Кіріспе

Американдық актер (1925–2021)

Харольд Роу Холбрук-кіші (17 ақпан 1925 – 23 қаңтар 2021) – американдық актер. Ол 1954 жылы «Mark Twain Tonight!» атты бір адамдық сахналық қойылымымен сыншылардың жоғары бағасын алды, осы қойылымды Денисон университетінде оқып жүргенде дамытқан болатын. 1966 жылы Твен рөлін сомдағаны үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Холбруктың Шон Пенннің «Жабайы» (2007) фильміндегі Рон Франц рөлі оған «Оскар» және «Экрандағы актерлер гильдиясы» сыйлығының «Ең үздік қосалқы актер» номинациясын әкелді. 2003 жылы Холбрукқа президент Джордж Буш Ұлттық гуманитарлық медаль табыс етті. Холбрук пен оның екі үлкен қарындасы екі жасқа толғанда ата-анасынан тасталып кеткен. Ол Culver әскери академиясын (қазір Culver академиясының бөлігі) бітіріп, содан кейін Деннисон университетін аяқтады, онда Марк Твен туралы жобасы оны ең танымал болған бір адамдық қойылымын – «Mark Twain Tonight!» дамытуға итермеледі. Сондай-ақ ол Нью-Йорктегі HB студиясында актерлік өнерді оқыды. 1942 жылдан 1946 жылға дейін Холбрук Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ армиясында қызмет етті, штаб-сержант шеніне жетті; ол Ньюфаундлендте орналасқан, онда «Lady Precious Stream» пьесасы сияқты театрлық қойылымдарда өнер көрсетті. Мемлекеттік департамент оны тіпті Еуропаға гастрольдік сапарға жіберді, онда темір перде артындағы алғашқы өнер көрсетулері де болды. 1967 жылы «Mark Twain Tonight!» CBS және Xerox телеарналарында көрсетілді, ал Холбрук өнер көрсеткені үшін «Эмми» сыйлығын алды. Холбрук 1966 жылы осы рөлі үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды. 1966 жылы Холбрук Ширли Бутпен бірге CBS Playhouse-дің танымал «The Glass Menagerie» қойылымында ойнады. Ол 1972 жылы Мартин Шинмен бірге даулы және мақұлданған «That Certain Summer» телефильмінде түсті. 1973 жылы Холбрук «Magnum Force» фильмінде лейтенант Нил Бриггс рөлінде ойнады, ол детектив «Dirty» Harry Callahan (Клинт Иствуд) басшысы және қарсыласы, Сан-Францисконың қылмыскерлерін жоюды қолдайтын және өзін-өзі қорғаушы офицерлердің бүлікші тобының жетекшісі болған «мұқият және таза фанат» рөлінде көрінді. 1976 жылы Холбрук Карл Сэндбургтің танымал өмірбаянына негізделген телешоулар сериясында Авраам Линкольн рөлін сомдағаны үшін жоғары баға алды. 1979 жылы ол Кэтрин Росс, Барри Боствик және Ричард Андерсонмен бірге «Murder by Natural Causes» телефильмінде түсті. Ол «George Washington» (1984) және «Dress Gray» (1986) сияқты басқа да мини-сериалдарда ойнады және «King Lear» сияқты театрлық қойылымдарда өнер көрсетуді жалғастырды. Холбрук 1997 жылы Кен Бернстің «Lewis & Clark: The Journey of the Corps of Discovery» деректі фильмінің баяндаушысы болды. 1988-1990 жылдар аралығында ол сериалдың төрт эпизодын режиссерлік етті. Мансабының басында Холбрук сахнада және «The Brighter Day» телесериалында жұмыс істеді. Бір жылдан кейін Холбрук «Men of Honor» фильмінде түсті, онда ол афроамерикалық суға түсуші оқушыны сәтсіздікке ұшыратуға тырысатын расистік және екі жүзді офицер рөлін ойнады. Ол «The West Wing» сериалының екі эпизодында Альби Дункан рөлінде ойнады. Ол «The Seventh Day: Revelations From The Lost Pages of History» (2005) деректі фильмінде жүргізуші ретінде пайда болды.

Кейінгі мансап

Ол Шон Пенннің сыншылар тарапынан жоғары бағаланған "Жабайыға" (2007) фильмінде ойнады және 80-ші "Оскар" сыйлығының екінші рөлдегі ең үздік актерлік жетістігі үшін номинациясын алды. Ол кезде 82 жастағы Холбрук Оскар тарихындағы ең үлкен жастағы үміткер атанды. "That Evening Sun" фильмі 2009 жылы Нэшвилл кинофестивалінде көрсетілді, онда Холбрук өмірлік жетістіктері үшін арнайы сыйлыққа ие болды, ал фильмнің өзі тағы бір көрермендер жүлдесін жеңіп алды. Холбрук 2006 жылы HBO телесериалының "The Sopranos" және NCIS-тің "Escaped" атты эпизодтарында қонақ жұлдыз ретінде пайда болды. Ол сондай-ақ NBC телеарнасының "The Event" американдық телесериалында бірнеше эпизодқа қатысты, ол 2010-2011 жылдарғы маусымда көрсетілді. 2011 жылы Холбрук "Сарыларға арналған су" фильмінде ойнады. 2012 жылы Стивен Спилберг Холбрукты "Линкольн" фильмінде Фрэнсис Престон Блэр рөліне шақырды. Оның басқа фильмдердегі рөлдері Гус Ван Санттың "Уәде етілген жер" (2012), анимациялық фильм "Ұшақтар: Өрт пен құтқару" (2014) және драмалық фильм "Блэквей" (2016) фильміндегі Уизердің шағын рөлі болды. 2017 жылдың 23 наурызында ол "Grey's Anatomy" сериалының бір эпизодында әйелі науқас болған зейнеткерлік кеуде хирургінің рөлін ойнады, ал сол жылы "Hawaii Five 0" сериалында да пайда болды. 2017 жылдың қыркүйегінде, алты онжылдық бойы Марк Твен рөлін сомдағаннан кейін, Холбрук "Марк Твен кеште" өнерден кету туралы хабарлады. Ол фильмдер мен теледидардағы жұмысын жалғастырғысы келетінін мәлімдеді. Олардың бір баласы болды және 1983 жылы ажырасты. Холбрук 1984 жылы актриса және әнші Дикси Картерге үйленді, екеуі Картердің 2010 жылдың 10 сәуірінде эндометрийлік қатерден қайтыс болғанға дейін некеде болды. Холбрук Картердің "Дизайн әйелдер" телесериалында қайта-қайта пайда болатын кейіпкер болды. Оның Беверли-Хиллсте (Калифорния) да тұрақты үйі болды. 2016 жылдың қазан айында Холбрук 1999 жылы әйел зорлағаны айыпталған және Паркердің "Ұлттың тууы" фильміне қатысты даулы режиссер Нейт Паркерді қорғап, "The New York Times" газетіне хат жазды. Ол басқаларды Паркердің өткенінен "алып қашуға" және "американдық тәжірибеміздің ерекше көркемдік туындысы және маңызды бейнесі" болған фильмді көруге шақырды. Ол тіркелген тәуелсіз саясаткер болған, бірақ АҚШ саяси спектрінің солшыл жағына көңіл бөлген. 2016 жылы ол сол кездегі республикалық кандидат Дональд Трампты "елді басқаруға жетілмеген" деп сынады. Ол сенатор Берни Сандерстің "сайлауға қатысты нәрсені айтпайтын" жалғыз саясаткер екенін және оның адалдығын жоғары бағалады.

Өлім

Холбрук 2021 жылғы 23 қаңтарда Беверли-Хиллстегі үйінде 95 жасында қайтыс болды, қайтыс болу себебі жарияланбады. Ол әйелі Дикси Картермен бірге Теннесси штатының Маклеморсвилл қаласындағы Маклеморсвилл зиратында жерленді.

Мұра

2003 жылы президент Джордж Буш Холбрукты «Марк Твеннің өткір әзілі мен даналығымен көрермендерді әсерлі етуі үшін» Ұлттық гуманитарлық медальмен марапаттады, себебі Твеннің көзқарасы Холбрукқа керемет қойылымдар жасауға мүмкіндік берді. Оның әйелі Дикси Картердің туған жері Маклеморсвилл қауымы жақын орналасқан Теннесси штатының Хантингдон қаласында «Дикси» атты өнер театрын салды, онда Хэл Холбрук атындағы зал бар.

Марапаттар мен ұсыныстар

1959Жыл «Марк Твен кешкісі!»Вернон Райс сыйлығы (Джейн МакАртурмен бөлісілген)Оби сыйлығыАрнайы мақтауOuter Critics Circle сыйлығы1966Жыл Театрлық әрекеттердегі ең үздік актер сыйлығы (Tony Award)1967Жыл Primetime Emmy сыйлығы – Драмалық түріндегі актердің жетекші рөліндегі ең үздік жеке өнер көрсеткені үшінrowspan=3 1969Жыл «Батылдар: Заңгерлер» – (Пилоттық бөлім: «Бүкіл әлем бақылап отыр»)Primetime Emmy сыйлығы – Қосалқы рөлдегі актердің ең үздік жеке өнер көрсеткені үшін1971Жыл «Батылдар: Сенатор» – (Пилоттық бөлім: «Анық және қазіргі қауіп»)Primetime Emmy сыйлығы – Актердің жетекші рөліндегі ең үздік жеке өнер көрсеткені үшін «Батылдар: Сенатор»Primetime Emmy сыйлығы – Драмалық сериалдағы актердің жетекші рөліндегі үздік жалғасқан өнер көрсеткені үшін1973Жыл «Ол жаз»Primetime Emmy сыйлығы – Актердің жетекші рөліндегі ең үздік жеке өнер көрсеткені үшін 1974Жыл «Пуэбло»Primetime Emmy сыйлығы – Драмадағы ең үздік жетекші актерrowspan=2 Primetime Emmy сыйлығы – Жылдың актері (Арнайы сыйлық) 1976Жыл «Сандбургтың Линкольны»Primetime Emmy сыйлығы – Шешімді сериалдағы ең үздік жетекші актерrowspan=1 1978Жыл «Оянған жер»rowspan=3 «Біздің қаламыз»Primetime Emmy сыйлығы – Драмалық немесе комедиялық арнайы бағдарламадағы ең үздік жетекші актер1988Жыл «Америка портреті» – (Бөлім: «Нью-Йорк қаласы»)Primetime Emmy сыйлығы – Ақпараттық бағдарламадағы жеке жетістік үшін ең үздік сыйлық1989Жыл «Америка портреті» – (Бөлім: «Аляска»)2003Жыл Ұлттық гуманитарлық медаль Президент Джордж У. Буштан табысталдыСыйлықталды2008Жыл «Осқар» сыйлығы – Екінші рөлдегі ең үздік актерCritics' Choice Movie Award сыйлығы – Екінші рөлдегі ең үздік актерOnline Film Critics Society сыйлығы – Екінші рөлдегі ең үздік актерScreen Actors Guild сыйлығы – Екінші рөлдегі актердің ең үздік өнері үшін сыйлық