Кіріспе

Шығарманың алғашқы қоғамдық көрсетілісі

Премьера – шығарманың (мысалы, пьесаның, фильмнің, бидің, музыкалық композицияның немесе тіпті сол шығармадағы орындаушының) дебюті, яғни алғашқы рет көпшілікке ұсынылуы.

Тарих

Реймонд Ф. Беттс фильмнің тұсаукесерін шоумен Сид Грауманға жатқызады, ол Грауманның қытай театрын құрған. Голливудтағы алғашқы тұсаукесер 1922 жылы Дуглас Фэрбенкс бас рөлде ойнаған "Робин Гуд" фильмі үшін Египет театры алдында өтті. 1920 жылдардың соңына қарай қызыл кілем фильмдердің тұсаукесерімен тығыз байланысты болды.

Премьераның маңызы

Жұмыстың премьерасының түрі, оның фестивальдарда қалай қабылдануына әсер етеді, соның ішінде көрсетілімдердегі жіктелуіне, мысалы, Fantastic Fest фестивалінде, тіпті тапсыру талаптарының негізі ретінде де. Мысалы, Санданс кинофестивалінің қатысу шарттары АҚШ-тың көркем және деректі фильмдерінің әлемдік премьера мәртебесін сақтауын, ал халықаралық көркем және деректі фильмдердің халықаралық премьера мәртебесін сақтауын талап етеді. Фильмді кинофестивальде көрсету, дистрибьюторы болмаған жағдайда да, оның танымал болуына көмектеседі, тіпті соңғы сәтте монтаждауға мүмкіндік береді. 2020 жылдың 29 мамырында Трибека кинофестивалі сияқты бірнеше фестивальдердің тоқтатылуына байланысты "Біз Біреуміз" атты халықаралық кинофестивалі ұйымдастырылды. Фестивальде 13 әлемдік премьера, 31 онлайн премьера және 5 халықаралық онлайн премьера көрсетілді, фильмдер YouTube арқылы бүкіл әлемге таратылды. "Біз Біреуміз" фестивалінде онлайн премьераға фильмді беруге келіспеген режиссер: "Алғашқыда, сіздің ойыңыз автоматты түрде 'Жоқ, мен мұны істегім жоқ' дейді. Мен қынжылдым, себебі бұл менің фильмімді көрерменге алғаш рет көрсетуім еді, сондықтан оны онлайн көрсетуге мәжбүр болғаныма ренжідім", – деді. Бірақ ол кейін: "Мен (Доха кино институтының Qumra іс-шарасын) онлайн бақылап отырдым, және бұл жақсы тәжірибе болды. Мен көптеген бағдарламашылармен және мамандармен сөйлесіп, біртіндеп бәріміздің де бір жағдайға түскенімді және уақыттың қаншалықты белгісіз екенін түсіндім. Егер мен 'жоқ' десем, фильммен не болатынын білмеймін", – деп түсіндірді. Фестивальдердің жаңа форматталуы кезінде онлайн премьераларды енгізудің қиындықтары туралы Хэллиган: "Кішігірім фестивальде географиялық шектеулі онлайн премьера, болашақта таңдауы әлі жарияланбаған, мүмкін, үлкен және беделді фестивальде "халықаралық премьераны" көрсету мүмкіндігіне нұқсан келтіре ме?" – деген маңызды сұрақ туындайды, – деді.