Кіріспе

Пакистандық крикет жаттықтырушысы және бұрынғы крикетші Омар Гүл (урду: عمر گل, 15 қазан 1982 жылы туған) – қазіргі кезде «Пешауар Залми» командасының боулинг консультанты және Пакистан ұлттық крикет командасының уақытша боулинг жаттықтырушысы. Гүл 2009 жылы ICC World Twenty20 турнирін жеңіп алған Пакистан құрамасының құрамында болды, бұл турнирде ол ең көп қақпа алған ойыншы болды. Сонымен қатар, ол 2007 жылғы турнирдің күміс жүлдегері де болды, онда да ол ең көп қақпа алған ойыншы атанды. Ол Пәкістан құрамасы үшін оң қолмен тастайтын орташа жылдамдықпен боулинг жасады. Омар Гүл Twenty20 халықаралық крикетінде 74 рет қақпа алған Саид Аджмалдан кейін екінші орында тұрады. 2013 жылы «Жылдың үздік Twenty20 ойыншысы» аталымын жеңіп алды. 2020 жылдың 16 қазанында 2020–21 жылғы Ұлттық T20 кубогының топтық кезеңіндегі соңғы ойыннан кейін Гүл жиырма жылдық мансабынан кейін барлық түрдегі крикеттен зейнеткерлікке шықты.

Жеке өмір

Гүл 1982 жылы 15 қазанда Пәкістанның Пешавар қаласында орта таптық отбасында дүниеге келді және жиілене лента доппен крикет ойнайтын. Оның достары оның тамаша боулинг ойынын көріп, оны халықаралық крикетші болуға ынталандырды. 2010 жылдың қазан айында Гүл Дубайда тұратын дәрігерге үйленді. 2012 жылдың мамыр айында оның қызы Рехаб Умар дүниеге келді. Сол айда Пәкістан армиясының коммандостары қателікпен Умар Гүлдің Пешавардағы үйіне шабуыл жасап, іздеп отырған экстремисті жасырып отыр деген айыппен оның інісі Мирадж Гүлді қамауға алды. Бірақ, кейіннен коммандостар Мираджтан кешірім сұрады. Гүлдің екі қызы мен бір ұлы бар, және жақында, 2012 жылы олар тағы бір қызды дүниеге әкеліп, оған Рехаб Умар деп ат қойды. Оның туысы – крикетші Аббас Африди.

Отандық мансап

2008 жылдың ақпан айында Гүл Үндістан Премьер-лигасымен келісімшарт жасады және Шахрух Ханның «Колката Найт Райдерс» франшизасымен 150 000 АҚШ долларына шарт жасасты. Ол алты матчта ойнап, 15.33 орташа есеппен 12 қақпа алды, соның ішінде Калькуттаның соңғы ойынында «матчтың үздік ойыншысы» сыйлығын жеңіп алды, онда Гүл 4/23 нәтиже көрсетіп, 11 доптан 24 ұпай жинады. 2008 жылдың желтоқсан айында Гүл Австралияның 2008–09 жылғы KFC Twenty20 Big Bash турниріне қатысу үшін «Батыс Жауынгерлермен» келісімшартқа қол қойды. Ол «Жауынгерлер» командасының құрамындағы дебюттік матчында өте жақсы өнер көрсетіп, жеңілген командада 15 ұпайға 4 қақпа алды. Ол турнирдегі ең табысты боулерлердің бірі болды. Турнирдің барлық кезеңінде қатыспағанына қарамастан, ол 12 қақпа алып, екінші орынды иеленді. 2014 жылдың шілдесінде ол Лордс стадионында өткен 200 жылдық мерекелік матчында MCC командасының құрамында ойнады. Гүл 2007 жылы «Глостерширмен» бір жылдық келісімшартқа қол қойды, бірақ Пәкістан Крикет Федерациясы (ПКФ) оларға рұқсат бермеді. 2018 жылдың сәуірінде ол 2018 жылғы Пәкістан кубогына «Белучистан» құрамасына шақырылды. 2019 жылдың наурыз айында ол 2019 жылғы Пәкістан кубогына «Синд» штатының құрамасына капитаны болып тағайындалды. 2019 жылдың қыркүйегінде ол 2019–20 жылғы Quaid e Azam Trophy турниріне «Белучистан» құрамасына шақырылды.

Алғашқы жылдар

Гүл алғаш рет 2003 жылғы сәуір айында командаға шақырылды, ол Шәржа кубогында Зимбабве, Кения және Шри-Ланкаға қарсы төрт бір күндік матч ойнады, онда ол төрт қақпа алды, және сол турнирден кейін бір күндік командаға ара-арасында кіріп-шығып отырды. Алайда, ол 2003 жылы Бангладешке қарсы үйдегі серияның барлық ойындарын ойнады, өзінің Тест дебютін жасады және үш Тестте 15 қақпа алды, сериядағы кез келген пакистандық боулерлердің арасында Шабыр Ахметтен кейін 17 қақпасымен екінші орынды иеленді. Дегенмен, үшінші орынды алған Шоaib Akhtar тек екі Тестке қатысты. Гүл Бангладешке қарсы бір күндік матчтарға қатысты, үшінші матчта 9 оверде А тізіміндегі ең үздік көрсеткішін – 17-ге 5 қақпа алды және 5–0 есебімен жеңіс однып, серияда 11 қақпа алды. Алайда, ол әлі де тұрақты орынға ие бола алмады, Пакистанның келесі тоғыз бір күндік матчтарының үшеуінде ойнады, содан кейін Жаңа Зеландияға қарсы 36-ға бір қақпа алғаннан кейін командадан шығарылды.

Тестілік крикет

Ол екі тестілік матчта ойнады, содан кейін Жаңа Зеландияға қарсы теңдестірілген тестіде төрт қақпа алды, ал Үндістанға қарсы үш тестілік серияның екінші матчында Шабыр Ахметтің орнына қосылды. Бірінші ауыстыру боулері ретінде шыққан Гүл екінші оверінде Вирендер Сехвагты шығарды, содан кейін түскі үзілістен кейін 12 овер бойы өзгеріссіз тастап, Рахул Дравид пен Сачин Тендулкар сияқты 50-ден жоғары орташа ұпай жинаған бес үндістандық жоғарғы қатар ойыншысын құлатты. Гүл 31 допқа 5 қақпа алды, бұл оған ESPNcricinfo журналисі Дилеп Премачандраннан мақтау әкелді, ол оның "жолақ пен ұзындықты бақылауын" жоғары бағалады, сондай-ақ тоғыз қақпамен жеңіске жеткен матчта екінші иннингте бір оверде бес доптан көп жібергеніне қарамастан, "Ойынның ең үздік ойыншысы" атанды. Шамамен екі жылға созылған жарақаттан кейін, ол 2006 жылы Пәкістан құрамасына оралды, бастапқыда Шри-Ланкаға қарсы тартысты сыртқы серияда, содан кейін 2006 жылы Англияға сапар жасады. Басқа алдыңғы қатардағы боулерлердің жарақаттарына байланысты Гүл тез арада команданың жетекші боулеріне айналды. Төрт тестіде 18 қақпа алып, іріктеушілердің оған деген сенімін ақтады. Кейін 2006 жылы Вест-Индияға қарсы өткен үй матчында Гүл өте табысты тестілік сериясын өткізді. Ол 3 тестіде 16 қақпа алды, соның ішінде кері айналмалы боулингтің ерекше сәттері болды. Ол Раманеш Сарванның аяқ саусағын құлатқан "йоркер" допты тастады. 2009 жылдың ақпанында Гүл Пәкістан командасындағы ең жақсы көрсеткішін тіркеді, тегіс жапырақта 135 допқа 6 қақпа алды. 2010 жылдың шілдесінде Пәкістан Англиямен Трент-Бриджде кездесті және бірінші иннингте 147/9 есебімен қалды. Гүл нашар жарық салдарынан ойын тоқтатылар алдында 30* ұпай жинады. Ол келесі күні Мохаммад Асифпен бірге қайтадан шығып, бес оверде тағы 35 ұпай қосып, қарсыластарға соңынан өтуге мүмкіндік бермеді, осылайша иннингтік жеңілістен құтылды. 2010 жылы Англиядағы турне кезінде екінші тестіде Гүл тізесіне жарақат алды және үш аптаға алаңнан шықты, бұл оның қалған екі тестіде ойнамауына себеп болды. Алайда, Гүл жазылып, төртінші тестіге қатыса алды. Бірақ, ол күткеннен тез жазылғанмен, оны соңғы тестілік матчқа демалысқа жіберді. Оның келесі тестілік крикетке қатысу мүмкіндігі 2010 жылдың қарашасында Оңтүстік Африкаға қарсы өткен матчта болды, онда ол бірінші иннингте 3 қақпа алып, Оңтүстік Африканың 380 есебімен құлауына себепкер болды. Ол А.Б. де Вильерске қарсы тамаша инсвингермен маңызды қақпа алды.

Халықаралық жиырмалы ойын

Жарақаттар Гүлдің тестілік крикетке қатысуын шектегенде, ол боулингтік тәсіліне ерекше өзгеріс енгізді, T20 форматындағы соңғы оверлерде доп беруге баса назар аударды. 2007 жылы Оңтүстік Африкада өткен ICC World Twenty20 турнирінде Шоaib Ахтар мен Абдул Разақтың жоқтығы оған мүмкіндік берді. Ол 13-ші оверден бастап доп берді және турнирді 13 қақпаны алып, аяқтады, бұл көрсеткішпен Шахид Африди мен РП Сингхті басып өтті, ең көп қақпа алған ойыншы атанды. 2009 жылғы ICC World Twenty20 турнирінде де жақсы өнер көрсетіп, кем дегенде бір сарапшыдан «World Twenty20-ның үздік тігіс доп берушісі» деген аталымды иеленді. Пакистан Жаңа Зеландияны жеңген кезде ол 6 допқа 5 қақпа алды, бұл жетістігі ерекше мақтауға ие болды. Осы көрсеткішімен ол Twenty20 халықаралық матчтарында 5 қақпа алған алғашқы доп беруші болды және 8 тамыз 2011 жылға дейін ең жақсы T20 доп беру көрсеткішінің рекордын сақтап тұрды, содан кейін Ажанта Мендис (6/16) осы көрсеткішті жаңартты. Ол допқа зиян келтіру туралы айтылған қаңқуларға қатысты түсініктеме берді: «Азиялық доп берушілер өнер көрсетіп, кері айналмалы допты пайдаланғанда, Батыс крикет елдері оларға қарсы допқа зиян келтіру туралы мәселені көтереді». Бұл доп беруі ESPNcricinfo сайтында жылдың ең үздік T20I доп беру көрсеткісі деп танылды. 2009 жылғы T20I World Cup турнирінде ESPNcricinfo сайтының «Турнир командасы» құрамына енді. Оның Дубайда Австралияға қарсы 4 допқа 8 ұпай алған көрсеткіші де ESPNcricinfo сайтында жылдың ең үздік T20I доп беру көрсеткіштерінің бірі деп танылды. Ол сондай-ақ Лордста жүлделі кубокты көтеріп ұшқан Пәкістан құрамасының құрамында болды және турнирде екінші рет қатарынан ең көп қақпа алған ойыншы атанды. Ол көптеген қақпаларды алды, әсіресе, кешкі кері айналмалы йоркерлермен, олар баттың астына сырғып кіріп, батсмендерге допты маневрлеуге аз мүмкіндік қалдырды. Осының салдарынан, ол ойынның осы форматында өте жақсы экономикалық көрсеткішке ие. Халықаралық аренада Гүл 32 ойында 14.65 орташа есеппен 47 қақпа алды. Twenty20 халықаралық матчтарында командаласы Шахид Афридиден кейін екінші орында тұрады.

Бір күндік халықаралық

Гүл 2007 жылғы әлем чемпионатында Пәкістанның топтық кезеңдегі үш матчының барлығында ойнап, 3.13 үнемділік коэффициентімен төрт қақпа алды, одан тек Шейн Бонд 100 доп тастағанда ғана үнемдірек болды. Ол 2007 жылғы Т20 әлем чемпионатында Пәкістанның барлық матчында ойнады, жартылай финалда Жаңа Зеландияға қарсы өткен жеңісті матчта 4 оверде 3/15 нәтиже көрсетті. Финалда үш қақпа алып, турнирдің ең көп қақпа алған ойыншысы атанды. 2009 және 2011 жылдардағы өнер көрсетуі үшін ол ICC-нің бір күндік форматтағы жылдың үздік құрамасына (World ODI XI) енді. 2010 жылы Англияға қарсы "Овал" стадионында өткен матчта 6 қақпа алғандығы үшін ESPNcricinfo сайты оны жылдың ең үздік бір күндік боулинг көрсеткіші деп таныды. 2016 жылдың қаңтар айында допингке қарсы бұзушылық жасағаны үшін Гүл халықаралық крикеттен шеттетілді. Гүл 2016 жылдың 9 тамызында Англия және Ирландияға сапар үшін бір күндік құрамаға қайта шақырылды.

Жарақаттар

Алайда, Гүлге арқасының жарақаты байланысты үшінші сынақтан қатысуға мүмкіндік берілмеді, бұл жарақат оны бір жыл бойы крикеттен шеттетіп тастады. Ол 2004–05 жылғы Фейсал Банкі T20 кубогында екі ойынға қайта оралды, сондай-ақ келесі маусымда Англияға қарсы тестілік матчтарға дейін Пәкістан А және Пәкістан XI командалары үшін бірнеше жаттығу ойындарында өнер көрсетті. Бірақ, ол матчтарға ілікпеді, орнына Куаид-э-Азам Трофиінде Пешавар командасымен үш ойын ойнады. 2010 жылдың шілдесінде иық жарақатынан алты айдан кейін қайта оралған Гүл, тамыз айында Англияға қарсы ойында тізесіне жарақат алды, алайда жарақат ауыр болған жоқ және ол тек екі тестілік матчты қана өткізіп алды.

Беттеу шеберлігі

Боулингпен айналысқанына қарамастан, Гүл төменгі қатардағы соққышы ретінде де жақсы өнер көрсете алады және жылдамдықпен жүгіруге қабілетті екенін дәлелдеді. Оның ең керемет сәті 2010 жылдың тамыз айында Англияға қарсы өткен тест матчында болды. Пакистан 103/7 есебімен тұрғанда, Гүл 8-ші нөмірде соққыға шықты. Ол 30 доптан 29 ұпай жинады, ал күні аяқталғанда тағы екі қақпа құлады және команда 148/9 есебімен қалды. Пакистанға фоллоудан қашу үшін тағы 11 ұпай қажет болды, содан кейін Гүл 10-шы серіктесі Мұхаммед Асифпен бірге қайтадан соққыға шықты. Гүл 11 доптан 34 ұпай жинады, бірақ оның серіктесі Мұхаммед Асиф қақпадан шығып қалды, ал Гүл 65 ұпаймен ойынды аяқтады.

Жаттықтырушылық мансап

2022 жылдың сәуірінде Гүл Ауғанстан ұлттық крикет құрамасының 15 күндік жаттығу лагеріне боулинг бойынша кеңесші ретінде тағайындалды. 2022 жылдың мамырында оған Ауғанстан құрамасының боулинг жаттықтырушысы лауазымына тұрақты келісімшарт ұсынылды, ол 2022 жылдың соңына дейін күшінде болды. 2023 жылдың 15 наурызында Гүл Ауғанстанмен өтетін серияға Пәкістан крикет құрамасының боулинг жаттықтырушысы міндетін уақытша атқаруға тағайындалды.