Кіріспе

Newstalk ZB – NZME Radio компаниясы басқаратын Жаңа Зеландияның жалпыұлттық сөйлеу радиожелісі. Жаңа Зеландияның дерлік барлық радио нарықтарында қолжетімді, және олардың көптегенінде жаңалықтар тілшілері орналасқан. Сөйлеу бағдарламаларынан басқа, желі жаңалықтар, сұхбаттар, музыка және спортты да хабарлайды. Желідегі жүргізушілер қатарында Кейт Хоксби, Майк Хоскинг, Керре Вудхам, Саймон Барнетт, Джеймс Дэниелс, Хизер дю Плессис Аллан, Маркус Луш, Эндрю Диккенс, Джек Там және Франческа Рудкин бар. Веллингтон мен Крайстчерч қалаларында жергілікті таңғы бағдарламалар бар. Newstalk ZB Жаңа Зеландиядағы ең ірі жаңалықтар қызметтерінің бірі болып табылады, бүкіл ел бойынша 50-ден астам жаңалықтар оқырманы, тілші және редактор жұмыс істейді. Ол Оклендте жаңалықтар орталығын, Веллингтон, Крайстчерч және Парламентте жаңалықтар хабтарын, сондай-ақ Вангарей, Гамильтон, Тауранга, Роторуа, Таупо, Нью-Плимут, Нейпир, Палмерстон-Норт, Нельсон, Дунедин және Инверкаргилде аймақтық жаңалықтар редакцияларын қамтиды. Newstalk ZB бағдарламаларының көп бөлігі Оклендтегі NZME ғимаратында жасалады.

1926-1987 жылдар

Newstalk ZB тарихы 1926 жылы Оклендтегі 1ZB станциясы алғаш рет 1070AM жиілігінде хабар таратуды бастаған кезде басталды. 1931 жылы станция 1090 кГц-ке, 1933 жылы 1190 кГц-ке, ал 1978 жылы 1080 кГц-ке көшті. Станцияның танымал атауы – 1ZB шақыру белгісі болды. Жаңа Зеландияның төрт ірі қаласында 1ZB Окленд, 2ZB Веллингтон, 3ZB Крайстчерч және 4ZB Дунедин ZB станциялары құрылды. 1987 жылға дейін бұл төрт ZB станциясы жергілікті және ұлттық мазмұнды музыкалық станциялар болып жұмыс істеді. Newstalk ZB желісіндегі әрбір станцияның өз тарихы бар, көпшілігі Radio New Zealand жүргізетін жергілікті AM радиостанциясы ретінде басталып кеткен. 1ZB бастапқыда 1941 жылдан 1990 жылы бұзылғанға дейін Дарем көшесіндегі арнайы салынған модернистік театр мен студия ғимаратында орналасқан еді.

1987-1996 жылдар

1980 жылдардың ортасында 1ZB Окленд жекеменшік Radio i станциясына бірнеше маңызды эфир тұлғаларын жоғалтты, соның ішінде Мерв Смит, ол 1ZB таңғы бағдарламасын жиырма жылдан астам уақыт бойы жүргізді. Содан кейін станцияның рейтингісі күрт төмендеді, өйткені көптеген тыңдаушылар басқа станцияларға көшті. 1987 жылы 1ZB станциясын Newstalk 1ZB деп қайта іске қосу туралы шешім қабылданды. Бұл өзгеріс бастапқыда көпке ұнамаса да, алғашқы жылдың соңына қарай станция өсім көрсетті және 1989 жылы Пол Холмс жүргізген таңғы бағдарлама Оклендтегі ең танымал бағдарламаға айналды. 2003 жылдың қыркүйегінде Пол Холмс Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Кофи Аннанды "әдепсіз қара нәсілді" деп атағаннан кейін дау тудырды. Оны расистік деп айыптады және отставкаға кетуге қысым көрсетті. Ол екі рет бүкіл елге кешірім сұрады, Аннанға кешірім хаты жіберді және Жаңа Зеландияның Гана қауымдастығының өкілдерімен кездесті. Бұл оқиға оның телешоуына да әсер етті, ол Mitsubishi Motors компаниясының демеушілігінен айырылды. Расалық қатынастар жөніндегі комиссар Жорис де Брес бұл мәселе бойынша рекордтық шағымдар алды, бірақ бұл рекорд кейіннен Хоне Харавира жазған, нәсілдік шиеленіс тудыратын және дөрекі сөздерге толы хат арқылы бұзылды. Бұл пікір келешекте үлгі болды, 2011 жылғы Регби әлем чемпионатының елшісі лауазымынан кеткен бұрынғы All Black ойыншысы Энди Хейденге де шақырулар жасалды, өйткені ол Тынық мұхиты аралдарының регбишілерін "қаралар" деп сипаттағаны үшін кешірім сұрады. Премьер-министр Джон Кей және спорт министрі Мюррей МакКалли Хейден мен Холмс екеуі де "қаралар" деген сөзді ұқсас түрде қорлаушылықпен қолданды және қоғам оларды осылай кешіруі керек деді. Суретші Ральф Хотер Холмс айтқан "әдепсіз қараңғы" сөзіне бірнеше туындымен жауап берді. Олардың бірі, "Мистер Пол Холмсқа ақ тамшы", 2,7 метрлік ұзындықтағы, қара түске боялған, жұмыстың ұзындығы бойына созылған ақ бояу тамшысы бар толқынды темірден жасалған. Туындының үстіне "Мистер Пол Холмсқа" деген жазу жазылған, қазір ол оның ең танымал туындыларының бірі. Холмс бұл фразаны қолданғаны үшін өкініш білдірді және кешірім сұрады, бірақ кейін әзіл мен ренжітудің арасында жіңішке шекара бар екенін айтты. Бұл фраза естелік шай сүлгісінде пайда болды, ал әріптесі Джон Хоксби 2013 жылы оның қоштасу рәсімінде Холмсты "әдепсіз ақ бала" деп еске алды. Холмс 2008 жылдың соңында таңғы бағдарламадан кетті, ал оның орнын Майк Хоскинг басты.

2009-2011 жылдар

Желіде Дүниежүзілік қаржылық дағдарыс кезінде қайта құру процесі өтті. Осы процеске Парламент баспасөз галереясындағы бір тілшінің лауазымы, Веллингтондағы бір лауазым, Оклендтегі бір лауазым және Крайстчерчтегі бес репортаж, эфир жүргізуші және продюсерлік қызметтері тоқтатылды. Кейіннен Крайстчерчтегі жергілікті жаңалықтар мен спорт хабарлары, сондай-ақ жергілікті таңғы бағдарлама қайта іске қосылды. NZME компаниясы 100.1 FM Крайстчерч жиілігі үшін 17 жылдық лицензияға 7,8 миллион доллар инвестициялады. 2010 жылғы 4 қыркүйектегі Крайстчерч жер сілкінісінен және 2011 жылғы 22 ақпандағы күшті сілкіністен кейін Крайстчерчтегі хабар тарату үдерісіне үлкен өзгерістер енгізілді. Екі жер сілкінісінен кейін станция, "The Radio Network" желісіндегі басқа радиостанциялардың орнына хабар таратуды жүзеге асырды. Крайстчерчтегі Ворстер көшесіндегі жергілікті студиялар эвакуацияланды. Крайстчерчтегі жергілікті жаңалықтар уақытша түрде желілік жаңалықтармен алмастырылды, олардың көп бөлігі Жаңа Зеландия бойынша жер сілкінісіне қатысты хабарлардан тұрды. Жергілікті жаңалықтарды оқығандар бүкіл елге жер сілкінісі туралы хабарлады. Сонымен қатар, ZB және Mai FM станциялары ғана Жапониядан импортталған қолданылған автомобильдердегі радиоарналар арқылы қабылданатыны анықталды. Жаңа Зеландия осы автомобильдердің ірі нарығы болып табылады, себебі жапондық FM диапазоны стандартты 88–108 МГц диапазонының орнына 76–90 МГц-ты қамтиды. 2014 жылдың сәуірінде Рэйчел Смолли 72 килограмнан асатын Жаңа Зеландия әйелдерін "семіз" және "майлы" деп сипаттағаны үшін кешірім сұрады. Бұл сөздері жарнамалық үзіліс кезінде, микрофоны өшік емес деп ойлағанда айтылды. Бұл пікірлер бірнеше жергілікті және халықаралық БАҚ-та, соның ішінде news.com.au және Daily Mail сайттарында жарияланып, сынға ұшырады. Көзінен жас шығарып, кешірім сұраған келесі күні ол өзінің сөздерінің қорлаушы, ақымақ және үкімшіл болғанын мойындады және таңдаған сөздеріне өте өкінді. Телерадио хабарларын тарату стандарты жөніндегі орган бұл сөздерге қатысты шағымдарды қабылдамады, олардың қасақана жасалмағанын және есептелмегенін мәлімдеді. Блогер Камерон Слейтер бірнеше жыл бойы бағдарламада тұрақты пікір білдіріп, бұрын станцияның ұстанымын сынға алып, қолдаған. 2013 жылы Телерадио хабарларын тарату стандарты жөніндегі орган Слейтердің ашық гей лейборист депутаты Грант Робертсонның "артынан пышақталудан ләззат алады" деген ұсынысына қатысты шағымдарды қабылдамады. Newstalk ZB бұл пікірлерді "қатаң, құрметсіз және қыңыр" деп қорғады. 2014 жылы ол сайлау алдындағы бір сағаттық панельдік талқылауға қатысты. Никки Хагердің "Dirty Politics" кітабы жарық көргеннен кейін ол лауазымын сақтап қалды. Алайда, солшыл пікір білдірушілер оны эфирден алып тастауды немесе отставкаға кетуге шақырды. Телерадио хабарларын тарату стандарты жөніндегі орган Израиль-Газа қақтығысы кезінде UNRWA Газадағы баспаналарын атқылауына қатысты редакциялық мақалаға қатысты шағымды қабылдады. Орган бағдарламаның Рафахтағы ұлдар мектебінің бомбалауынан қаза тапқандардың санын арттырып көрсеткенін және Израильдің бейбіт тұрғындарды нысанаға алғанын және ондағы барлық бейбіт тұрғындарды өлтіргенін қате айыптағанын анықтады. Newstalk ZB қаза болғандардың саны кеңірек мәнге ие емес деп мәлімдеді, бірақ орган редакциялық пікір білдіру құқығы нақты дұрыс емес және алдамшы мәлімдемелерді ақтамайды деді. Lonely Planet-тің 2014 жылғы мәліметі бойынша, станция "Жаңа Зеландия мәселелері бойынша ең қызықты талқылаулар" үшін платформа ұсынды. Конспирологтар, вегетариандықтарды жақтаушылар, жыныстық зорлық-зомбылық құрбандары және тұрғын үй белсенділері эфирге қоңырау шалды. Тұрақты қоңырау шалушылардың арасында қалалық маори, мемлекеттік тұрғын үйден көмек алатын азамат, күзетші, Тимару зейнеткері, Батыс жағалаудағы әже, сүт фермері, голландтық қасапшы және бірнеше такси жүргізушілері бар. 2023 жылдың қыркүйек айының соңында NZME ZB PLUS деп аталатын ақылы цифрлық жазылым платформасын іске қосты. Блогер Филипп Крамп (Томас Крамнер деген псевдониммен де таныс) ZB Plus редакторы болып тағайындалды.

Жаңалықтар

Newstalk ZB өзінің Оклендтегі жаңалықтар орталығынан Newstalk ZB News-ті басқарады, ұлттық ZB желісі үшін тікелей хабарламалар шығарады. Веллингтон мен Крайстчерч таңғы бағдарлама кезінде тікелей жергілікті жаңалықтар хабарларын таратады, Оклендте жергілікті хабарлар сағат 7.00-де және 8.00-де шығады, ал басқа станциялар желілік хабарламаларды әр жарты сағат сайын таңғы 5-тен түске дейін және сағат сайын түнгі 12-ден таңғы 5-ке дейін таратады. Бұрын аймақтық жаңалықтар қызметтері әр станцияға таңғы бағдарламалар үшін жергілікті жаңалықтар бөлімдерін ұсынған. Newstalk ZB-нің дыбыстық белгісі, тақырыптарға бөлінген хабарламалар құрылымы және "Newstalk ZB-мен бірге болыңыз" слоганы 2014 жылдың желтоқсанында алынып тасталды, оның орнына бірыңғай үздіксіз хабарлама, жаңа музыкалық тақырып және "Қазірдің қазіріндесіз" слоганы енгізілді. Жаңалықтар қызметі еңбек қатынастарынан тұтқындардың қайта оқуына дейінгі жаңалықтарды қамтиды. Ол қылмыс және сот процестерін кеңінен жабатын, бірақ 2013 жылы адвокат Давина Мюррейге қатысты сот шешімі туралы ақпаратты жариялағаны үшін сынға ұшырады. Желідегі апта күндері жаңалықтарды оқитындардың қатарында Нива Ретиману (Таңғы бағдарлама) және Кей Грегори (Кеш/Түнде) бар.

Тарих

Newstalk ZB News 1980 және 1990 жылдары Жаңа Зеландиядағы көптеген тәуелсіз иеліктегі және басқарылатын радиостанцияларда ойнатылатын Independent Radio News (IRN) жаңалықтар қызметі ретінде басталып, дамыды. Жаңа Зеландия радиостанцияларының көпшілігі Radio New Zealand (RNZ) иелігінде болмағандықтан, осы жаңалықтар мен спорт қызметін пайдаланды, одан кейін әдетте станцияның жергілікті жаңалықтары мен ауа райы болжамы оқылатын. 1996 жылы RNZ өзінің коммерциялық бөлімін сатты, соның нәтижесінде The Radio Network (TRN) құрылды, және TRN сол кезде IRN-ді сатып алды. TRN өз станцияларындағы жаңалықтар қызметін «Радио желісі жаңалықтары» деп атады, ал IRN-ге тиесілі емес станцияларда жаңалықтардың бір орталықтан келіп тұрғанына қарамастан, бұл қызмет IRN деп атала берді. RNZ сатылмаған екі коммерциялық емес станциясы – RNZ National және RNZ Concert арналарында өз жаңалықтарын таратуын жалғастырды. 2000 жылға таман көптеген тәуелсіз радиостанциялар RadioWorks компаниясының меншігіне өтті. RadioWorks өзінің басты бәсекелесіне жаңалықтар үшін төлегісі келмеді және өз жаңалықтар қызметін құруды жөн көрді. CanWest RadioWorks компаниясын сатып алғаннан кейін жаңалықтар қызметі Global News Service (Global – бұл CanWest компаниясы басқаратын Канададағы телеарнаның да атауы) деп аталды, ал 2005 жылдың басында Radio Live News деп қайта аталды. Сол сияқты, IRN News кейін Newstalk ZB News болып өзгерді. 2016 жылдан бері NZME жаңалықтар қызметінен алынған бір жаңалықтар бюллетені таңғы эфирде және күнінің басқа уақыттарында NZME радиостанцияларының барлығында (Newstalk ZB-ден басқа) оқылады.

Сервистік қызмет

Newstalk ZB серіктес бөлімі Оклендтегі жаңалықтар редакциясында орналасқан және NZME Radio станцияларының басқа станциялары үшін түрлі сағаттық хабарламаларды жазады, сондай-ақ осы хабарламаларын Radio 1XX – One Double X (Уакатане) және Истэрн Бэй оф Пленти сияқты бірқатар сыртқы клиенттерге сатады.

Уақытты үнемдейтін трафик

Newstalk ZB TimeSaver Traffic Centre Жаңа Зеландияның барлық Медиа және Ойын-сауық станциялары үшін жол ахуалы туралы хабарламаларды дайындайды және жазады. Окленд, Гамильтон, Тауранга, Хокс-Бей, Веллингтон және Крайстчерч қалалары бойынша осы хабарламалар таңғы сағаттардағы және кешкі сағаттардағы ең қызыл уақытта әр 15 минут сайын, ал күні бойы және демалыс күндері Newstalk ZB арнасында сағат сайын эфирге шығады.

Үдемелі қызметтер

Newstalk ZB киноның алдын ала көрсетілімдері мен жергілікті шаралар үшін тұрақты акциялар өткізеді. Бұл станция Variety балалар қайырымдылық қорының ерекше балалар кештері мен азық-түлік банкінің шараларынан бастап, The Feelers сияқты топтардың музыкалық турнелеріне дейін көптеген шараларды демеушілік етті. Эфирдегі бәйгелеріне ASB All I Want For Christmas сияқты таңғы сыйлықтар науқаны кіреді. Бірнеше жыл бойы Newstalk ZB Окленд филармония оркестріне қаржылық қолдау көрсетіп, халықаралық қойылымдар мен жергілікті театр ұйымдарын қолдады. Сонымен қатар, ол жарнама мен хабардар ету арқылы Окленд құтқарушы вертолет трестімен жұмыс істейтін Westpac құтқарушы вертолет қызметінің жұмысына көмектеседі.

Хабарламалар мен тоқтатулар

ZB станцияларының оқиғалар мен қоғамдық ұйымдар туралы хабарламалар таратудың ұзақ тарихы бар. Көптеген аймақтарда клубтар мен мектептердегі спорттық жарыстар мен демалыс үйірмелерінің жойылғаны туралы хабарлар таңғы бағдарлама кезінде әр 30 минут сайын беріліп келеді.

Веб-сайт

Newstalk ZB веб-сайты нақты уақыттағы жаңалықтармен қатар, қажет болғанда тыңдауға болатын мазмұнды ұсынады. Желінің Окленд, Веллингтон және Крайстчерч трансляциялары iHeartRadio веб-сайты мен қосымшасында қолжетімді.