Кіріспе

Ямайкада туған британдық экс-спринтер Линфорд Кристи (2 сәуір 1960 жылы туған) – ямайкалық туған британдық экс-спринтер және жеңіл атлетика жаттықтырушысы. Ол британдық спортшылар үшін ашық төрт ірі жарыста – Олимпиада ойындарында, әлем чемпионаттарында, Еуропа чемпионаттарында және Достастық ойындарында 100 метрлік жүгірісте алтын медаль ұтқан жалғыз британдық ер адам. Ол 100 метрде 10 секундтық шекараны бұзған алғашқы еуропалық спортшы және осы жарыста 30 жылға жуық британдық рекордты сақтап келді. Сондай-ақ, ол 200 метрлік жүгірісте бұрынғы әлемдік рекорд иегері, ал 60 метр, 100 метр және 4x100 метр эстафетасында – Еуропалық рекорд иегері. Ол барлық уақыттағы ең көп марапатталған британдық спортшылардың бірі болып саналады. Карьерасының соңына дейін Кристи барлығы 24 медаль жеңіп алды, бұл одан бұрынғы немесе кейінгі ешбір британдық ер спортшыдан көп. 1993 жылы ол BBC Sports Personality of the Year сыйлығына ие болды. 1988 жылы Сеул Олимпиадасында Кристидің допинг тестісінде тыйым салынған стимулятор табылды. 1999 жылы ол 1997 жылдан бері спорттан кеткенімен, допинг тестісінде нандролон табылуына байланысты IAAF тарапынан екі жылға дисквалификацияланды. Жаттықтырушы ретінде оның шәкірттері Даррен Кэмпбелл мен Кэтрин Мерри Олимпиада және әлем чемпионаттарында медальдар жеңіп алды.

Ерте өмір және білім

Кристи 1960 жылдың 2 сәуірінде Ямайканың Сент-Эндрю қаласында дүниеге келді және анасының шешесі тәрбиеледі. Жеті жасында ол бес жыл бұрын Актон, Лондонға эмиграциялаған ата-анасына қосылды. Ол Лондонның Фулхэм қаласындағы Генри Комптон орта мектебінде оқыды және дене шынықтырудан өте жақсы нәтижелер көрсетті. 1977 жылы Хэммерсмит және Фулхэм ауданынан Лондон жастар ойындарының алғашқысында бақ сынасты. 1978 жылы 336 (Хэммерсмит) эскадрильясына қатысты. Ол 18 жасқа толғанға дейін жеңіл атлетикамен кәсіби түрде айналыспады.

Кәсіби жеңіл атлетика карьерасы

Кристинің ертедегі жеңіл атлетика мансабы аса жарқын болған жоқ. Баяу старт алатын ол 1984 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына Ұлыбритания құрамасына іліге алмады, тіпті спринттік эстафета командасына да қосылмады. 1979 жылы Рон Родданның жаттықтыруымен жүгіру техникасын жақсартуға белсенді кіріскеннен кейін ғана өзінің әлеуетін толыққанды іске асыра алды. 1986 жылы ол Еуропа чемпионатында 100 метр қашықтықта күтпеген жеңіске жетті және Эдинбургте өткен Достастық ойындарында Бен Джонсоннан кейін екінші орын алды. 1987 жылы Римде өткен жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында Кристи 100 метрде төртінші орынды иеленді, бірақ кейіннен жеңімпаз Джонсон стероид қолданғанын мойындағаннан кейін дисквалификацияланып, Кристи қола медальмен марапатталды. 1988 жылғы Сеулде өткен жазғы Олимпиадада Кристи 100 метрде Карл Льюистен кейін күміс жүлде алды. Джонсон 9.79 секундтық әлемдік рекордты көрсеткенімен, допинг сынағынан өтпегендіктен қайтадан дисквалификацияланды. Кристинің көрсеткен уақыты 9.97 секунд болды, бұл 0.03 секундқа жаңа Еуропа рекорды еді. Бұл 100 метрде он секундтық шекті бұзған үшінші спортшы болды, бірақ жарыста жеңіске жетпеді. 1992 жылы Кристи Барселона Олимпиадасында Намибиялық Фрэнки Фредериксті еңсеріп, Олимпиаданың 100 метрінде жеңіске жеткен үшінші британдық спортшы атанды (Гарольд Абрахамс пен Аллан Уэллс бұрынғы чемпиондар). Басты қарсыласы Льюис қатыспағандықтан, Кристи финалда 9.96 секунд көрсетті және 32 жас 121 күндік шағында Олимпиаданың 100 метріндегі ең қарт чемпион атанды (4 жыл 38 күнге). 1993 жылы ол Олимпиада, Әлем чемпионаттары, Еуропа чемпионаттары және Достастық ойындарының 100 метрдегі титулдарына ие болған тарихтағы алғашқы спортшы болды. Штутгартта өткен Әлем чемпионатында ол өзінің ең жылдам уақытын – 9.87 секунд көрсетті. Бұл рекорд 2023 жылға дейін британдық рекорд болып сақталды. Осы жетістігі үшін ол британдық жұртшылықтың дауысымен сол жылы BBC Sports Personality of the Year атанды. Келесі жылы, 1994 жылы, ол Викторияда өткен Достастық ойындарында 9.91 секунд көрсетіп, екінші ең жылдам уақытын тіркеп, өзінің титулын қорғады. Оның реакция уақыты 0.086 секундты құрады. IAAF ережелеріне сәйкес, спринтерлер старттық блоктан 0.1 секундтан бұрын қозғалуға құқықсыз. Кристи 1997 жылы халықаралық жарыстардан қанағаттанды, бірақ шақыру арқылы өтетін жарыстарға қатысуын жалғастырды.

Алғашқы мәлімдемелер

Кристи 1988 жылғы Сеул Олимпиадасында 200 метрлік жарысқа қатысқаннан кейін тыйым салынған стимулятор псевдоэфедринге оң сынақ нәтижесі көрсеткені үшін Халықаралық Олимпиада комитетінің тәртіптік тыңдауына қатысты. Комитет 11-10 дауыспен шешім қабылдағаннан кейін ол жазадан құтылды және Кристиге "күмәннің пайдасына" берді. Кристи бұл затты қасақана емес, женьшень шайы ішкен кезде ішкенін мәлімдеді. 1994 жылы Хельсинкиде өткен Еуропа чемпионатында Ұлыбритания құрамасының капитаны Кристи 100 метрлік жүгіруде үшінші Еуропа чемпионы атанды. Сол кезде 400 метрлік жүгіруші Соломон Уэрисо халықаралық жарыста тұңғыш рет қатысып, стимулятор эфедринге оң сынақ нәтижесі көрсеткенінен допингке қатысты дау туды. Уэрисо "Газды күшейт" деп аталатын, Кристи Флоридадағы дәріханадан сатып алған, рецептсіз сатылатын энергетикалық ішімдік қолданғанын айтты. 1998 жылы, алғашқы оң допинг сынағына жеті ай жетпеген кезде, Кристи журналист Джон МакВикарға қарсы қорлау ісін жеңіп алды. МакВикар сатирикалық журналда Кристидің әлемдегі 156-шы орыннан жеңіске жетуі, оның қартаю кезеңінде болуы тиіс шағында тек қана допингтік препараттардың көмегімен мүмкін болғанын айтқан. Төрелер алқасы 10-2 дауыспен Кристинің пайдасына шешім шығарды. Сот МакВикарды Кристиді тыйым салынған препараттар қолдануда айыптауға тыйым салатын шешім шығарды. 40 мың фунт стерлингтік өтемақы Кристидің сотқа жүгінуіне кеткен заңдық шығындардан азырақ болды. Сот шешімінен кейін МакВикар Кристиді сотта көрсеткен эмоцияларына сілтеме жасап, "100 метрлік Джуди Гарланд" деп атады.

Сұлба жеңімпаздары

Барлық ақпарат IAAF және UK Athletics профильдерінен алынған. Оның құдасы Омари Патрик – кәсіби футболшы. Оның жүрегі туысы Джошуа Р. Кристи 2018 жылы Гонконгта өткен 7-ші турнирде Ямайка регби командасының құрамында ойнап, бір эссе соқты. Джошуа 2019 жылы «Кеме апаты» реалити-шоуында да көзге түсті. Оның ұлы Лиам Оливер Кристи 2018 жылы есірткі таратқан қылмысы үшін сотталды. 1993 жылы Кристи спринтке қатысатын Колин Джексонмен бірлесіп Nuff Respect спорттық менеджмент және жарнамалау компаниясын құрды. Олардың алғашқы өнімдерінің бірі – спорттық жаттығулар мен жаттығу видеосы, The S Plan: Get Fit with Christie and Jackson. Кейін Джексон «Линфорд басшылыққа алуы керек, ол бірінші болуы керек, ол жетекші болуы керек» деп айтып, бұл кәсіптен бас тартты.