Кіріспе

Magnavox (лат. "үлкен дауыс", MAGNAVOX немесе кейде Австралияда Magnavox деп жазылады) – американдық электроника компаниясы. 1974 жылы оны Солтүстік Америкалық Philips компаниясы сатып алды, ал ол 1991 жылы голландтық Philips электроника компаниясына енді. Magnavox компаниясының негізін 1911 жылы Эдвин Придхам мен Питер Л. Дженсен қалаған, олар Калифорния штатының Напа қаласындағы зертханасында жылжымалы катушкалы динамикті (moving coil loudspeaker) ойлап тапқан және телефондық қабылдағыштарға АҚШ патенті № 1,105,924 алған. Алты он жылдан кейін Magnavox әлемдегі алғашқы үй видео ойыны консолі – Odyssey-ді жасады. 2013 жылдың 29 қаңтарында Philips компаниясы өзінің аудио және бейне бизнесін Жапонияның Funai Electric компаниясына 150 миллион еуроға сатуға келіскенін хабарлады. Аудио бизнесі 2013 жылдың екінші жартысында, ал бейне бизнесі 2017 жылы Funai компаниясына берілуі жоспарланған. Аталған мәміле аясында Funai Philips брендін пайдалану үшін Philips компаниясына тұрақты лицензиялық төлем жасауға міндетті болды, ал тұтынушы электроникасы Philips компаниясының басқаруында қалды. Philips компаниясы 200 миллион АҚШ доллары көлеміндегі келісімшарт бұзылғаны үшін өтемақы талап етті. 2016 жылдың сәуірінде Халықаралық арбитражды сот Philips компаниясының пайдасына шешім шығарып, 135 миллион еуро өтемақы төледі. Қазіргі таңда Magnavox брендімен шығарылатын өнімдерді Funai компаниясы Philips компаниясының лицензиясы бойынша өндіреді.

Тарих

Дженсен мен Придхам 1911 жылы Калифорния штатының Напа қаласында «Коммерциялық сымсыз және даму компаниясын» құрды, содан кейін Сан-Францискоға, ал 1916 жылы Оклендке көшті. 1917 жылдың шілдесінде «The Sonora Phonograph Distributor Company» компаниясымен бірігу аяқталып, «Magnavox» компаниясы құрылды. Франк Морган Стирс компанияның алғашқы президенті болып тағайындалды. Дженсен 1920 жылдардың соңында Чикагода «Jensen Radio Manufacturing Company» компаниясын құрды. Придхам «Magnavox» компаниясында қалды, ол 1930 жылдары өндірісті Индиана штатының Форт-Уэйн қаласына көшірді. Радио мен телефонның алғашқы күндері «Коммерциялық сымсыз» термині басқа мағынаға ие болды. «Magnavox» радио, теледидар және фонографтар өндірді. 1960 жылдары «Magnavox» әскери және компьютерлік қолданысқа арналған алғашқы плазмалық дисплейлерді жасады. 1972 жылы «Magnavox» алғашқы бейне ойын консолі «Odyssey»-ді ұсынды. 1974 жылы Солтүстік Америкадағы «Philips» компаниясы «Magnavox» компаниясының көп бөлігін сатып алды, ол келесі жылы толыққанды еншілес компанияға айналды. «Philips» 1981 жылы «Philco» компаниясын сатып алды және «Philips» атауын, кейбір электроника үшін «Magnavox» атауымен алмастыра отырып, еркін пайдалана алды, ал жеке күтім бизнесi «Norelco» атауын пайдалануын жалғастырды. 1970 жылдардың соңында «Philips» «LaserDisc» технологиясын әзірледі, нәтижесінде 12 дюймдік оптикалық дискіде жазылған бейне материалдар пайда болды. 1980 жылдардың басында «Philips» «Sony» компаниясымен бірлесіп «LaserDisc» үшін жасалған технологияны пайдалана отырып, оптикалық аудио дискілерге (CD) арналған стандартты жасау үшін жұмыс істеді. «Sony» компаниясымен бірлесіп, «Philips» «Magnavox» брендін «CD DA» стандартын және тұтынушылық аудиоға арналған жабдықтарды енгізу үшін пайдаланды, «Magnavox» плеері дүкендерде сатылды, ал «Sony CDP 101» жоғары сапалы аудио дүкендеріне жіберілді. 1970 жылдардың соңында компания «Odyssey²» ойын консолін шығарды, ол Еуропада «Philips Videopac G7000» деп те белгілі болды. 1980 жылдардың басында «Philips» «Sylvania», «Philco» және «Magnavox» компанияларын біріктіріп, штаб-пәтері Теннесси штатының Ноксвилл қаласында орналасқан, Гринвилл қаласында өндіріс орны бар бір бөлімше құрды. Батавиядағы (Нью-Йорк штаты) «Sylvania» зауыты жабылып, барлық операциялар Гринвиллге көшірілді. «Philips» сондай-ақ «Osram» компаниясына тиесілі «Sylvania» тауарлық белгісінен бас тартты. 1980 жылдардың соңында «Magnavox» «Magnavox/Philips VideoWriter» өнімін сәтті сатты. 1985 жылы шыққан «VideoWriter» дербес тұрақты қолданбалы мәтін өңдеу машинасы (электрондық терісқалам) болды. «Philips Computers» компаниясы, негізінен Канадада орналасқан, Солтүстік Америкада өз өнімдерін «Magnavox» брендімен, компьютерлердің, мониторлардың, сыртқы құрылғылардың және нұсқаулықтардың логотипі мен түс схемасында шағын өзгерістермен сатты. «Philips» жеке компьютер бизнесінен 1992 жылы шықты. «Philips» 1997 жылы Гринвилл зауытын сатты. 1990 жылдары «Philips» «Magnavox» брендімен бірнеше «CD i» ойыншыларын сатты. 1990 жылдардың басында «Philips» электроникасының кейбір түрлері «Philips Magnavox» брендімен сатылды, бұл «Philips» атауының АҚШ-тағы танымалдылығын арттыру мақсатында жасалды. Бұл белгілі бір дәрежеде нәтиже берсе де, сонымен қатар тұтынушылар үшін «Philips Magnavox» және «Philips» өнімдерінің арасындағы айырмашылықты түсіну қиындықтар тудырды, нәтижесінде «Philips» екі брендті қайтадан бөлек сата бастады. Форт-Уэйнде (Индиана штаты) орналасқан қорғаныс электроникасы тобы 1995 жылы «Hughes Electronics» компаниясы сатып алғанға дейін «Magnavox Electronic Systems» атауымен, алдымен «Philips», кейін «Carlyle Group» компанияларында тәуелсіз болды. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында «MESC» операциясының үш бағыты: «C Cubed» (Басқару, бақылау және байланыс), Электрондық соғыс және сонобуйлер болды. «Hughes Electronics» өзінің аэроғарыш және қорғаныс операцияларын «Raytheon» компаниясына сатқанда, бұрынғы «Magnavox» қорғаныс операциялары да берілді. Көп ұзамай «Raytheon» Индиана штатының Колумбия қаласында «Under Sea Systems Inc (USSI)» компаниясын құру үшін сонобуй операцияларын бөлді. 1998 жылы «Raytheon» «USSI» компаниясын «Ultra Electronics» деп аталатын британдық қорғаныс консорциумына сатты. Компания қазір «Ultra» компаниясының толыққанды еншілес компаниясы болып табылады, ол әскери және азаматтық қорғаныс үшін су және акустикалық сенсорлық және байланыс құрылғыларын өндіреді. «Magnavox» өндірген қорғаныс өнімдерінің арасында «AN/ARC 164 UHF» радиосы, «AN/SSQ 53» сериялы сонобуйлер, «AN/ALQ 128 EW» жабдықтары, «AN/SSQ 62» сериялы сонобуйлер және «Advanced Field Artillery Tactical Data System (AFATDS)» жүйесі болды. «Philips Magnavox» атауы танымал болғаннан кейін бренд «Funai» теледидарларымен жұмыс істеді. «Magnavox» сондай-ақ брендтік лицензиялық келісімге ие, онда олардың тұтынушы электроникасының бірнешеуі «Craig Electronics» компаниясы өндіреді және «Magnavox» брендімен сатылады. Австралияда «Magnavox» брендіне құқық «Philips» компаниясына емес, «Mistral Ltd» Гонконг сауда компаниясына тиесілі, ол оны әртүрлі өндірісшілердің аудио/бейне жабдықтарын сату үшін пайдаланады. Еуропада «Magnavox» бренді 1990 жылдарда «Philips» компаниясымен бюджеттік тұтынушы электроникасын дәстүрлі жергілікті брендтермен (мысалы, «Aristona», «Erres», «Hornyphon», «Radiola», «Siera») алмастыру үшін қысқа мерзімге қолданылды. Брендті ешкім танымағандықтан, ол жақын арада тоқтатылды.