Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс танкжойғышы Panzerjäger I

Кіріспе

Panzerjäger I (ағылшын тілінде: "tank hunter mark I") – Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен алғашқы неміс Panzerjäger ("танк аңшысы"). Ол чех 4,7 см KPÚV vz. 38 (неміс белгісі "4,7 см Pak (t)") танкіге қарсы зеңбірегін Panzer I Ausf. B шассиіне орнатып жасалған. Оның мақсаты – 3,7 см Pak 36 танкіге қарсы зеңбірегінің мүмкіндіктерінен асып түсетін Char B1 bis сияқты ауыр француздық танктерге қарсы тұру және қолданыстан шығып бара жатқан Panzer I шассиінің қызмет ету мерзімін ұзарту болды. 1940–1941 жылдары барлығы 202 Panzer I шассиі Panzerjäger I стандартына сәйкес өзгертілді және Франция шайқасында, Солтүстік Африка кампаниясында және Шығыс майданда қолданылды.

Ұйым

Panzerjägerлер тоғыз машинадан тұратын роталарға ұйымдастырылды, әр батальонға үш ротадан берілді, бірақ Франция кампаниясы үшін, Panzerjäger Abteilung 521 танкіге қарсы батальонының әр ротасында тек алты машина болды. Соғыстың қалған бөлігінде олар тек тәуелсіз танкіге қарсы батальондармен ғана қолданылды, Балқан кампаниясынан кейін екі ерекшелік болды: бір рота SS бригадасы Leibstandarte der SS Adolf Hitler-ге, ал екіншісі Lehr Brigade (mot.) 900 ("900-ші мотожаттығу бригадасы")-ның PanzerjägerAbteilung 900 бөліміне, Барбаросса операциясына дайындық мақсатында берілді.

Жауынгерлік тарихы

Panzerjäger Abteilung 521, 616, 643 және 670 Франция шайқасында 99 көлікке ие болды. Науқанға тек Panzerjäger Abteilung 521 ғана басынан қатысты; қалған үшеуі науқан басталғаннан кейін бірнеше күнге дейін оқуда болды, бірақ оқу аяқталған соң майданға жіберілді. 27 Panzerjäger I Солтүстік Африкада Panzerjäger Abteilung 605 құрамын жабдықтады. Ол 1941 жылдың 18-21 наурызы аралығында Ливияның Триполи қаласына келді. 1941 жылдың қыркүйек айында бес алмастыру жіберілді, бірақ 2 қазанда тек үшеуі ғана жетті, ал қалғандары HMS Perseus суасты қайығы Castellon жүк кемесін батырғанда жоғалды. Британдық "Crusader" операциясы басталғанда батальон толық құрамда болды, бірақ шайқастар барысында он үш көлігінен айырылды. 1942 жылдың қаңтарында тағы төрт алмастыру жіберілді, соның арқасында Газала шайқасының басында он жеті көлік жиналды. 1942 жылдың қыркүйек-қазан айларында тағы үш көлік жеткізілгеніне қарамастан, Эль-Аламейндегі екінші шайқастың басында батальонда он бір көлік ғана болды. Батальонға соңғы екі алмастыру 1942 жылдың қараша айында жеткізілді. 521, 529, 616, 643 және 670 бөлімдері "Барбаросса" операциясы үшін 135 Panzerjäger I көлігімен жабдықталды. Соғыс басталғанда олар төмендегідей бөлінді:
Abteilung Corps Армия Армия тобы 521 XXIV Corps 2-ші Panzer тобы Орталық армия тобы 529 VII Corps 4-ші армия Орталық армия тобы 616 4-ші Panzer тобы Солтүстік армия тобы 643 XXXIX Corps (mot.) 3-ші Panzer тобы Орталық армия тобы 670 1-ші Panzer тобы Оңтүстік армия тобы
1941 жылдың 27 шілдесіне дейін 529-шы бөлім төрт Panzerjäger I көлігін жоғалтты. 1941 жылдың 23 қарашасында олардың 16 көлігі бар екені, бірақ олардың екеуі істен шыққандығы туралы хабарланды. 1942 жылдың 5 мамырында 521-ші бөлім осы көліктердің тек бесеуі ғана қалғанын хабарлады. 529-шы бөлім 1942 жылдың 30 маусымында таратылғанда құрамында екі көлік ғана болды. 616-шы бөлім ерекше жағдайды көрсеткендей, 1942 жылдың ортасы немесе соңында барлық үш ротасы Panzerjäger I көліктерімен жабдықталғанын хабарлады.

Panzerjäger Abteilung 521, 616, 643 and 670 had 99 vehicles in the Battle of France. Only Panzerjäger Abteilung 521 participated in the campaign from the beginning; the other three were still training until a few days after the campaign began but were sent to the front as training finished. Twenty seven Panzerjäger I equipped Panzerjäger Abteilung 605 in North Africa. It arrived in Tripoli, Libya between 18 and 21 March 1941. Five replacements were sent in September 1941 but only three arrived on 2 October, the others being lost when the freighter Castellon was sunk by the submarine HMS Perseus. At the start of the British Operation Crusader the battalion was at full strength but lost thirteen vehicles during the battles. Four more replacements were sent in January 1942 so that it mustered seventeen at the beginning of the Battle of Gazala. Despite the shipment of another three vehicles from September–October 1942, the battalion only had eleven by the beginning of the Second Battle of El Alamein. The last two replacements were received by the battalion in November 1942. Abteilung 521, 529, 616, 643 and 670 were equipped with 135 Panzerjäger I for Operation Barbarossa. They were assigned as given below for the opening stages of the battle:
Abteilung Corps Army Army Group 521 XXIV Corps 2nd Panzer Group Army Group Center 529 VII Corps 4th Army Army Group Center 616 4th Panzer Group Army Group North 643 XXXIX Corps (mot.) 3rd Panzer Group Army Group Center 670 1st Panzer Group Army Group South
By 27 July 1941, Abteilung 529 had lost four Panzerjäger I vehicles. On 23 November 1941 it reported that it still had 16 vehicles, although two were not operational. On 5 May 1942, Abteilung 521 reported that only five of those vehicles still existed. Abteilung 529 had only two on strength when it was disbanded on 30 June 1942. Abteilung 616 seems to have been an exception as it reported all three companies were equipped with the Panzerjäger I, during mid or late 1942.