Кіріспе
SIB Swiss Institute of Bioinformatics – Швейцария бойынша биоинформатикалық қызметтерді біріктіретін коммерциялық емес академиялық қор. Институт 1998 жылдың 30 наурызында құрылды және оның миссиясы геномика, протеомика және жүйелік биология сияқты салалардағы ұлттық және халықаралық өмір ғылымдары зерттеу қауымдастығына негізгі биоинформатика ресурстарын ұсыну, сондай-ақ Швейцарияда биоинформатика саласын жетекшілік ету және үйлестіру болып табылады. Ол әсіресе зерттеулерді ілгерілетеді, деректер қоймаларын және компьютерлік технологияларды дамытады, сонымен қатар оқыту және қызмет көрсету қызметтеріне қатысады.
Тарих
Институт бастапқыда Swiss Prot деректер базасы мен Swiss EMBnet торабы үшін тұрақты, ұзақ мерзімді қаржыландыруды қамтамасыз ету мақсатында құрылған. Swiss Prot 1996 жылы ауыр қаржыландыру дағдарысын бастан өткерді, бұл Женева мен Лозаннадағы биоинформатика саласындағы бес белсенді ғылыми топтың басшыларын – Рон Аппель, Амос Байрох, Филипп Бухер, Виктор Йонгенель және Мануэль Пейчті SIB құруға итермеледі. Институт құрылғаннан кейін, швейцариялық заңнамаға сәйкес, маңызды ғылыми-зерттеу және оқыту инфрақұрылымдарының шығындарының 50%-на дейін мемлекеттік қаржыландыру алуға өтініш бере алды. Институттың алғашқы директоры Виктор Йонгенель болды, одан кейін 2001 жылдан 2007 жылдың қыркүйегіне дейін Эрнест Фейтманс басқарды. 2007 жылдың 1 қазанынан 2018 жылдың шілдесіне дейін институтты құрылтайшы мүшелерінің бірі Рон Аппель басқарды. 2018 жылдың шілдесінен 2022 жылдың наурызына дейін SIB-ті Кристин Дюринкс пен Рон Аппель бірлескен атқарушы директорлар ретінде басқарды. 2022 жылдың 1 сәуірінен бастап Кристоф Дессимос Кристин Дюринкстің орнына бірлескен атқарушы директор болып тағайындалды. 2022 жылдың қазан айынан бастап Рон Аппель зейнеткерлікке шыққаннан кейін Кристоф Дессимос жалғыз атқарушы директор болып табылады.
Ұйым
SIB Швейцария биоинформатика институты – 21 SIB серіктес институтындағы биоинформатиктермен байланысты ғылыми топтардың федерациясы, оның ішінде Базель, Берн, Фрибург, Женева, Лозанна, Лугано және Цюрих университеттері, Лозанна мен Цюрихтегі Федералды технологиялық институттар, Фридрих Мишер биомедициналық зерттеу институты, Беллинзонадағы Онкологиялық зерттеу институты және Женева бизнес мектебі (HEG). Қазіргі уақытта SIB-тің ғылыми топтары Базель, Берн, Фрибург, Женева, Лозанна, Лугано, Цюрих, Ивердон, Вэденсвилл, Беллинзона және Давоста орналасқан. SIB 70-тен астам зерттеу, қызмет көрсету және инфрақұрылымдық топтарды біріктіреді, оларда 700-ден астам ғалымдар протеомика, транскриптомика, геномика, жүйелік биология, құрылымдық биоинформатика, эволюциялық биоинформатика, модельдеу, бейнелеу, биофизика, популяциялық генетика және клиникалық биоинформатика сияқты алуан түрлі салаларда жұмыс істейді. SIB жыл сайын халықаралық ғылыми конференцияны ұйымдастырады – [BC]2 Базель есептеу биологиясы конференциясы.
Биоинформатика ресурстары
Институт өмір ғылымдары зерттеу қауымдастығына кең ауқымды ресурстар ұсынады, олардың көп бөлігі Expasy, SIB биоинформатикалық ресурстар порталы арқылы ашық және қолжетімді. Оларға мыналар кіреді:
Деректер қоры
SIB халықаралық деңгейдегі дерекқорларды әзірлейді және қолдайды, оның ішінде UniProtKB/Swiss-Prot (күрделі белок тізбегінің дерекқоры, жоғары деңгейде түсіндірмелермен), neXtProt (адамға бағытталған белок білімі платформасы), SWISS-MODEL Repository (үш өлшемді белок құрылымдарының үлгілері), STRING (Жүйелік биология үшін белок өзара әрекеттесу желілері), SwissRegulon (геномдық транскрипциялық реттеу желілері), Eukaryotic Promoter Database (EPD), SWISS-2DPAGE (2D гель дерекқоры), WORLD-2DPAGE Repository (2D гель қоймасы), PROSITE (белок отбасылары мен домендері), MyHits (белок тізбектері мен мотивтері), Bgee (жануар түрлері арасындағы ген экспрессия үлгілерін алуға және салыстыруға арналған дерекқор), OpenFlu (адам және жануар инфлюенца вирусы туралы дерекқор), ViralZone (вирустық UniProtKB жазбаларына портал), GlycoSuiteDB (гликан дерекқоры), SugarBindDB (Патогендік қант байланыстыру дерекқоры), OrthoDB (эукариоттық ортологтардың иерархиялық каталогы), miROrtho (жануар микроРНА гендерінің каталогы), ImmunoDB (жәндіктердің иммундық байланысты гендері мен ген отбасылары) және Cellosaurus (жасуша желілері туралы білім ресурсы).
Бағдарламалық құралдар
SIB әлемдік өмір ғылымдары зерттеу қауымдастығы үшін SWISS MODEL (белок құрылымының гомологиялық модельдеуі), SwissDrugDesign (компьютерлік көмекпен дәрі-дәрмектерді жобалау), Melanie (2D гельді талдау платформасы), MSight (LC MS бейнелеу және талдау бағдарламалық қамтамасы), OMA (Ортология Матрицасы), V pipe (вирустық геномика құбыржолы), DeepView/Swiss PdbViewer (белоктарды визуализациялау, модельдеу және талдау) және Newick құралдары (жоғары өнімді филогенетикалық ағаштарды өңдеу) сияқты бағдарламалық жасақтамаларды әзірлейді және жеткізеді.
Негізгі нысандар
SIB бірнеше биоинформатикалық ядролық орталықтарды басқарады, олар өмір ғылымдарымен айналысатын мамандарға ақпараттық және статистикалық қолдау, сондай-ақ қызметтер мен кеңес беруді ұсынады, осы арқылы олар зерттеу жобаларын жүргізуге және нәтижесінде алынған деректерді талдауға мүмкіндік алады. Геномика, транскриптомика және протеомика зерттеулері үшін ядролық орталықтар құрылды. SIB сонымен қатар Vital IT жоғары өнімді есептеу орталығын ұстап тұрады, ол швейцариялық өмір ғылымдары қауымдастығына академиялық және индустриялық салаларда есептеу ресурстарын, дамыту қолдауын және консультациялық қызметтерді ұсынады. Vital IT инфрақұрылымы үш нысанға бөлінген: Лозанна университеті, EPFL және Женева университеті. Базель аймағында sciCORE, Базельдің есептеу биология орталығы арқылы есептеу ресурстары және биоинформатикалық сараптама да ұсынылады.
Білім беру және оқыту
SIB-тің басымдықтарының бірі – биоинформатика саласындағы білім беруді ілгерілету және үйлестіру. SIB мүшелері тікелей немесе жанама түрде жоғары мектептен бастап бакалавриат және магистратура деңгейлеріндегі, сондай-ақ өмір ғылымдары мамандары үшін арнайы оқыту курстарының біріне қатысады. SIB сонымен қатар швейцариялық жоғары білім орындарының аспиранттары үшін биоинформатика бойынша PhD оқыту желісін де қолдайды. Бұл желінің екі мақсаты бар:
Биоинформатика мамандығының аспиранттарына биоинформатика саласындағы докторлық зерттеу жобасын сәтті жүзеге асыру үшін қажетті теориялық және практикалық білім беретін, соңғы жаңалықтарды қамтитын курстар ұсыну. PhD студенттерінің желісін дамытуға, идеялармен алмасуға, сондай-ақ қатысушы мекемелер арасында студенттердің оқуға қабілеттілігін арттыруға көмектесу.
To offer graduate students in bioinformatics a set of cutting edge courses that provide both the theoretical and the practical knowledge necessary to work on a successful PhD research project in bioinformatics. To foster the development of a network of PhD students and promote the exchange of ideas, as well as the mobility of the students between participating institutions.
Халықтық ғылым
SIB сондай-ақ биоинформатиканы қарапайым адамдарға жеткізуге қатысады. Қазіргі қоғамда осы салыстырмалы түрде жаңа ғылымның маңыздылығы артып келеді және оны түсіну негізгі мәселе болып отыр. Шындығында, аса жақын арада пациенттер биоинформатикалық әдістермен тікелей алынған нәтижелерге сүйене бастайды. 2000 жылдан бері, халықтың білуін арттыру үшін SIB көптеген ғылыми жәрмеңкелерге қатысып, екі онлайн журнал, ашық аспандағы көрме және 2012 жылы виртуалды көрме жасады.