Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық америкалық футболшы (1942 жылы туған)
Norwegian American football player (born 1942)
Ян Стенеруд (туған 26 қараша 1942 жылы) – норвегиялық америкалық бұрынғы футболшы, 19 маусым бойы Ұлттық футбол лигасында (NFL) және Америка футбол лигасында (AFL) ойнады, негізінен «Канзас-Сити Чифс» командасы үшін. Бірінші норвегиялық NFL ойыншысы, ол «Монтана штаты Бобкетс» командасы үшін колледж футболында ойнады және All American құрметіне ие болды. Стенеруд 1966 жылғы драфта «Чифс» командасы таңдағаннан кейін мансабын AFL-де бастады және AFL–NFL бірігуінен кейін NFL-ге қосылды. «Канзас-Ситиде» өткізген 13 маусымымен қатар, Стенеруд «Грин Бэй Пэкерс» командасында төрт маусым, ал «Миннесота Викингс» командасында екі маусым ойнады, содан кейін 1985 жылы мансабын аяқтады. Мансабында Стенеруд алты рет «барлық жұлдыз» (төрт NFL Pro Bowl және екі AFL All-Star ойыны) атанды, сондай-ақ NFL-де төрт рет бірінші команданың үздік ойыншысы және AFL-де екі рет бірінші команданың үздік ойыншысы болды. AFL–NFL бірігуіне дейінгі маусымда ол «Чифс» командасына Super Bowl IV-де алғашқы Супер Боул титулын жеңуге көмектесті. 1991 жылы ол Профутбол даңқы залына енгізілді – бұл құрметке ие болған бірінші және жалғыз мамандық бойынша допты тепкіш.
Jan Stenerud ('/s//t//ɛ//n//ə//r//uː//d/, ; born November 26, 1942) is a Norwegian American former football placekicker who played in the National Football League (NFL) and American Football League (AFL) for 19 seasons, primarily with the Kansas City Chiefs. The first Norwegian NFL player, he played college football for the Montana State Bobcats and earned All American honors. Stenerud began his career in the AFL after being selected by the Chiefs during the 1966 draft and joined the NFL following the AFL–NFL merger. Along with his 13 seasons in Kansas City, Stenerud was a member of the Green Bay Packers for four seasons and the Minnesota Vikings for two seasons until retiring in 1985. Stenerud was a six time all star (four NFL Pro Bowls and two AFL All Star games) during his career, as well as a four time first team All Pro in the NFL and a two time first team All AFL. The season prior to the AFL–NFL merger, he also helped the Chiefs win their first Super Bowl title in Super Bowl IV. He was inducted to the Pro Football Hall of Fame in 1991 as the first exclusive placekicker to receive the honor.
Өмірбаян
Норвегияның Акершус графтығындағы Фетсунд қаласында Йохан Стенеруд пен Клара (Кюстад) Стенерудтің отбасында дүниеге келген Стенеруд, Монтана штатының Боземан қаласындағы Университетке шаңғымен секіру бойынша шәкіртақы алып, студент ретінде АҚШ-қа келді. 1964 жылдың күзінде Стенеруд алдағы шаңғы маусымына дайындық жасап, 1971 жылға дейін футбол алаңы болған Гаттон Филд стадионының баспалдақтарымен жүгіріп жаттықты. Сол күні ол жаттығудан кейін жарақат алған жартылай қорғаушы Дейл Джексонпен футболды тепті. Стенеруд Норвегияда жас кезінде футбол ойнаған, ал оның оң аяғының қабілетін баскетбол командасының бас жаттықтырушысы Роджер Крафт, Филдхаусқа бара жатқанда байқады. Шаңғы маусымынан кейін Стенеруд 1965 жылы көктемгі жаттығуларға футбол командасына қосылды, ал сол күзде ол 59 ярдтық алаңнан гол соқты, бұл сол кездегі колледж футболы бойынша рекорд болды, қарсыласы Монтанаға қарсы өткен ойында 24:7 есебімен жеңіске жетті. 2013 жылы Стенеруд Боземандағы сол тепкіге күшті артылған желдің көмектескенін еске алды; ал келесі тепкі Гаттон стадионындағы трибунадан асып кетті. 1966 жылы The Sporting News журналы оны үздік студент-спортшы деп таныды.
Born in Fetsund, in the county of Akershus, Norway to parents Johan Stenerud, and Klara (Kjustad) Stenerud, Stenerud came to the United States as a college student, on a ski jumping scholarship to Montana State University in Bozeman. In the fall of 1964, Stenerud was training for the upcoming ski season by running the stadium steps of Gatton Field, the football venue through 1971. That day, he was cooling down from a workout by kicking a football with injured halfback Dale Jackson. Stenerud had played soccer as a youth in Norway, and his right leg's prowess was observed by basketball head coach Roger Craft, while he walked to the nearby Fieldhouse. Following the ski season, Stenerud joined the football team for spring drills in 1965 and as a junior that fall he kicked a 59 yard field goal, then a college football record, in a 24–7 home win over rival Montana. In 2013, Stenerud recalled that he had a significant tail wind aiding him on that kick in Bozeman; the ensuing kick off went over the end zone bleachers at Gatton Field, He was named an All American by The Sporting News as a senior in 1966,
Кәсіби мансап
Стенеруд өзінің тамаша "дәлдігімен" допты тепкендігі үшін арнайы тепкіш ретінде қолданылған алғашқы кәсіби футболшылардың бірі болды. Ол "футбол стилін" қолданған алғашқы алаң тепкіштердің бірі еді, бұл техниканы венгрлік Пит Гоголак жақында AFL-де енгізген болатын. Кәсіби мансабының алғашқы үш жылында, AFL-нің соңғы маусымдарында, Стенеруд алаңдық голдарының 70% соқты, ал AFL және NFL-дегі басқа тепкіштердің орташа көрсеткіші 53% болды. 1969 жылы "Чифс" соңғы AFL чемпионы атанды және Нью-Орлеанда өткен Super Bowl IV-те NFL чемпионы "Миннесота Викингспен" кездесті. Фаворит емес "Чифс" 23:7 есебімен жеңіске жетті, ал Стенеруд үш алаңдық гол соқты, ойынның алғашқы тоғыз ұпайын қамтамасыз етті. Оның бірінші голы, 48 ярдтық, 24 жыл бойы Super Bowl тарихындағы ең алыс алаңдық гол рекордын сақтап тұрды, 1994 жылғы қаңтарда Super Bowl XXVIII-де "Буффало Биллс" командасының Стив Кристи бұл көрсеткішті жаңартқанша. 1971 жылғы Рождество күні "Чифс" АФК дивизионының плей-офф ойынында "Майами Долфинс" командасын қабылдады. Кәсіби мансабындағы ең қиын күндерінің бірінде Стенеруд бірінші кезеңде 24 ярдтық алаңдық гол соқты, бірақ кейін 29 және 32 ярдтық тепкіштерді мүлтіді, соңғысы ойын аяқталуға 35 секунд қалғанда, ал қосымша уақытта үш минут өткенде 42 ярдтық тепкішін блоктады. "Долфинс" екі қосымша уақыттан кейін Гаро Епремианның 37 ярдтық алаңдық голымен 27:24 есебімен жеңіске жетті. Бұл ойын, сонымен қатар Канзас-Ситидің Муниципалды стадионында өткен соңғы ойын, 82 минут 40 секундтық ойын уақытымен NFL тарихындағы ең ұзақ ойын рекордын сақтап тұр. Стенеруд 1985 жылғы маусымнан кейін зейнеткерлікке шықты, оның 19 жылдық мансабы (3 AFL, 16 NFL) болды. Ол 558 алаңдық голдың 373-ін (67%) және 601 қосымша ұпайдың 580-ін (97%) соқты, барлығы 1699 ұпай жинады. Зейнеткерлікке шыққан кезде ол AFL-де ең ұзақ ойнаған (19 жыл) кәсіби футболшы еді. 1991 жылы даңққа ие болған Стенеруд, Джордж Бланда, Лу Гроза, Рей Гай және 2017 жылы енген Мортен Андерсенмен бірге Профутбол Даңқы залындағы бес соққылау маманының бірі және басқа позицияда ойнамаған үш ойыншының бірі (Бланда квотербек, Гроза tackle болды). "Чифс" командасы оның құрметіне 3 нөмірі бар жейдесін зейнеткерлікке шығарды. 1991 жылы ол "Грин-Бэй Пэкерс" Даңқы залына енгізілді. 1994 жылы NFL-дің 75 жылдығына арналған командаға және 2019 жылы NFL-дің 100 жылдығына арналған командаға шақырылды. Соңғы жылдары Стенеруд Канзас-Ситидегі стадиондар мен спорт ареналарын жобалаумен айналысатын фирмада жұмыс істеді. Ол сондай-ақ 1990-шы жылдары скандинавиялық TV3 телеарнасының Super Bowl Sunday бағдарламасында комментатор болып жұмыс істеді және туған Норвегиясымен байланысын үзбеді. Ол өскен көше, Фецунд муниципалитетінде, оның құрметіне қайта аталды.
Stenerud was one of the first professional football players to be used as a dedicated kicker, because of his excellent "sharpshooting" ball kicking performance. He was one of the first placekickers to use the "soccer style", a technique the Hungarian born Pete Gogolak had recently introduced in the AFL. During his first three years as professional, the last seasons for the AFL, Stenerud hit 70% of his field goals, compared with a 53% average for the other kickers in the AFL and NFL. The Chiefs were the final AFL champions in 1969, and they met the NFL Champion Minnesota Vikings in Super Bowl IV in New Orleans. The underdog Chiefs won 23–7, and Stenerud kicked three field goals, scoring the first nine points of the game. His first, a 48 yarder, was the longest field goal in a Super Bowl for 24 years, exceeded by Steve Christie of the Buffalo Bills in Super Bowl XXVIII in January 1994. On Christmas Day 1971, the Chiefs hosted the Miami Dolphins in an AFC divisional playoff game. In perhaps his toughest day as a professional, Stenerud made a 24 yard field goal in the first quarter, but then missed from 29 and 32 yards, the latter with 35 seconds remaining in regulation, and had a 42 yarder blocked three minutes into overtime. The Dolphins won 27–24 in double overtime, on a 37 yard field goal by Garo Yepremian. The game, also the last the Chiefs played in Kansas City's Municipal Stadium, remains the longest in NFL history as of , at 82 minutes, 40 seconds of playing time. Stenerud retired after the 1985 season, his 19th (3 AFL, 16 NFL). He converted 373 out of 558 field goals (67 percent) and 580 out of 601 extra points (97%) for a total of 1,699 points scored. At the time of his retirement, he was the longest tenured (19 years) professional football player to have played in the AFL. Enshrined in 1991, Stenerud, along with George Blanda, Lou Groza, Ray Guy, and 2017 inductee Morten Andersen, is one of only five kicking specialists in the Pro Football Hall of Fame, and is one of three who did not play another position (Blanda played quarterback, Groza was a tackle). The Chiefs retired Stenerud's jersey number 3 in his honor. In 1991, he was inducted into the Green Bay Packers Hall of Fame. He was selected to the NFL's 75th Anniversary Team in 1994 and to the NFL's 100th Anniversary Team in 2019. In recent years, Stenerud has been involved in a Kansas City firm involved in designing stadiums and sports arenas. He also worked as a commentator for Scandinavian TV channel TV3's Super Bowl Sunday coverage in the 1990s, and still maintains strong ties with his native Norway. The street where he grew up, in the municipality Fetsund, was renamed in his honor.