Галактиканың шаңбас кеңістігіндегі ыстық, иондалған газ – галактикалық корона. Бұл газдың пайда болуы галактикалық фонтандар мен жұлдыз жарлымынан туындайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Галактикалық галодағы ыстық, иондалған газ компоненті.
Hot, ionised, gaseous component in the Galactic halo
21-ғасырдың басында "Галактикалық корона" және "газды корона" терминдері Құс жолының галактикалық галосындағы ыстық, иондалған газ компонентін сипаттау үшін қолданылды. Кез келген спиральдік галактиканың галосындағы өте ыстық және сиретілген газдың ұқсас денесі де осы терминдермен сипатталуы мүмкін.
The terms galactic corona and gaseous corona have been used in the first decade of the 21st century to describe a hot, ionised, gaseous component in the galactic halo of the Milky Way. A similar body of very hot and tenuous gas in the halo of any spiral galaxy may also be described by these terms.
Қазіргі гипотетикалық сценарий
Галактикалық галоның гипотетикалық көзі – галактикалық дискідегі көптеген "галактикалық фонтандардың" ыстық газды жиынтық шығаруы болуы мүмкін. Гипотеза бойынша, бір ғана супернова және оның супернова қалдықтары жеке "галактикалық фонтанды" қамтамасыз ететін ыстық иондалған газды жасайды. Шығарылған материал галактикалық дискінің тығыз, салқын газ және шаңының арасындағы жоғары қысымды, төмен тығыздықты, ыстық газдың алып көпіршігін құрайды. Осы көпіршіктердің кем дегенде біреуі тік бойлап жеткілікті биіктікке немесе төменге дейін созылып, тығыз дискіні тесіп өтеді және ыстық газды галоға шығаратын "мұржалар" құрайды – бұл жердегі гейзердің су мен буды шығарып жатқанына ұқсас, ол айналадағы жерден әлдеқайда ыстық және аз тығыз болады, себебі оны жердің тереңінен жасырылған көз қыздырады. Галактикалық коронадағы шығарылған газ салқындаған сайын, дискінің өзінің гравитациялық тартылысымен басқарылып, галактикалық дискіге қайта түседі, суперновалардың пайда болуы мен суперновалық жарылыстар кезінде пайда болған ауыр элементтермен (астрономдар "металлдар" деп атайды) газ бен шаңды байытады.
The hypothetical source of the galactic halo of coronal gas may be the cumulative output of many “galactic fountains” in the galactic disc ejecting hot gas. The hypothesis is that a single supernova and then its supernova remnant both produce hot ionized gas that supplies an individual “galactic fountain”. The expelled material forms a giant bubble of high pressure, low density, hot gas in the denser, cooler gas and dust of the galactic disc. At least some of those bubbles extend high or low enough, vertically, to pierce through the denser disk, and form “chimneys” which exhaust the hot gas into the halo, analogous to a terrestrial geyser spewing out water and steam that is much hotter and much less dense than the surrounding earth, heated by a source hidden deep below. As the expelled gas in the galactic corona cools, it falls back into the galactic disc, guided by the disc's own gravitational attraction, enriching the gas and dust in the disc with the heavy elements (loosely termed “metals” by astronomers) which were produced in supernova precursors, and during supernova explosions.
Қазіргі зерттеулер
Галактикалық короналар галактикалардың қалыптасуын жақсырақ түсіну мақсатында қазірге дейін және қазірде жан-жақты зерттелуде.
Galactic coronas have been and are currently being studied extensively, in the hope of gaining a further understanding of galaxy formation.