Кіріспе

Монреальдегі канадалық саяси карикатурист Кристофер Терри Мошер (11 қараша 1942 жылы туған) – «Монреаль газеті» үшін саяси карикатуралар саласындағы канадалық суретші. Ол «Айслин» деген атпен сурет салады, бұл оның үлкен қызы Айслиннің атын өңдеу арқылы алынған (екінші 'n' әрпісіз). Айслиннің суреттері «Punch», «The Atlantic Monthly», «Harper's», «National Lampoon», «Time», «The Washington Star», «The New York Times» сияқты көптеген халықаралық басылымдарда және «The Reader's Digest» журналының канадалық басылымында жарияланған. Оның жеке сайтында жарияланған мәліметтерге сәйкес, 2020 жылға дейін ол 51 кітаптың авторы.

Өмір және мансап

Онтарионың Оттава қаласында туған Мошер Монреаль, Торонто және Квебек қалаларындағы он төрт мектепте оқыды. 1967 жылы Эколь де Бё-Арт мектебін бітірді. Ол ең табысты жұмысы деп атаған орта мектеп бітіру куәлігін жасау арқылы осы көркемсурет колледжіне (қазіргі UQAM-ның бөлігі) түсуге қол жеткізді. Студенттік жаздарында Мошер Квебек қаласының тас төселген көшелерінде "американдық туристердің портреттерін" салып, карикатуралар жасауды бастады. Өнер бакалавры дәрежесін алғаннан кейін, сурет салудың орнына, саяси карикатурашы болуға шешім қабылдады. Бірақ ол тез бейімделіп, 1969 жылы Монреальдегі екі ағылшын тілді газеттің бірі – The Montreal Star газетінің ресми карикатурисі болып тағайындалды. 1972 жылы Montreal Gazette газетіне ауысты. Мошер мансабын Канада және Квебек тарихындағы саяси өзгерістер кезеңінде бастады. 1967 жылы премьер-министр Лестер Б. Пирсон Канада Либералдық партиясының басшылығынан кетті, ал Пьер Эллиот Трюдо оның орнына келіп, Канаданың 15-ші премьер-министрі болды. 1970 жылдың күзінде Монреаль Октябрь дағдарысы деп аталатын оқиғаның ортасында қалды, онда тәуелсіздік жақтастарының тобы – Front de libération du Québec (FLQ) Квебек үкіметінің жетекші мүшесі Пьер Лапортты ұрлап, өлтірді. Бұл оқиға африкалық ойын-сауық тобының рейдтік шарасынан басталды, олардың жолақсыз киім кигені туралы әңгіме тарады. Ол Квебектің жаңа сайланған премьер-министрі Рене Левескенің әдеттегі сигаретасын ұстап тұрып, "Жарайды, бәріміз Валиум ішейік!" деген сөздерін бейнелейтін карикатурасы, аймақтың ағылшын тілді халқының провинциядағы болашағына қатысты алаңдауын көрсетеді. Сонымен қатар, ол Монреальдегі Paragraphe Bookstore кітап дүкенінің логотипі үшін де карикатура жасады. Мошер мен Монреальдық карикатурашы Серж Шапло 2003 жылы Гарри Бейтелдің түсірген "Nothing Sacred" деректі фильмінің басты кейіпкерлері болды.

Көрмелер

1997 жылы Мошердің туындылары Монреальдегі Маккорд мұражайында суретші Серж Шаплоның туындыларымен бірге көрсетілді.

Жеке өмірі мен қайырымдылығы

Мошердің екі қызы бар, Айслинн мен Джессика, екеуі де Макгилл университетін бітірген. Мошер Монреальдегі үйсіздерге көмектесетін ең ірі мекеме – "Олд Брюерри Миссиясы"мен ұзақ жылдар бойы байланыста болды және 2001 жылы осы мекеменің директорлар кеңесіне мүше болып тағайындалды.

Құрметтер мен марапаттар

Мошер екі Ұлттық газет сыйлығының және Халықаралық карикатура салонының бес жеке сыйлығының иегері. Ол Канадалық карикатуристер қауымдастығының құрметті президенті атанды және 2012 жылы Елизавета II-нің Алмаз мерейтойы медалінің канадалық үлгісімен марапатталды. 2018 жылдың маусым айында Мошер Конкордия университетінен құрметті доктор ғылымы дәрежесін алды.

Дау

1993 жылы депутат Роберт Лейтон Айсланның шығып бара жатқан премьер-министр Браян Малруниді қарда жүзімен жатқан күйінде бейнелеген карикатурасын, «Пьер Трюдоның сыбызғысымен құлатылғаннан кейін» Канаданың адалдық және өзара құрметтесудің негізгі құндылықтарына қарсы қылмыс деп бағалап, оны Парламентте сынға алынған тұңғыш саяси карикатурист етті. 2010 жылдың 12 наурызында Мошер түрме темір торы мен көздерінің орнына құлып қойылған ниқап киген әйелді бейнелейтін карикатура салды. Бұл карикатура Монреальдегі бір мұсылман әйелдің француз тіліндегі мектепке кіргенде ниқабын шешуден бас тартып, кетіп қалуын сұраған оқиғаға байланысты жасалды. Монреаль мұсылман кеңесінің президенті Салем Элменьяви, ол хиджап киген әйелдер туралы да осындай карикатуралар салғанын айтты. Элменьяви, карикатура ниқап киген әйелдерді «өздерінің түсінген және дұрыс деп санайтын сеніміне адал болуға тырысқанын ескермеу арқылы» дұрыс емес бейнелейтінін түсіндірді. Карикатураға байланысты туған қатты наразылықтың нәтижесінде Montreal Gazette елтаңбаға енгізілген свастикасыз карикатураның өңделген нұсқасын жариялады.