Кіріспе
Кениялық крикетші Стивен Огонджи Тиколо (25 маусым 1971 жылы туған) – Кенияның бұрынғы халықаралық крикетшісі және бұрынғы бір күндік халықаралық матчтар капитаны. Кенияның ең ұлы крикетшісі деп кеңінен танылатын Тиколо бір күндік халықаралық матчтарда ең көп ұпай жинаған және команда үшін екінші ең көп қақпа алған ойыншы. Капитан ретінде ол Кенияны 2003 жылғы Крикет әлем чемпионатының жартылай финалына жеткізді. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан бері Тиколо бірнеше халықаралық команданы жаттықтырды, олардың ішінде Кения, Уганда, Нигерия және Танзания бар.
Stephen Ogonji Tikolo (born 25 June 1971) is a former Kenya international cricketer, and a former One Day International captain. Widely regarded as the greatest Kenyan cricketer ever, Tikolo has scored the most runs and taken the second most wickets for the team in One Day Internationals. As captain, he led Kenya to the semi final of the 2003 Cricket World Cup. Tikolo has coached a number of international teams since the conclusion of his playing career, including Kenya, Uganda, Nigeria and Tanzania.
Отбасы
Тиколо крикет ойнайтын отбасынан шыққан. Оның ең үлкен ағасы Том Кения құрамасының бұрынғы капитаны болса, тағы бір ағасы Дэвид Тиколо 1996 жылғы Крикет әлем чемпионатында қатысқан.
Халықаралық мансап
1996 жылғы Крикет әлем чемпионатында Тиколо Кения құрамасы сапында ODI (бір күндік ойын) дебютін жасады. Бірінші ойынында, Үндістанға қарсы 3-ші нөмірде шығып, 65 ұпай жинады. Тиколо әлем чемпионатында тағы бірнеше жарқын ойын көрсетті, Пунадағы Вест-Индияға қарсы тарихи жеңісте 29, ал Кандидегі Шри-Ланкаға қарсы 96 ұпай топтады. 1997 жылғы ICC Trophy финалында Бангладешке қарсы 147 ұпай жинап, Тиколо Кенияның үздік соққышы ретіндегі беделін нығайтты. Бұл жеңіс Кенияға ресми ODI статусын сыйлады және 1999 жылғы Крикет әлем чемпионатында орын алды. Тиколо үшін бұл әлем чемпионаты да сәтті болды, ол Үндістан мен Англияға қарсы екі рет 50-ден астам ұпай жинады. 2002 жылы Тиколо Кения құрамасының жаңа капитаны болып тағайындалды және 2002 жылғы ICC Чемпиондар кубогында 93 және 69 ұпаймен жетекшілік етті. Тиколо Кения құрамасын 2003 жылғы Крикет әлем чемпионатының жартылай финалына жеткізді. Тест статусына ие болмаған ел үшін бұл үлкен жетістік болды және әлі күнге дейін Кенияның халықаралық аренадағы ең жақсы көрсеткіші деп есептеледі. 2004 жылғы ICC Чемпиондар кубогындағы сәтсіз өнер көрсетуден кейін Тиколо капитандықтан қағылды, бірақ ішкі саясатқа наразылық білдіріп, ойыншылардың наразылық акциясын ұйымдастырды. Бұл наразылықтың нәтижесінде жаңа басшылық келді және ол қайтадан капитан болып қайта оралды. 2007 жылы Тиколо тест емес елден ODI-де 100 ойын өткізіп, 2500-ден астам ұпай жинаған алғашқы ойыншы болды. Капитан ретіндегі соңғы ойыны 2009 жылғы Крикет әлем чемпионатының іріктеу турнирі болды, онда Кения 2011 жылғы Крикет әлем чемпионатында орын алды. 2010 жылдың тамызында, командадан кеткеннен және енді халықаралық крикетпен айналыспайтынын мәлімдегеннен кейін бірнеше ай өткен соң, Тиколо 2011 жылғы әлем чемпионатына қатыса алатынын жариялады. Ол әлем чемпионатынан кейін карьерасын аяқтауды жоспарлаған, бірақ 42 жасында 2013 жылғы ICC World Twenty20 іріктеу турнирі үшін БАӘ-дегі құрамаға қайта шақырылды. Тиколо сонымен қатар Африка XI құрамасының құрамында Азия XI құрамасына қарсы ойнаған. Тиколоның Кения крикетіндегі үстемдігін оның 2007 жылғы қаңтардағы көрсеткіштерінен көруге болады – Кениялық ODI ойыншыларының ең жоғары 9 нәтижесінің 6-сын осы кезде тіркеген. Тиколо ODI-де үш жүздік соққы жасаған: Бангладешке қарсы 106*, Бермудаға қарсы 111 және Зимбабвеге қарсы 102. Ол үш рет 90-шы ұпай диапазонында ойыннан шығарылған.
Жаттықтырушылық мансап
2012 жылдың шілдесінде Тиколо Уганда ұлттық құрамасының соққы бапкері болып тағайындалғаны жарияланды, бірақ 2013 жылдың мамырында ол Кенияның 19 жасқа дейінгі ұлттық крикет құрамасының бапкері болды. Оның алғашқы міндеті – ICC 19 жасқа дейінгі әлем чемпионатының Африка іріктеу кезеңінде болды. Осы кезеңде Уганда Т20 Африка Премьер Лигасында жеңіске жетіп, Крикет әлем лигасының ІІ дивизионына қатысу құқығын алды. 2014 жылғы ICC World Twenty20 турниріне қатыса алмағандықтан, Кенияның бас бапкері Робин Браунның орнына Тиколо уақытша бапкер болып тағайындалды. 2016 жылдың мамырында Тиколо 2017 жылғы Крикет әлем лигасының үшінші дивизионы алдында Уганда ұлттық крикет құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. 2019 жылы ол бапкерлік қызметтен кетті. 2020 жылдың ақпанында Тиколо Танзания ұлттық крикет құрамасының жаңа бас бапкері болып, 3 жылға келісім жасады. 2022 жылдың қазанында Тиколо Нигерия ұлттық крикет құрамасының бас бапкері және жоғары өнімділік менеджері болып тағайындалды. Оның алғашқы келісім шарты 2 жылға жасалған.