Кіріспе

Фрэнсис Дейл "Чик" Херн (1916 жылдың 27 қарашасында дүниеге келген, 2002 жылдың 5 тамызында қайтыс болған) – американдық спорт комментаторы, Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) «Лос-Анджелес Лейкерс» командасының 41 жыл бойы ойынды тікелей баяндаушысы және 1972 жылдан бастап жеті жыл бойы команданың бас менеджерінің көмекшісі болған. Херн өзінің жылдам, тікелей сөйлеу стилімен және «слэм-данк», «ауа добы», «зияны жоқ, бұзушылығы да жоқ» сияқты баскетбол терминологиясына енген есімдерімен есімдерімен танымал. Херн 1965 жылдың 21 қарашасынан бастап «Лейкерс» командасының 3338 ойынын қатарынан тікелей эфирде баяндаған. Телевизия дәуірінде Херннің көптеген ойындары радио және теледидарда бірдей көрсетілген, тіпті көптеген командалар әртүрлі медиа үшін әртүрлі комментаторларды таңдағаннан кейін де.

Ерте өмір және лақап аты

Хирн Иллинойс штатының Буда қаласында дүниеге келді және Чикагоның батыс жаққа орналасқан Аврора қаласында өсті. Ол "Chick" лақап атын Брэдли университетіндегі Әуесқой атлетика одағының баскетбол командасында ойнағанда алды: оның командаластары оған аяқ киім салынған қорапты ашуын сұрады, ол таңғалып, ішінде кроссовканың орнына өлген тауық тапты.

Теледидар желісі

Хирннің эфирдегі үздіксіз жұмысы 1965 жылдың 21 қарашасында басталды. Хирн бұрынғы күні «Лейкерс» командасының ойынын өткізіп алды, себебі Арканзас штатының Фейетвилл қаласында Арканзас пен Техас Тех командалары арасындағы ойынды хабарлағаннан кейін нашар ауа райынан қалып қойды. Бұл Хирннің 1961 жылдың наурыз айында команданың тілшісі болғаннан бергі «Лейкерс» үшін өткізіп алған екінші жұмысы еді. Ол 2001 жылдың 16 желтоқсанына дейін тағы бір ойынды өткізіп алмады. Осы кезеңде Хирн бірнеше түсті комментаторлармен жұмыс істеді, олардың ішінде «Hot» Род Хандли, Пэт Райли, Кит Эриксон, Дик Шад, Линн Шэкэлфорд және Стю Ланц болды. Хирннің қатарынан 3338 «Лейкерс» ойынын хабарлауы 2001 жылдың 16 желтоқсанында жоспарланған жүрек айналма жолы операциясын жасау үшін аяқталды. Хирн операциядан кейін жазылып, бірақ 2002 жылдың ақпан айында жанармай құю станциясында құлап, жамбасын сындырып алды, бұл оның «Лейкерс» эфиріне оралуын одан әрі кешіктірді. Хирн екі жарақаттан да жазылып, 2002 жылдың 9 сәуірінде хабар таратуды қайта бастады, оралғаннан кейін «Стейплс» аренасынан құлшыныс алды. Оның соңғы хабарлауы 2002 жылғы НБА финалдық ойынының төртінші матчында болды, онда «Лейкерс» командасы «Нью-Джерси Нетс» командасын жеңіп, үшінші рет НБА чемпионы атанды. Оның «Лейкерс» командасымен соңғы ресми қатысуы 2002 жылдың маусым айында өткен команданың чемпиондық шеруінің жүргізушісі болды.

Бас менеджердің көмекшісі

1972 жылы Хирн "Лейкерс" командасының бас менеджерінің көмекшісі болды, оны сол кездегі команданың иесі Джек Кент Кук жұмысқа алған. Хирн басшылыққа қызметкерлер мен ауыстырулар бойынша кеңес берді, сондай-ақ жеті жыл бойы атқарған қызметінің аясында ойыншылардың келісімшарттарын келісуге көмектесті. 1979 жылы Хирн команда иесі Кукке болашақ даңқ залына енетін Меджик Джонсонды таңдауға кеңес берді.

Лакерлер емес жұмыс

Хирн KTLA телеарнасында “Bowling for Dollars” бағдарламасын (1972–1976 жж.); KHJ TV (қазір KCAL TV) (1978 ж.) ұзақ жылдар бойы жүргізді. Ол 1971 жылы алғашқы Али-Фрейзер жекпе-жегінің жабық телеарна арқылы тікелей эфирде берілуін комментарийледі. Сондай-ақ, 1980-жылдары Инглвудтағы Forum бокс жарыстарында бокс комментаторы болды, көбінесе бұрынғы қауырсын салмағындағы талапкер Рубен Кастильомен бірге жұмыс істеді. Хирн KCAL TV арнасының 1957–1964 жылдар аралығындағы АҚШ-тың ашық гольф турнирі туралы хабарларға да үлес қосты. Ол кезде Хирн Лос-Анджелестің NBC филиалы KRCA (қазір KNBC) жергілікті жаңалықтар бағдарламасының спорт бөлімін басқарды. Хирн 1956–1961 жылдар аралығында USC футбол және баскетбол ойындарын тікелей эфирде баяндады, сондай-ақ 1973 жылғы маусымда USC футбол ойындарының жазбадағы, таратылатын телехабарларында ойынды баяндаушы болып қызмет етті. Хирн 1986–1990 жылдар аралығында Росс Портермен бірге KHJ/KCAL арналарында UNLV Runnin' Rebels баскетбол командасының ойындарын баяндады. 1992 жылғы Барселонада өткен Жазғы Олимпиада ойындарында Хирн АҚШ ерлер баскетбол командасының ойындарын “Pay-per-view Olympics Triplecast” арнасының “Қызыл” каналында баяндады. Ән студияда Хирннің ең танымал “Chickisms” сөздерін қайта жасайды және Macola Records (алғашқы Dr. Dre/Ice Cube тобы “World Class Wreckin' Cru” әнін таратқан) арқылы таралды. Ән Лос-Анджелес теле және радио станцияларында, соның ішінде Lakers командасының теледидарлық ойындарында ойнатылды. 1995 жылы ол әріптес спорт комментаторларының дауысымен Америка спорт комментаторларының Даңқ залының 20-шы мүшесі болып сайланды. 1997 жылы Ұлттық спорт комментаторлары мен жазушылары қауымдастығының Даңқ залына енгізілді. Лос-Анджелес Лейкерс клубына қосқан үлесі үшін Лейкерс және Лос-Анджелес қаласы Фигероа және Джорджия көшелері арасындағы Батыс 11-ші көшенің бір бөлігін (қазіргі L.A. Live Way) “Чик Хирн алаңы” деп атады. Бұл көше қазіргі уақытта Crypto.com Arena-ның басты кіреберісімен қатар орналасқан. Лос-Анджелес округінің көлік басқармасы жақын маңдағы A және E желісі станциясының атын “Пико Чик Хирн” деп өзгертіп, комментаторды құрметтеді (кейін бұл атау өзгертілді). Кейіннен оның есімі Staples Center-дің төбесінен Lakers ойыншыларының зейнеткерлікке шыққан нөмірлерімен бірге ілінді, бірақ нөмірдің орнына микрофон орнатылды. Хирн радио саласында Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие. Хирннің жұлдызы 6755 Голливуд бульвары мекенжайында орналасқан. 2010 жылдың 27 сәуірінде Хирн Staples Center-дің сыртындағы Star Plaza-да қоладан жасалған мүсінімен марапатталды. Мүсіннің артындағы үстелге Lakers логотипі бар орындық қойылды, осылайша оның жанкүйерлері суретке түсу үшін отыра алады.

Эфирдегі стилі мен мінез-құлқы

Хирн ойынды тікелей баяндауға ерекше назар бөлді. Ол ойын барысында әңгімелеспеді. Ол өз баяндамасын анық және жылдам жеткізе білді, бұл оның қабілеті деп есептеді. Бұл стиль, әсіресе, оның 40 жылдан астам уақыт бойы қызмет еткен кезеңінде дәстүрге айналған теледидар мен радиодағы "Лейкерс" ойындарының бірдей эфирде берілуіне өте қолайлы болды. Радиода тыңдаушылар ойынды көрумен бірдей сезімде болғандықтан, оны ерекше бағалады. Хирн кеткеннен кейін бірдей эфирде берілу тоқтатылды, кейбір тыңдаушылар оның ізбасары Пол Сандерлендтің радио тыңдаушылары үшін түсіну қиын екенін айтты. Кейде оның осындай стилі серіктестеріне сөзді қиындыққа салушы еді. Оның жеті жылдық түс комментаторы Кит Эриксон Хирнді еске алу салтанатында: "Оның серіктесі ретінде сегіз жыл бойы сөйлей алмағаным үшін, бұл аздаған бөлісуге тамаша мүмкіндік деп ойладым" деді. 2004 жылы жарық көрген оның естеліктері кітабына шақырулары бар аудио CD және үлгілерден жасалған Chick Hearn Rap Around рэп әні қосылды. 20 футтан секіріп шабуыл: Джамал Уилкс жасаған секіріп шабуыл. (Ол оны қайтарды) Әуе поштасымен жіберілді! : Көбінесе трибунаға жоғарыдан жіберілетін күшті бұғатталған соққы. Қақпадан тыс! : Өте оңай соққы жіберіліп алды. Ақсақ соққы! : Оңай соққыдан қателесті. Ызылдаған жанкүйерлер: Жаман ойнаған кезде өз командасын сынайтын жанкүйерлер. (Ол) бұршақ егісінде қоян секірді: Ойыншы саяхат жасады. (Оны) Брайльмен оқуға болады: төрешіге оңай шақыру, мысалы, ашық бұзушылық. (Ол) печенье ыдысына қолын тығып тұрып ұсталды: жете алмау. (Қайрымдылық) сызығы: Тегін лақтыру сызығы. (Ол ойыншы) қара киімде: Ойыншы формасыз. Ол оларды едендегі кілемдей жауып тастады: бірге қорғаныс өте жақсы. "Мейірімділік қарындастары" командасын жеңе алмады. (Олар) мұхитқа бұршақ тастай алмады: команданың ату қабілеті өте нашар. (Бұл) егер кірсе есептеледі: Атыс кезінде қателескен ойыншы немесе, керісінше, сигнал тауысылғанға дейін атып тастайды. Кірді! Ойыншы алаңға қарсы қақтығыстан кейін шығады. (Ол соққы) темірді тигізбеді: қақпаға тимей, кері тақтаға тиеді. Кейде ол көп ұшқыштарды тартты деп қосты. Дүкендегі ұпай: 10–5 ұпай. Дриблингпен шабуыл: Ойыншы дриблингпен себетке шабуылдайды. Саусақпен лақтыру: Допты лақтырушының саусақтарынан домалап шығатын лақтыру. Автобустан түскеннен бері бірінші жетекшілік: Ойынның бірінші жетекшілігі. (Ол) ұшқанды тоқтатып жіберді: Күшпен және билікпен тоқтатылған соққы. Футболдық ұпай: Футбол ойындарында жиі кездесетін ұпайға ұқсас ұпай (мысалы, 21–14). (Ол) мұздатылған арқанды лақтырды: өте тегіс траекториялы лақтыру. (Біз) батыс жақтағы биікте: Chick-тің Forum-дағы тұғыры, ол ойынның "көзбен көруі" деп атады. Хиппи дриблингті секіреді: Топты дриблингтейтін ойыншы кішкентай секіру қадамын жасайды. Хирн мен Кит Эриксон (оның бір кездері түс комментаторы) жиі лақтырудың немесе ойынның нәтижесіне балмұздаққа ставка жасайды. (Оның) тамырларында мұздай су бар: ойыншы шешуші еркін лақтыруды соққанда. (Бұл) Бірінші және он: Көптеген ойыншылар физикалық ойыннан немесе доп үшін секіруден кейін еденге жатады. (Бұл) қоқыс уақыты: (көбінесе шала ойналатын) соңғы минуттар, резервтік ойыншылар қол жетпейтін ойынға (тоңазытқышта болғаннан кейін) ойнауға мүмкіндік алады. (Ішке кірді, сыртқа,) жүрек ауруы! : Атудың бір бөлігі, бірақ қақпадан шығып, қателеседі. Кейде ол төменнен комиссардың атын оқи алатын шамаға дейін жеткен. Оның екі мүмкіндігі бар, аз және жоқ, және Аз ғимараттан шықты: ойыншының бұл ойынмен табысқа жету мүмкіндігі жоқ. Егер бұл кірсе, үйге қарай жүремін: қарсылас дұға, серия немесе таңғажайып соққы жасаған кездегі дұғаға ұқсас. (Көбінесе жолда) Leapin' Lena: Ойыншы ауада және тепе-теңдікте болғанда жасалған ұтыс. Мардж соққыны жіберіп алуы мүмкін еді, ол өте оңай болды, Хирннің әйелі Мардж соққыны жіберіп алуы мүмкін еді. Мардж ойыншы оңай нәрсені бұзғанда жиі айтылатын. Матадор қорғанысы: қарсыласына жол бойынан себетке қарсыласусыз жүруге мүмкіндік беретін нашар қорғаныс. (Бұл жерде) ғимаратта көптеген төрешілер бар, тек 3 төлемақы алады: бүкіл жұртшылық олар шақырумен келіспей, ресмилер болып саналады. (А) Моторлы велосипед: Доп доңғалақтың ішкі жағында бірнеше рет айналады, содан кейін құлайды немесе "ішке кіреді және шығады". Сорт-тоқтыға қымыз көп: Қажетсіз көрнекті, жарқын ойынға тырысатын ойыншыны сипаттау. Қатты итке қымыз: Ойыншы қажетсіз көрнекті, жарқын ойынға тырысады, ол айналыммен аяқталады немесе басқаша сәтсіздікке ұшырайды. Менің әжем оны қорғай алады, және ол сол жаққа жүре алмайды! : Баяу, нашар денелі немесе жарақат алған ойыншы туралы айтылады. Нервтік уақыт: Ойынның соңғы сәттері қысыммен толғанда. 94x50 ағаш кесегі: Еден өлшемдеріне негізделген баскетбол алаңы. (47 футпен шабуыл: Алдыңғы алаң.) Ешқандай зиян жоқ, ешқандай бұзушылық жоқ (қан жоқ, жедел жәрдем шақырылмады, тігістер қажет емес): түрлі деңгейдегі контакті болғанда төрешінің шақырусыз қалдыруы. (Әр түрлі сөздер, шақырудың дұрыс еместігін көрсетеді.) Ақылды емес: Ақылға қонымсыз ойын. Гектор иттік шағында болғаннан бері: Өте ұзақ уақыт (мысалы, "Лейкерс" Гектор иттік шағында болғаннан бері жетекшілікке шыққан жоқ). Ол попкорн машинасына кірді (үстіне май мен тұз шашылған): Ойыншының соққысынан қорғаушы ауаға секіріп, ойыннан шығып кеткенін білдіреді. ("Попкорн машинасы" Лос-Анджелесдегі ескі Спорт аренасындағы нақты попкорн машинасына сілтеме жасайды, ол себетке жақын болған, бірақ алаңнан алыс болған. Сондықтан ойыншы ойыннан алыс кетсе, ол "попкорн машинасына" кірді.) Хирн Гарфилд және достар эпизодындағы Basket Brawl-да тышқан рөлінде болғанда, Оди әдепкі түрде попкорн машинасына шағылысты. (Ол) пошта таңбасы сияқты оның үстіне жабысты: Өте тығыз қорғаныс. Қалдықтарды жинап, қоқысқа тастайды: Жылы допты жинап, ұпай алады. Ларсонды тарту: Өте әдепсіз ойын. Сәбиді шайқа: 1983 жылы маусымдық ойында Юлиус Эрвинг Майкл Куперден жоғары секіріп шабуылдаған керемет соққы. Он жеті бес ноль бес, Forum-да тұр: Ойынға барлық мақтау келгенде (17,505 - Ингелвуд Форумының отыру сыйымдылығы). Slam dunk! : Хирннің ең танымал фразасы; ойыншы бір немесе екі қолымен допты қақпадан күшпен өткізетін қуатты соққы. (Ол) шашын тарап тұрды: Ойынға қатыспаған ойыншы допты алып, оңай соққы жасайды. (Ол) оны үшінші қабатқа апарып, мезанинде қалдырды: Ойыншы қорғаушыны соққымен алдап, секіріп тұрған ойыншыдан бұзушылық алатын қимыл. Тәтуировка дриблингі: Ойыншы допты қозғалмай дриблингтейді, допты еденге "тәтуировка" жасайды, ол ойынның дамуын күтеді. Ойын тоңазытқышта: есік жабылды, шам өшірілді, жұмыртқалар салқындады, май қата бастады және желелер дірілдейді! : Ойынның нәтижесі белгілі; тек соңғы ұпай ғана сұрақ тудырады. Chick-тің "ойын мұзда" деген нұсқасы. (Айтуынша, ол 1987 жылдың 4 ақпанында Сакраменто Кингс-ке қарсы өткен ойында, бірінші тоқсаннан кейін 40–4 есебімен ең ерте айтқан.) Кірпіш лақтыру: Ойыншы өте дұрыс емес лақтыруды жасайды, әсіресе қақпаның алдынан секіріп түсетін лақтыру. Дұға лақтыру (жауап берді (немесе бермеді)!!! ): Міракелге мұқтаж болатын қатал лақтыру (және жасайды немесе жасамайды). Тік тақта: Өте аз контакті болғанда шақырылған бұзушылық. (Көптеген сөздер шақырудың күмәнділігін көрсетеді.) Ақылды емес: Ақылға қонымсыз ойын. Гектор иттік шағында болғаннан бері: Өте ұзақ уақыт (мысалы, "Лейкерс" Гектор иттік шағында болғаннан бері жетекшілікке шыққан жоқ). Ол попкорн машинасына кірді (үстіне май мен тұз шашылған): Ойыншының соққысынан қорғаушы ауаға секіріп, ойыннан шығып кеткенін білдіреді. ("Попкорн машинасы" Лос-Анджелесдегі ескі Спорт аренасындағы нақты попкорн машинасына сілтеме жасайды, ол себетке жақын болған, бірақ алаңнан алыс болған. Сондықтан ойыншы ойыннан алыс кетсе, ол "попкорн машинасына" кірді.) Хирн Гарфилд және достар эпизодындағы Basket Brawl-да тышқан рөлінде болғанда, Оди әдепкі түрде попкорн машинасына шағылысты. (Ол) пошта таңбасы сияқты оның үстіне жабысты: Өте тығыз қорғаныс. Қалдықтарды жинап, қоқысқа тастайды: Жылы допты жинап, ұпай алады. Ларсонды тарту: Өте әдепсіз ойын. Сәбиді шайқа: 1983 жылы маусымдық ойында Юлиус Эрвинг Майкл Куперден жоғары секіріп шабуылдаған керемет соққы. Он жеті бес ноль бес, Forum-да тұр: Ойынға барлық мақтау келгенде (17,505 - Ингелвуд Форумының отыру сыйымдылығы) Slam dunk! : Хирннің ең танымал фразасы; ойыншы бір немесе екі қолымен допты қақпадан күшпен өткізетін қуатты соққы. (Ол) шашын тарап тұрды: Ойынға қатыспаған ойыншы допты алып, оңай соққы жасайды. (Ол) оны үшінші қабатқа апарып, мезанинде қалдырды: Ойыншы қорғаушыны соққымен алдап, секіріп тұрған ойыншыдан бұзушылық алатын қимыл. Тәтуировка дриблингі: Ойыншы допты қозғалмай дриблингтейді, допты еденге "тәтуировка" жасайды, ол ойынның дамуын күтеді. Ойын тоңазытқышта: есік жабылды, шам өшірілді, жұмыртқалар салқындады, май қата бастады және желелер дірілдейді! : Ойынның нәтижесі белгілі; тек соңғы ұпай ғана сұрақ тудырады. Chick-тің "ойын мұзда" деген нұсқасы. (Айтуынша, ол 1987 жылдың 4 ақпанында Сакраменто Кингс-ке қарсы өткен ойында, бірінші тоқсаннан кейін 40–4 есебімен ең ерте айтқан.) Кірпіш лақтыру: Ойыншы өте дұрыс емес лақтыруды жасайды, әсіресе қақпаның алдынан секіріп түсетін лақтыру. Дұға лақтыру (жауап берді (немесе бермеді)!!! ): Міракелге мұқтаж болатын қатал лақтыру (және жасайды немесе жасамайды). Тік тақта: Өте аз контакті болғанда шақырылған бұзушылық. (Көптеген сөздер шақырудың күмәнділігін көрсетеді.) Ақылды емес: Ақылға қонымсыз ойын. Гектор иттік шағында болғаннан бері: Өте ұзақ уақыт (мысалы, "Лейкерс" Гектор иттік шағында болғаннан бері жетекшілікке шыққан жоқ). Ол попкорн машинасына кірді (үстіне май мен тұз шашылған): Ойыншының соққысынан қорғаушы ауаға секіріп, ойыннан шығып кеткенін білдіреді. ("Попкорн машинасы" Лос-Анджелесдегі ескі Спорт аренасындағы нақты попкорн машинасына сілтеме жасайды, ол себетке жақын болған, бірақ алаңнан алыс болған. Сондықтан ойыншы ойыннан алыс кетсе, ол "попкорн машинасына" кірді.) Хирн Гарфилд және достар эпизодындағы Basket Brawl-да тышқан рөлінде болғанда, Оди әдепкі түрде попкорн машинасына шағылысты. (Ол) пошта таңбасы сияқты оның үстіне жабысты: Өте тығыз қорғаныс. Қалдықтарды жинап, қоқысқа тастайды: Жылы допты жинап, ұпай алады. Ларсонды тарту: Өте әдепсіз ойын. Сәбиді шайқа: 1983 жылы маусымдық ойында Юлиус Эрвинг Майкл Куперден жоғары секіріп шабуылдаған керемет соққы. Он жеті бес ноль бес, Forum-да тұр: Ойынға барлық мақтау келгенде (17,505 - Ингелвуд Форумының отыру сыйымдылығы).