Кіріспе
Пакистандық крикетші (1982 жылы туған)
Шоиб Мәлік (; 1982 жылдың 1 ақпанында туған) – Пакистан ұлттық крикет құрамасы үшін ойнаған және қазіргі уақытта Пәкістан Супер Лигасында (ПСЛ) «Карачи Кінгс» клубы үшін ойнайтын пакистандық крикетші. 2007 жылдан 2009 жылға дейін Пакистан ұлттық құрамасының капитаны болды. Бір күндік халықаралық матчта 1999 жылы Батыс Индияға қарсы, ал тест матчта 2001 жылы Бангладешке қарсы тұңғыш рет ойнады. 2015 жылдың 3 қарашасында Мәлік 2019 жылғы Крикет әлем чемпионатында қатысуға баса назар аудару үшін тест крикетінен зейнеткерлікке шығуын жариялады. 2018 жылдың 2 шілдесінде ол 100 Т20I матчына қатысқан алғашқы ер адам болды. 2019 жылдың 5 шілдесінде ол 2019 жылғы Крикет әлем чемпионатындағы топтық кезеңнің соңғы матчында Лордс стадионында Бангладешті жеңгеннен кейін бір күндік халықаралық крикеттен зейнеткерлікке шығуын жариялады. Мәлік 2009 жылғы ICC World Twenty20 турнирін жеңіп алған Пакистан құрамасының мүшесі болды. Ол 150-ден астам ODI матчтарында উইকেটтер алды және тест және ODI крикетінің екеуінде де 30-ға жуық орташа ұпай жинады. Оның лақтыру әрекеті (әсіресе, оның доосасы) сынға ілікті, бірақ ол оны түзету үшін шынтақ операциясын жасады. Мәлік 2008 жылдың маусым айында ICC ODI жалпы санатта командаласы Шахид Афридиден кейін екінші орынға ие болды. 2010 жылдың наурыз айында Пакистан Крикет Басқармасы (ПҚБ) Мәлікке халықаралық крикеттен бір жылға тоқтау салған, бірақ екі айдан кейін бұл шешім күштен шығарылды. 2017 жылдың 13 қыркүйегінде Мәлік Пакистан үшін Т20I-де ең көп ұпай жинаған ойыншы атанды. 2009 жылғы Чемпиондар лигасы турнирінде Үндістанға қарсы 126 ұпай жинады. 2018 жылдың сәуір айында ол 2018 жылғы Пакистан кубогына Пәнджаб құрамасының капитаны болып тағайындалды. 2018 жылдың 1 шілдесінде Мәлік Т20I-де 2000 ұпай жинаған алғашқы азиялық, жалпы алғанда үшінші және әлемде 100 Т20I матчын ойнаған алғашқы ойыншы болды. 2018 жылдың тамызында Кариб теңізі премьер лигасы турнирі кезінде ол Т20-де 8000 ұпай жинаған төртінші ойыншы болды. 2020 жылдың 10 қазанында 2020–21 жылғы Ұлттық Т20 кубогында Шоиб Мәлік ХХХХ-да 10 000 ұпай жинаған алғашқы пакистандық ойыншы болды. Бұл матч Хайбер-Пахтунхваның Белучистанға қарсы матчында өтті. 2023 жылдың ақпан айында 2022–23 Бангладеш Премьер-лигасында «Рангпур Райдерс» командасы үшін ойнаған кезде ол 500 Т20 матчын ойнаған үшінші крикетші (Батыс Индиядан Кирон Поллард пен Двейн Браводан кейін) және алғашқы пакистандық болды.
Жеке өмір
Малик Пенджабтың Сиалкот қаласында орта тапқа жататын пенджабтық мұсылман раджпут отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Мәлік Факир Хусейн, қарапайым дүкенші, жергілікті аяқ киім сатып, ұлының крикетке деген құштарлығын қолдаған, 2006 жылы жұтқаннан қайтыс болды. Малик 2002 жылы Аиша Сиддикиге үйленді, бұл неке 2010 жылдың 7 сәуірінде ажырасқанмен аяқталды. 2010 жылдың 12 сәуірінде ол Үндістанның Хайдарабад қаласындағы "Тадж Кришна" қонақ үйінде дәстүрлі Хайдарабади мұсылмандық үйлену рәсімінде үндістандық теннисші Сания Мирзаға үйленді, содан кейін пәкістандық үйлену салты өтті. Олардың валимасы Шоайбтың туған жері – Пәкістанның Сиалкот қаласында өтті. Олардың үйленуіне әлемдік бұқаралық ақпарат құралдары мен интернет кеңістігінде көп назар аударылды. Жұбайлар 2018 жылдың 23 сәуірінде әлеуметтік желілер арқылы жүкті екендерін хабарлады. 2018 жылдың 30 қазанында олардың бірінші баласы, ұл дүниеге келді. 2024 жылдың 19 қаңтарында Шоайб бұрынғы әйелі Сания 'хула' рәсімі арқылы одан ажырасуға келіскеннен кейін, Карачидегі үйінде пакистандық телеактыриса Сана Жаведке жеке нике рәсімінде үйленді. Оның інісі Әдел Малик және жүрегіндегі немересі Мұхаммед Хурайра да крикетшілер.
Ерте мансап
Ол алғаш рет бала кезінде көшеде таяқшамен крикет ойнады. 1994 жылы 12 жасында Сиалкотта Имран Ханның саяхаттық жаттығу лагерінің біріне қатысқанда крикетпен кәсіби түрде айналыса бастады. Алғашқыда ол соққы беруші болды, кейін боулингпен айналысты. Крикет ойнағаны үшін отбасысымен жанжалдасып отыратын, себебі олар оның біліміне назар аударуын қалаған. 1996 жылы Малик 15 жасқа дейінгі әлем чемпионатының іріктеу сынақтарына қатысты. Ол боулинг шеберлігі үшін құрамаға ілікті. 2001 жылдың мамыр айында Маликтың боулинг техникасы тексерілді. ПХБ-ның боулинг жөніндегі кеңесшілер тобы оның стандартты спин допты лақтыруын заңды деп тапты, бірақ кері бағытта лақтыруы заңсыз болды. Оған спин допты жетілдіруге және қолды бүкпей басқа допты лақтыруды жаттығуға кеңес берілді. 2001 жылдың маусымында Англияға қарсы бір күндік матчта Малик допты ұстауға тырысқанда ауысып, оң иығын жарақаттады. 2003 жылдың шілдесінде Глостершир округінің крикет клубы Маликті Ян Харвидің орнына шақырды, ол Австралия құрамасымен халықаралық жарысқа қатысып жатқан болатын. Клубтың крикет директоры Джон Брейсвелл: «Челтенхэм фестивалі мен C&G жартылай финалында Янның орнына халықаралық спин доп шеберінің келуіне қуаныштымын. Ол командаға жаңа және тартымды мүмкіндіктер әкеледі, бұл біздің жеңіске жету және көңіл көтеру философиямызға сай келеді» деді. Ол екі округтік чемпионатта және үш бір күндік матчта жақсы өнер көрсетіп, 2004 жылғы маусымға келісім-шартының жаңаруына қол жеткізді. Клубтың бас жаттықтырушысы Марк Аллейн: «Шойб өткен жылы бізбен болған қысқа уақыт ішінде өте жақсы жұмыс істеді және жақсы бейімделді. Ол – екі саланың да талабына сай келетін дарынды ойыншы, 21 жасында одан да жақсы болатыны сөзсіз, мен оны командамда көргеніме қуаныштымын» деді. Глостерширде өткізген екі маусымында Малик сегіз бірінші лига матчында ойнап, екі жартылай ғасырлық соққымен 17.83 орташа есеппен 214 ұпай жинады және 45.06 орташа есеппен 15 қақпа алды, ең жақсы көрсеткіші – 3/76. Сонымен қатар, он екі бір күндік матчта ойнап, үш жартылай ғасырлық соққымен 43.12 орташа есеппен 345 ұпай жинады және 47.60 орташа есеппен 10 қақпа алды, ең жақсы көрсеткіші – 3/28. 2004 жылдың қазан айында Маликтың боулинг техникасы Халықаралық крикет кеңесіне (ХКК) «әлеуетті кемшіліктері бар» деп хабарланды; сегіз айдан кейін оның техникасы ақталды. Осы аралықта Малик көбінесе соққы беруші ретінде пайдаланылды. Ол Сиалкотт Сталионның Карачи Зебрасқа қарсы матчын әдейі ұтылып, Лахор Иглзді 2004–2005 жылғы АБН АМРО Twenty20 кубогынан шығарып салғанын мойындағаннан кейін, ПХБ оған 10 000 рупий айыппұл салды және бір тест матчына қатысудан шеттеді. Тергеу комиссиясы оның әрекеті «Пакистан крикетінің имиджіне нұқсан келтіргенін және көрермендерді сыйламағанын» және «оның әрекеті матчты реттеуге қатысқан жоқ, қаржылық мүдделер де болмады, бұл тек бұрынғы шешімдерге наразылық білдірудің жасөсперлік әрекеті болды» деген қорытынды жасады. ПХБ матчты күшін жойды және Карачи Зебрасы АБН Амро Twenty20 кубогының үш командадан тұратын кезеңіне ілікпеді, бастапқыда Сиалкотт Сталионсқа қарсы өткен «B» тобының матчында жеңіске жеткеніне қарамастан. Тест карьерасында Малик 5 түрлі позицияда ойнады және бір күндік матчтарда 11-ші позициядан басқа барлық позицияда ойнады. Пакистанның сенімді ашылу жұбын табудағы қиындықтары Маликтің тесттік және бір күндік матчтарда ашылушы ретінде пайдаланылуына әкелді. Тест крикетінде ол 2006 жылы Шри-Ланкаға қарсы ойынды құтқаруға үлкен үлес қосты, күні бойы ойнап, 148 ұпай жинады. Оның боулингі кейде тиімді болды, әсіресе бір күндік крикетте, онда оның ең жақсы көрсеткіші – 19 ұпайға 4 қақпа (4/19), сонымен қатар көптеген 3 қақпалы көрсеткіштері бар. Халықаралық аренада Малик Англияда қиындықтарға тап болды. 2001 мен 2006 жылдар аралығында төрт турда өткен 12 бір күндік матчта ол 8.16 орташа есеппен 98 ұпай жинады, тек екі соққысы 20 ұпайдан жоғары болды, бұл оның бір күндік матчтағы 34.35 орташа көрсеткішінен әлдеқайда төмен. Англияда кем дегенде сегіз бір күндік матч ойнаған ойыншылардың ішінде Маликтің көрсеткіші жалпы орташа көрсеткішінен ең төмен. 2009 жылы Центуриондағы Үндістанға қарсы 128 ұпай жинаған ойыны ESPNcricinfo сайты бойынша жылдың ең үздік бір күндік соққысы деп танылды.
Пәкістанның капитаны
Инзамам әл-Хақтың 2007 жылғы әлем чемпионатынан кейін Пакистан құрамасының капитаны лауазымынан кейін, Малик Юнис Хан мен Мұхаммед Юсуфпен бірге капитандыққа үміткер ретінде қарастырылды. Юнус Хан бас тартқаннан кейін, Малик жас ойыншы ретінде үлкен қолдауға ие болды және Инзамам дәуірінен кейін жаңа бетбұрыс болды. 2007 жылғы Т20 әлем чемпионатында ESPNcricinfo оны «Турнир командасының» құрамына енгізді. Пакистан құрамасының бапкері Боб Вулмер Малик капитан болуына ықпал етті; Вулмердің пікірінше, Малик «тобындағы ең өткір тактикалық ойыншы, алаңдағы нақты көшбасшы». Бұрынғы капитан Имран Хан да Маликке қолдау көрсетіп, «Оның крикетке қатысты жақсы ойлау қабілеті бар және ол Пәкістан крикеті үшін өте жақсы таңдау болуы мүмкін» деді. Малик 2007 жылдың 19 сәуірінде Пәкістан Крикет Федерациясы (ПКФ) тарапынан капитан болып тағайындалды, оның жас кезіндегі тәжірибесі мен тұрақты өнері оның тағайындалуының тағы бір себебі болды. Шри-Ланкаға қарсы нашар ойын көрсеткеннен кейін Малик лауазымынан бас тартты. Ол 36 бір күндік матчта (Пәкістан 24 матчта жеңіске жетті) және 17 Т20 матчында (12 жеңіс) ойнады. 2018 жылдың желтоқсаны мен 2019 жылдың ақпаны аралығында Оңтүстік Африкаға сапар барысында, қазіргі капитан Сарфраз Ахмед Оңтүстік Африка ойыншысы Андиле Фехлуквайоға расистік пікір білдіргені үшін ICC тарапынан дисквалификацияланған кезде, Малик сол сапарға дейін 2 бір күндік және 3 Т20 матчында шектеулі оверлермен басшылық етті. Сондай-ақ, ол 2019 жылдың наурызында Австралияға қарсы бір күндік серияда демалысқа кеткен Сарфраз Ахмедтің орнына Пәкістанның шектеулі оверлер құрамасына жетекшілік етті.
Капитаннан кейінгі қызмет
2010 жылдың наурыз айында Маликке ПХБ ұлттық командадан бір жылға дейін қатысудан тыйым салды, себебі оған команда ішіндегі кикіреңгелерге қатысты айып тағылды. Бұл, Пакистанның Австралияға жасаған жеңіссіз турынан кейін ойыншыларды іріктеудің күрт өзгеруінің бір бөлігі болды, нәтижесінде жеті ойыншыға айыппұл салынды немесе құрамнан шығарылды. Екі айдан кейін Ланкашир графтығының крикет клубы Маликке Англиядағы Twenty20 кубогында ойнауға шақырды, ал Ланкаширдің беделі зор клубында ойнау мүмкіндігін қабылдамауға болмады. Кейін ол MSL 2019 құрамасына шақырылды, нәтижесінде Малик Ланкаширмен жасасқан келісімшартынан бас тартты. Пакистан төрт командадан тұратын турнирдің финалына өте алмады, ал Малик екі матчта ойнап, бар болғаны 47 ұпай жинады. Малик 2010 жылдың маусым-тамыз айларында Англияда Австралия және Англияға қарсы ойнау үшін Пакистан құрамасына кірді, бірақ кейін құрамнан шығарылды. Бір күндік матчтардағы тұрақты ойыншы болған ол, соңғы 12 айда бір күндік матчтарда шамамен 30 ұпай жинады, ал 50 ұпайдан асып түскен бір ойынды есептемегенде, оның ұпай орташасы 20 шамасында болды. Пакистанның іріктеу комиссиясының төрағасы Мохсин Хан Маликке құрамнан шығару себебін оның соңғы кездегі нашар формасы деп атады. 2015 жылы халықаралық крикетке оралғаннан кейін, ол 2017 жылғы ICC Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанған Пакистан құрамасының маңызды мүшесі болды, финалда қарсыласы – Үндістанды жеңді. 2018 жылдың сәуір айында ол 31 мамырда Лордста өткізілетін Вест-Индияға қарсы T20I матчына әлемдік құрамаға шақырылды. 2018 жылдың тамызында ол ПХБ-ның 2018-19 маусымы үшін орталық келісімшарт алған 33 ойыншының қатарында болды. 2018 жылдың қазан айында ол 2018-19 жылғы Бангладеш Премьер-лигасының таңдауынан кейін Комилла Викторианс командасының құрамына енді. 2019 жылдың сәуір айында ол 2019 жылғы Крикет Әлем Кубогына Пакистан құрамасына шақырылды. Бірақ ол Әлем Кубогында өте нашар өнер көрсетті, 3 матчта бар болғаны 8 ұпай жинап, екі рет "алтын үйрекке" ұшырады, сондай-ақ бір ғана қақпа алды және тіпті құрамнан шығарылды. Крикет Әлем Кубогынан кейін Шоиб бір күндік крикеттен қанағаттанды. 2020 жылдың маусым айында ол COVID-19 пандемиясы кезінде Пакистанның Англияға жасаған туры үшін 29 ойыншыдан тұратын құрамаға кірді. 2021 жылғы ICC T20 Әлем Кубогында ол турнирдегі ең жылдам 50 ұпай жинаған ойыншылардың бірі болды.
IPL мансабы
Шоиб Малик «Дели Дердевиллс» командасымен келісім шарт жасасты және IPL-дің алғашқы маусымында өнер көрсетті. Ол 7 матчта 52 ұпай ғана жинап, турнирде 2 қақпа алды. 2008 жылғы Мумбай шабуылдарынан кейін туған жағдайға байланысты ол IPL-дің 2-ші және одан кейінгі маусымдарында ойнаған жоқ.
Пәкістан Супер лигасы
Шоиб Малик алғашқы PSL турнирінде "Карачи Кингз" командасының капитаны болып тағайындалды. Оның басшылығымен команда турнирдің барлық кезеңінде тек екі матчты ғана жеңіп алды, бұл оның жеке өнімділігіне де әсер етті. Соңғы матчта ол капитандық міндетін Рави Бопараға жүктеп, ойыншы ретінде қатысты. Ол екінші маусымда да "Кингс" командасының құрамында қалды. Бірінші маусыммен салыстырғанда, бұл маусымда ол маңызды матчтарда көп ұпай жинап, 10 иннингте 202 ұпаймен команданың үшінші үздік ойыншысы атанды. Үшінші маусымда ол ПСЛ-дің жаңа франшизасы – "Мултан Сұлтанс" командасына капитан ретінде қосылды. Турнирдің бірінші бөлігінде команданы жақсы басқарды, бірақ ең қажетті сәтте формасын сақтай алмағандықтан, турнирді 5-орында аяқтады. Ол 8 иннингте 124.44-тік страйк рейтпен 224 ұпай жинап, жақсы ойын көрсетті. ПСЛ-дің төртінші маусымын алдында "Мултан Сұлтанс" франшизасы төлем мәселелеріне байланысты таратылды. Осыған байланысты, PCB "Алтыншы команда" деп аталған жаңа команда құрды және Маликке капитандық міндетін тапсырды. "Мултан Сұлтанс" командасынан босатылып, Платиналық санаттан Даймонд санатқа төмендетілгеннен кейін, Шоиб Малик 2020 жылғы Пәкістан Супер Лигасының ойыншылар таңдауында "Пешавар Залми" командасының таңдауымен 2020 жылғы Пәкістан Супер Лигасында "Пешавар Залми" атынан әйелдермен ойнайтын ойыншы ретінде қатысады.
Кариб бас лигасы мансабы
Шоиб Мәлік 2013-2017 жылдары «Барбадос Тридентс» командасының құрамында болды және Кариб теңізі премьер лигасының 1-ші, 2-ші, 3-ші, 4-ші және 5-ші маусымдарында олар үшін өнер көрсетті. Ол лиганың 6-шы маусымында «Гайана Амазонка жауынгерлері» командасымен келісімшарт жасады. Сондай-ақ, оған «Гайана Амазонка жауынгерлері» командасының капитаны міндеті тапсырылды. Ол лиганың 7-ші маусымында франшизамен сақталды. Ол лиганың 8-ші маусымында да ойнауға жоспарланған еді, бірақ Англияға сапарлаған Пәкістан құрамасына шақырылғандықтан, 2020 жылғы Кариб теңізі премьер лигасына қатыса алмады. 2021 жылдың мамырында ол Кариб теңізі премьер лигасының 9-шы маусымында «Гайана Амазонка жауынгерлері» командасына қайта оралды.
Басқа лигалар
2013 жылы ол 2013–14 Биг-Бэш лигасы маусымы үшін «Хобарт Харрикенз» клубымен келісімшарт жасады. 2014–15 Биг-Бэш лигасы маусымында да «Хобарт Харрикенз» клубында қалды. 2014 жылы ол «Хобарт Харрикенз» құрамында 2014 жылғы CLT20 турниріне қатысты. 2014 жылы «Уорвикшир» клубымен 2014 жылғы T20 Blast турнирі үшін алты матчқа келісімшарт жасады. 2015 жылы Малик Бангладеш Премьер-лигасының үшінші маусымында «Комилла Викторианс» командасы сапында ойнады. 2016 жылы ол Бангладеш Премьер-лигасының төртінші маусымы үшін «Читтагонг Викингс» клубымен келісімшартқа отырды. Ол Бангладеш Премьер-лигасының бесінші және алтыншы маусымдарында «Комилла Викторианс» командасының құрамына қайтадан шақырылды. Содан кейін ол Бангладеш Премьер-лигасының жетінші маусымы үшін «Раджшахи Роялз» клубымен келісімшарт жасады. 2019 жылдың маусым айында ол 2019 жылғы Global T20 Canada турнирінде «Ванкувер Найтс» франшиза командасы үшін ойнауға таңдалды. 2019 жылдың қараша айында ол 2019–20 Бангладеш Премьер-лигасында «Раджшахи Роялз» командасы үшін ойнауға таңдалды. 2020 жылдың қазан айында ол Ланка Премьер-лигасының бірінші маусымы үшін «Жаффна Сталионс» клубына шақырылды. 2021 жылдың қараша айында ол 2021 жылғы Ланка Премьер-лигасы ойыншылар драфтынан кейін «Жаффна Кингс» командасы үшін ойнауға таңдалды. 2022 жылдың шілдесінде ол Ланка Премьер-лигасының үшінші маусымы үшін «Жаффна Кингс» клубымен келісімшарт жасады.
Бизнес
2021 жылы ол «All Rounder» атты жеке парфюмін шығару арқылы кәсіпкерлікке бет бұрды.
Актерлік өнер
Ол 2022 жылы «Баруан хилади» веб-сериалында және «Чаккар» фильмінде эпизодтық рөлдермен актерлік дебютын жасады және жақын арада бұл салаға толығырақ қатысуды жоспарлап отыр.
Қонақжай
Ол жылдар бойы әртүрлі телешоуларда, көбінесе крикет сарапшысы ретінде көрінген. 2022 жылы ARY Digital арнасының «The Ultimate Muqabla» жобасы арқылы өзі де жүргізуші болды. Бұл – Тайландта түрлі қызықты міндеттерді орындайтын жұлдыздардың қатысуымен өтетін оқиғаға толы, әрекетке шақыратын шындықтан алынған ойын шоуы. Кейін сол жылы, UrduFlix OTT платформасы арқылы әйелі Сания Мирзамен бірге танымал адамдармен сұхбаттасатын «The Mirza Malik Show» бағдарламасын бастады.