Кіріспе
Күн сәулесінің шоғырланған нүктесі; жылытылатын жұмыс сұйықтығын қамтиды. Күн пеші – жоғары температураны өндіру үшін шоғырланған күн энергиясын пайдаланатын құрылым, көбінесе өнеркәсіптік мақсаттар үшін қолданылады. Параболалық айналар немесе гелиостаттар жарықты (күн сәулесінің қарқындылығы) бір нүктеге шоғырландырады. Осы нүктедегі температура 3500 °C (6332 °F) дейін жете алады, ал алынған жылу электр энергиясын өндіруге, болатты балқытуға, сутегі отынын немесе наноматериалдарды жасауға пайдаланылады. Ең ірі күн пеші 1970 жылы ашылған Францияның Пиреней-Ориенталь аймағындағы Одейльо қаласында орналасқан. Ол күн сәулесін жинап, оны үлкен қисық айнаға шағылыстыратын жазық айналар жүйесін пайдаланады.
A solar furnace is a structure that uses concentrated solar power to produce high temperatures, usually for industry. Parabolic mirrors or heliostats concentrate light (Insolation) onto a focal point. The temperature at the focal point may reach 3500 °C (6332 °F), and this heat can be used to generate electricity, melt steel, make hydrogen fuel or nanomaterials. The largest solar furnace is at Odeillo in the Pyrénées Orientales in France, opened in 1970. It employs an array of plane mirrors to gather sunlight, reflecting it onto a larger curved mirror.
Тарих
Ежелгі грек / латын тіліндегі heliocaminus термині сөзбе-сөз "күн пеші" дегенді білдіреді және сыртқы ауа температурасынан жоғары қыздыру үшін арнайы жасалған, шынымен жабылған күн бөлмесін білдіреді. Сиракуза қамалының (б.з.д. 213–212 жж.) аңыздарында Архимедтің жылу сәулесі туралы айтылады, ол шабуылдаушы кемелерді өртеу үшін пайдаланылған, жылтыратылған мыс айналар немесе күйдіретін линзалар жиынтығы болған деп есептеледі, бірақ қазіргі заманғы тарихшылар оның рас екендігіне күмән келтіреді. Алғашқы заманауи күн пеші 1949 жылы Францияда профессор Феликс Тромбе салған деп саналады. Бұл құрылғы, Мон-Луи күн пеші, әлі де Мон-Луиде орналасқан. Пиреней таулары аймағы жылына 300 күнге дейін ашық аспанмен сипатталатындықтан осы жер таңдалды. Одейло күн пеші – бұл іріктеу және қуаттырақ күн пеші. Ол 1962-1968 жылдары салынды және 1969 жылы қолданысқа берілді. Қазіргі таңда 3500 °C температураға жету мүмкіндігіне байланысты ол ең қуатты болып саналады. Өзбекстанның күн пеші Өзбекстанда салынды және 1981 жылы КСРО-ның "Күн" ғылыми-зерттеу кешенінің құрамында ашылды, ол әлемдегі ең ірі концентратор болып табылады.
Шағын масштабтағы құрылғылар
Күн пешінің принципі арзан күн пештерін және күн энергиясымен жұмыс істейтін барбекюлерді жасауға, сондай-ақ күн энергиясымен суды зарарсыздандыруға қолданылуда. Үндістанда күн крематорийінде пайдалану үшін Scheffler рефлекторының прототипі салынып жатыр. Бұл 50 м² көлемді шағылыстырғыш 700 °C (1292 °F) температураға дейін қыздырады және әр кремацияға жұмсалатын 200–300 кг отынды үнемдейді.