Кіріспе

Zenith Electronics, LLC – американдық электроника компаниясы, ATSC және цифрлық құқықтарды басқару технологияларын дамытатын американдық ғылыми-зерттеу және әзірлеу компаниясы. Ол Оңтүстік Кореяның LG Electronics компаниясына тиесілі. Zenith бұрын тұтынушы электроникасының американдық бренді, радио және теледидар қабылдағыштарын және басқа тұтынушы электроникасын өндіретін және штаб-пәтері Гленвьюде (Иллинойс штаты) орналасқан. Бірнеше рет жұмыстан босатылғаннан кейін, біріктірілген штаб-пәтер Линкольнширге (Иллинойс штаты) көшірілді. Көптеген жылдар бойы олардың атақты ұраны (Шикагодағы Crown Piano жасаушы Джордж Бенттен алынған, 1890 жылдары қолданылған) "Сапа атаудан бұрын келеді" деген болатын. LG Electronics 1995 жылы Zenith компаниясының бақылау үлесін сатып алды; Zenith 1999 жылы толыққанды еншілес компанияға айналды. Zenith абоненттік теледидар және қазіргі заманғы қашықтан басқару құралын ойлап тапқан, сондай-ақ Солтүстік Америкада жоғары сапалы теледидарды (HDTV) алғаш рет жасаған. Zenith брендімен шығарылған өнімдер Солтүстік Америкада, Германияда, Таиландта (1983 жылға дейін), Камбоджада, Лаоста, Вьетнамда, Үндістанда және Мьянмада сатылды.

Тарих

Компания 1918 жылы Чикаго радио лабораториясы ретінде Ральф Мэтьюс пен Карл Хассель бірлесіп құрды. "Зенит" атауы ZN'th-тен шыққан, бұл негізін қалаушылардың радио байланыс шақыру белгісінің қысқартылған түрі, 9ZN. 1921 жылы оларға Юджин Ф. Макдональд қосылды. Алғашқы Zenith теледидары 1939 жылы пайда болды, ал алғашқы коммерциялық үлгілері 1948 жылы халыққа сатылды. 1970 жылдың желтоқсанында National Union Electric ("NUE") жапондық теледидар өндірушілерінің көпшілігіне қарсы демпингке қарсы заңды бұзу және американдық монополияға қарсы заңдарды бұзу туралы шағымдап сотқа берді. Сот ісі кезінде Zenith Radio Corporation нарықтық үлесі жапондық компанияларға көшуіне байланысты қаржылық қиындықтарға тап болды. Zenith басқа екі американдық компаниямен – Sears, Roebuck and Co. және Motorola, Inc. – бірлесіп сотқа арыз берді. NUE ісі Пенсильвания штатының Шығыс округіне жіберілді, екі іс сотқа дейінгі іс жүргізу және сот отырысы үшін біріктірілді. 1983 жылдың соңына қарай Zenith сот процесіне байланысты миллиондаған доллар жұмсады. 1981 жылы сот монополияға қарсы және демпингке қарсы талаптар бойынша шешім шығарып, сот ісін тоқтатты. Арыз берушілер шағымданып, апелляциялық сот Sears, Roebuck and Co., Motorola, Inc. және Sony үшін шығарған шешімді күшінде қалдырды. Іс апелляцияға берілді және 1986 жылдың наурыз айында АҚШ Жоғарғы Соты Zenith-тің монополияға қарсы талаптары бойынша айыпталушылардың пайдасына шешім шығарды. Zenith-тің 1916 жылғы демпингке қарсы заңды бұзды деген шағымдар бойынша жеңіске жету үміті 1987 жылдың сәуір айында АҚШ Апелляциялық сотының Филадельфиядағы шешімін күшінде қалдырғандықтан, Жоғарғы Сот апелляцияны қараудан бас тартты. 1979 жылы Zenith Schlumberger компаниясынан Heath Company-ны 64,5 миллион долларға сатып алып, компьютер нарығына енді және Zenith Data Systems (ZDS) құрды. Компания 1984 жылы өзінің атын Zenith Electronics Corporation деп өзгертті, бұл екі жыл бұрын радио бизнесінен шығып, компьютерлер мен CATV саласына қызығушылығын білдірді. 1980 жылдардың соңында ZDS-тің табысы Zenith-тің қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етті, ал теледидар бизнесі зиян көруін жалғастырды. Zenith 1989 жылдың қазан айында HDTV зерттеулерін қаржыландыру және қарызды төлеу үшін ZDS-ті Groupe Bull-ға 635 миллион долларға сатты. 1990 жылы Zenith қиын жағдайға түсіп, жаулап алуға бейім болды. Осыдан сақтану үшін Zenith технологияны бөлісу келісімі аясында корейлік GoldStar компаниясына (қазір LG Electronics) бес пайыздық үлесін сатты. Аналогтық желілердің ескіруі (соңғы үлкен жаңарту 1978 жылы System³ шассиі болды) және АҚШ-та HDTV-ны қабылдау ондаған жылдарға соққандықтан, Zenith-тің болашағы күңгірт болды. 1995 жылы LG өз үлесін 55 пайызға дейін арттырып, бақылау үлесіне ие болды. Zenith тұтынушы электроника индустриясында бәсекелесуге тым кішкентай болды, ол жаһандық сипатқа ие болғандықтан, ал оның жоғары сапалы өнімдері оны сатып алу үшін тартымды етті. Zenith 1999 жылы 11-тарау бойынша банкроттыққа өтініш берді, ал LG компаниясы қарыздардың өтелуі үшін компанияның қалған 45 пайызын сатып алып, Zenith-ке қарыз болған 200 миллион долларды жаңадан құрылған компанияның қарапайым акцияларына айналдырды. Қолдағы акционерлердің акциялары құнсыз деп есептелді. Осы кезеңде Zenith өнімдерінің кейбіреулері Admiral брендімен OEM ретінде қайта таңбаланды. Кейбір өнімдер 1970 жылдары Zenith динамиктері мен басқа да аудио жабдықтарының бренді ретінде пайда болған Allegro брендімен сатылды. Кабельдік және спутниктік теледидарға арналған топтық қораптар өндіретін, табысты Network Systems бөлімшесі 2000 жылдың жазында Motorola-ға сатылып, Motorola BCS (Broadband Communications Sector) құрамына енді. Zenith бас кеңсесі ғимаратын Aon иеленді, содан кейін 2018 жылы жақын маңдағы Abt Electronics кеңейту үшін бөлме жасау үшін бұзылды. LG Zenith DTT 900 және Zenith DTT 901 ATSC цифрлық теледидар конвертер қорабын шығарды. LG таңдалған сауда нүктелері арқылы Zenith брендімен плазмалық, ЖК және тікелей көрініс телевизорларын ұсынды.

Қысқа толқындық радио

Зениттің алғашқы танымал өнімдері қатарында "Royal" сериялы транзисторлық радиолар және 1942 жылдан 1981 жылға дейін өндірілген "Trans Oceanic" сериялы қысқа толқынды портативті радиолар болды.

Абоненттік теледидар

Zenith абоненттік теледидармен тәжірибе жасаған алғашқы компания болды, өздерінің Phonevision жүйесін эксперименталды Чикаго станциясы KS2XBS (кейіннен Федералдық байланыс комиссиясы оларды WBBM TV-ге беруге мәжбүрлегенге дейін, алғашқыда 2-арнада хабар таратқан) арқылы іске қосты. Олардың тәжірибесі теледидарға орнатылып, телефон желісіне қосылатын декодерлік құрылысты қамтыды. Алдын ала жарияланған хабарлама басталуға дайын болғанда, көрермендер Zenith-тегі операторға қоңырау шалып, телефон желісі арқылы сигнал жіберу арқылы бейнені ашуды сұрайтын. Америка театр иелері бұл идея сәтсіз болғанын мәлімдесе, Zenith өзі эксперимент сәтті болды деп мәлімдеді. Phonevision фильмдерді көрсеткендіктен, ол дәстүрлі кинотеатрларға потенциалды бәсекелес ретінде қарастырылды. Бірінші 300 отбасыға сынаққа ұсынылған үш фильмнің екі жылдан астам бұрын түсірілгеніне қарамастан, Phonevision көрермендерінің 18 пайызы оларды кинотеатрда көрген, ал Phonevision отбасыларының 92 пайызы фильмдерді үйде көруді артық көретіндерін хабарлады.

Қашықтан басқару

Зенит, бәлкім, ең алдымен 1956 жылы жасалған алғашқы практикалық сымсыз теледидар қашықтан басқару құралы – Space Command үшін танымал. Алғашқы теледидар қашықтан басқару құрылғысы 1950 жылы шыққан сымды нұсқа болды, ол көрермен креслосынан теледидар қабылдағышына созылған ұзын кабельге байланысты наразылықтарды тудырды. Zenith президенті және негізін қалаушы Евгений Ф. Макдональд инженерлеріне сымсыз нұсқаны жасауды тапсырды, бірақ 1950-жылдарғы радио қабылдағыштарының нашар кедергіге төзімділігіне байланысты радио толқындарын пайдалану идеясы тез арада қабылданбады. 1955 жылы Евгений Поллей ойлап тапқан Flash Matic қашықтан басқару жүйесінде қолға ұсталатын құрылғыдағы жоғары бағытталған фотожарық түтігі теледидар шкафының төрт бұрышындағы сезімтал фотоқабылдағыштарға бағытталды. Алайда, теледидарға түскен жарқын күн сәулесі басқаруды іске қосатын болды. Бұл қашықтан басқару құрылғылары теледидардағы баптау дискісін өздігінен айналдыратын моторды іске қосатынын және егер басқа біреу теледидарды баптауға тырысса, оны бұзылыс жасау үшін пайдалануға болатынын атап өту керек. Содан кейін жетекші инженер Роберт Адлер ультрадыбыстық дыбысты іске қосу механизмі ретінде пайдалануды ұсынды. Бұл қолға ұсталатын құрылғыда мұқият есептелген өлшемдерге ие алюминий таяқшаларды механикалық түрде соғу арқылы жасалды, ал теледидардағы қабылдағыш осы әрекет нәтижесінде туындаған әртүрлі жиіліктерге жауап беретін. Батырмаларды басу кезінде шығарылатын дыбыс соншалық, тұтынушылар қашықтан басқару құрылғысын «кликкер» деп атай бастады. Электрониканың кішірейтілуіне байланысты дыбыстар ақырында қашықтан басқару құрылғысында электрондық түрде шығарылатын болды, бірақ бұл принцип 1980-жылдарға дейін қолданыста болды, содан кейін инфрақызыл жарық жүйесімен алмастырылды. Суретте Space Command 600 көрсетілген, ол олардың түсті теледидар қабылдағыштарымен пайдалану үшін жасалған қашықтан басқару құрылғысы. Space Command 600 1965 жылы ұсынылды және бұл дизайн 1972 жылғы модельдің соңына дейін қолданыста болды. Space Command 600 қашықтан басқару құралында қосымша ерекшелік болды – бұл қашықтан басқару құралы түс реңін де реттеуге мүмкіндік берді. Қашықтан басқарудағы үнсіздік батырмасын басу арқылы теледидардағы реле іске қосылып, VHF моторлық басқару тізбегін моторлы түс басқару тізбегіне ауыстыратын. Бұл пайдаланушыға қашықтан басқарудағы арнаны жоғары немесе төмен батырмаларын басып түс реңін бірте-бірте реттеуге және үнсіздік батырмасын қайта басу арқылы теледидарды қалыпты баптау режиміне қайтаруға мүмкіндік берді (үнсіздікті ашу).

Ғарыш телефоны

Zenith-тің System 3 желісі 1970 жылдардың соңынан 1990 жылдардың басына дейін жасалған кейбір модельдерінде Zenith-тің Space Phone деп аталатын мүмкіндігі болды. Бұл, негізінен, теледидарға кіріктірілген қолсыз динамик телефон еді. Ол теледидардың динамигі мен қашықтан басқару пультін, сондай-ақ кіріктірілген микрофонын пайдаланды. Space Phone мүмкіндігі бар теледидар телефон розеткасына қосылатын (ішкі телефон сымы арқылы), ал қоңырау шалу қашықтан басқару пультіндегі батырманы басу арқылы жасалатын (ол дыбысты өшіріп, динамикке бағдарламаның дыбысын басқара бастайтын). Телефон нөмірі қашықтан басқару пультіндегі сандық түймелерді пайдаланып терілетін, содан кейін терілген сандар экранда көрсетілетін (System 3 желісінің экрандық дисплей мүмкіндіктерін пайдалана отырып). Пайдаланушы басқа абонентпен қолдары бос күйде, әдеттегі динамик телефон сияқты сөйлесе алатын.

Көзқанатты теледидар

1940 жылдардың соңында Zenith теледидар нарығына енді. Бұл модельдердің бәрі дөңгелек экранды теледидарлар болды. Олардың ерекшелігі – бүкіл дөңгелек экран ашық болатын. Олар 12 дюймдық, 16 дюймдық және 19 дюймдық өлшемдерде шықты. Кейінірек шыққан дөңгелек экранды модельдерде суретті 4:3 пропорциясында көрсетуге немесе бүкіл дөңгелек экранды пайдалануға мүмкіндік беретін ауыстырғыш болды. Бұл теледидарлар коллекционерлердің арасында өте бағалы. Көптеген "ілік терезені" (porthole) металл конусты электрондық сәулелі түтіктер (CRT) пайдаланды, олар қазір сирек кездеседі. Коллекционерлер жиі металл конусты түтікті толығымен шыныдан жасалған түтікке ауыстырады. Zenith "ілік терезесі" үстелге қоятын модельдерде, жеке тұрған консольдерде және теледидар/радио/граммофон жиынтықтарында қол жетімді болды.

Қолмен сыммен жабдықталған шасси

1950 жылдардың аяғында RCA, General Electric және Admiral сияқты көптеген электрондық өндірушілер радио және теледидарларында қолмен сымдалған металл шассилерден баспалы схема тақталарына көшті. Баспалы схема тақталары құрастыру кезінде уақытты және қателерді азайтады, бірақ олар вакуумдық түтіктерді қолданатын құрылғылар үшін тиімді емес, себебі онда жоғары температуралар пайда болады, ол тақталарды бүлдіре алады және түтіктерді алмастыруға тырысса, тақталар уақытымен құлап қалуы мүмкін. Zenith және, аз дәрежеде Motorola компаниялары осы мәселені болдырмау үшін барлық вакуумдық түтіктерді қолданатын құрылғыларында қолмен сымдалған шассилерді пайдалануды жалғастырды. Zenith 1970 жылдардың басындағы Chromacolor желісіне дейін теледидарларында баспалы схема тақталарын қолданбады, тіпті содан кейін де оларды тек қана қатты күйдегі компоненттермен ғана қолданды, Chromacolor "4 түтік гибридінде" қолданылатын төрт түтікті болат шассиге орнатты. Zenith радиоларда баспалы схема тақталарын 1960 жылдардың соңында қатты күйге көшкен кезде қолдана бастады, бірақ Zenith-тің алғашқы транзисторлық радиолары да розеткалы транзисторлармен толыққанды қолмен сымдалған. Осы шасси конструкциясын (және жоғары сапалы компоненттерді) пайдаланудың арқасында 1950-1970 жылдардағы Zenith теледидарлары мен радиолары бүгінге дейін жақсы жұмыс істеп келеді, оларды жаңа сияқты жағдайға келтіру үшін аз жұмыс қажет.