Кіріспе

ZPL (Z деңгейлі бағдарламалау тілі) – инженерлік және ғылыми салаларда C және C++ бағдарламалау тілдерін алмастыру мақсатымен жасалған массивтік бағдарламалау тілі. Оның жобалау мақсаты платформалар арқылы жоғары өнімділікке қол жеткізу болғандықтан, ZPL бағдарламалары тізбекті және параллель компьютерлерде жылдам жұмыс істейді. ZPL-дің жоғары параллельді бағдарламаларын жазу оңай, себебі ол тек жасырын параллелизмді пайдаланады. Алғашқыда Orca C деп аталған ZPL 1993–1995 жылдары Вашингтон университетінің Компьютерлік ғылымдар және инженерия факультетінің Orca жобасы аясында жобаланып, іске асырылды.

Егжей-тегжейлер

ZPL деректерді параллельді бағдарламалау моделін іске асыру үшін массив абстракциясын қолданады. ZPL-дің осындай жоғары өнімділікке қол жеткізуінің себебі: параллельдік директивалары немесе басқа да ашық параллелизм формалары болмауы, ZPL жиынтық есептеулер массивтер арқылы сипатталғанда, массив операцияларын іске асыру үшін көптеген скалярлық операциялар (жасырын түрде) орындалуы керек екенін пайдаланады. Бұл жасырын есептеулерді автоматты түрде әртүрлі процессорларға бөлуге болады, осылайша бірмезгілділікке қол жеткізіледі: Параллелизм массив операцияларының семантикасынан туындайды. ZPL бағдарламалық талдау және бағдарламаны оңтайландыру жүргізілетін стандартты абстрактілік синтаксистік ағаш түріне аударылады. Объектілік код ретінде ANSI C коды жасалады. Бұл C бағдарламасы (бірнеше операцияларды абстрактілі түрде іске асырғандықтан, машинаға тәуелсіз) мақсатты машинадағы түпкілікті C компиляторын пайдаланып, нақты платформаға оңтайландырылған арнайы кітапханалармен құрастырылады. ZPL-ді жасағандар: Брэд Чемберлен, Сун Ын Чой, Э. Кристофер Льюис, Кальвин Лин, Джейсон Секоски, Ларри Снайдер және В. Деррик Уэзерсби, Рут Андерсон, А. Дж. Бернхайм, Мариос Дикаиакос, Джордж Форман және Курт Партриджтің көмегімен. ZPL-дің белсенді жоба ретіндегі мәртебесі күмәнді; ресми веб-сайттың бас бетіндегі соңғы «Жаңалықтар» 2005 жылғы 9 қаңтарда жарияланған.