор мен статордағы лопастьтардың саны әдетте, тұрақты толқындардың пайда болуын болдырмау үшін екі түрлі жай сан болады. Ротордың немесе статордың лопастьтары шуды одан әрі азайту үшін бұрышпен орналастырылуы мүмкін. Физикалық конструкциясы және орналасуы бір сатылы осьтік ағынды компрессорға өте ұқсас.
A propulsor is a mechanical device that gives propulsion. The word is commonly used in the marine vernacular, and implies a mechanical assembly that is more complicated than a propeller. The Kort nozzle, pump jet and rim driven thruster are examples. An example propulsor is shown in the accompanying picture. It has a shroud which cuts down on blade tip cavitation and radiated noise. It also has a rotor element and a stator. The stator concentrates the thrust in axial direction and reduces energy wasted in the tangential flow (therefore eliminating torque on the hull). The number of blades in the rotor and stator will typically be two different prime numbers to avoid standing waves. The blades in the rotor or the stator may be angled to further reduce noise. The physical design and layout is very much similar to a single stage axial flow compressor.
Войт Шнайдер
Voith Schneider Propeller, циклоидты қозғалтқыш деп те аталады, – бұл арнайы теңіздік жылжыту жүйесі. Ол өте маневрлі, өйткені итеру бағытын дерлік бірден өзгерте алады. Бұл жүйе буксирлер мен паромдарда кеңінен қолданылады. Тік осьтің айналысына келген дөңгелек пластинадан тік қанаттардың (гидрофойл пішіндес) дөңгелек тізімі кеменің түбінен шығады. Әрбір қанат тік ось бойынша өздігінен айналуға қабілетті. Ішкі механизм қанаттардың шабуыл бұрышын пластинаның айналуымен синхронды түрде өзгертеді, соның арқасында әрбір қанат кез келген бағытта итеру күшін бере алады, бұл тікұшақтың ұжымдық және циклдік басқаруына өте ұқсас.
Азимут қозғалтқышы
Азимуттық итергіш – көлденең жазықтықта бұрыла алатын қозғалмалы қондырғыларда орналасқан кеме пропеллерлерінің конфигурациясы, ол рульді қажетсіз етеді. Бұл кемелерге, бекітілген пропеллер және руль жүйесіне қарағанда, жақсырақ маневрлеу мүмкіндігін береді.
Магнитті-гидродинамикалық қозғалтқыш
Магнит-гидродинамикалық қозғалтқыш немесе МГД қозғалтқышы – магнит-гидродинамика принципін пайдаланып, қозғалмалы бөліктері жоқ электр және магнит өрістерін ғана қолдана отырып, теңіз кемелерін жылға жылдыру әдісі. Жұмыс ілу принципі – газ немесе су сияқты итергіш затты электрлендіріп, оны магнит өрісі арқылы бағыттап, көлікті кері бағытта жылға жылдыру болып табылады. Бірнеше жұмыс істейтін прототиптері болғанымен, МГД қозғалтқыштары әлі де практикалық емес және көбінесе ғылыми фантастика әлемінде кездеседі. 1990 жылғы "Қызыл қазанға аңшылық" фильмінде МГД қозғалтқышы бейнеленген, ол фильмнің негізі болған Том Клэнсидің "Қызыл қазанға аңшылық" романындағы сорғы-реактивтік жүйеден өзгеше.