Кіріспе
Американдық актер (1939–2022)
Пол Энтони Сорвино (/s//ɔr/'/v//iː//n//oʊ/, sorˈviːno; 13 сәуір 1939 – 25 шілде 2022) – американдық актер. Ол көбінесе заңның екі жағында – қылмыскерлер мен құқық қорғау органдары арасындағы беделді тұлғаларды сомдаған. Сорвино Мартин Скорсезенің 1990 жылғы «Жақсы жігіттер» фильміндегі Лучезе қылмыстық отбасының капорегимі Паули Цицеро (нағыз өмірдегі гангстер Пол Варионың прототипі) және «Заң мен тәртіп» телесериалының екінші және үшінші маусымдарындағы NYPD сержанты Фил Серрета рөлдерімен ерекше танымал болды. Ол сонымен қатар әкелік бейнелердің көптеген рөлдерін ойнады, оның ішінде Баз Лурманның 1996 жылғы «Ромео + Джульетта» фильмінде Джульеттаның әкесі, сондай-ақ Брюс Уиллистің кейіпкерінің әкесі ретінде «Moonlighting» телесериалында және Джефф Гарлиннің кейіпкерінің әкесі ретінде «The Goldbergs» телесериалында эпизодтық түсірілімдерде болды. Ол «Сабақтың жанасуы» (1973), «Қызылдар» (1981, Луи С. Фрейна рөлінде), «Рокеткер» (1991), «Никсон» (1995, Генри Киссинджер рөлінде) және «Шылушы» (2003) фильмдерінде де қосалқы рөлдерде ойнады. Көбінесе драмалық қосалқы рөлдерде ойнаса да, ол «Қан ағайындары» (1978) сияқты фильмдерде басты рөлдерді де сомдады, сондай-ақ Карл Райнердің «О, Құдай!» (1977) фильміндегі жарқын оңтүстік шолушысы рөлінде комедиялық рөлдерде де ойнады. Сорвино 1972 жылғы «That Championship Season» пьесасы үшін «үздік актер» номинациясында «Тони» сыйлығына ие болды, кейіннен ол фильмдер мен теледидарда да ойнады. Ол актриса Мира Сорвино мен актер Майкл Сорвиноның әкесі болды.
Ерте өмір
Сорвино 1939 жылдың 13 сәуірінде дүниеге келді және Бруклиндегі Бенсонхерст ауданында өсті. Оның анасы, Анжела Мария Маттеа (қызметтік аты Ренци; 1906–1991), үй шаруасымен айналысқан және итальян (молисан) тегінен шыққан пианино сабақтарын берген, Коннектикут штатында туған. Оның әкесі, Форд Сорвино, итальян (неаполитан) иммигранты болған және шапан фабрикасында шебер болып жұмыс істеген. Сорвино Лафайетте орта мектебінде оқыды (онда ол суретші және әртіс Питер Макспен бірге оқыды), бітіріп, содан кейін Америка музыкалық және драма академиясына түсті.
Мансап
Сорвино өзінің мансабын жарнама агенттігінде копирайтер ретінде бастады. Ол 18 жыл бойы дауыстық сабақтар алды. Американдық музыкалық және драма академиясында оқып жүргенде театрға баруды шешті. Ол 1964 жылы «Бажур» мюзиклінде Бродвейдегі тұңғыш рет өнер көрсетті, ал алты жылдан кейін Карл Райнердің «Кайда папа?» фильмінде Джордж Сегал мен Рут Гордонмен бірге түсті. 1971 жылы ол Аль Пачино мен Китти Винннің қатысуымен Джери Шацбергтің сыншылар тарапынан жоғары бағаланған «Игл Парктегі паника» фильмінде қосалқы рөл ойнады. Сорвино 1972 жылы Джейсон Миллердің «That Championship Season» Бродвей пьесасындағы Фил Романо рөлі үшін сыншылардың мақтауына ие болды, ол осы рөлді 1982 жылғы фильмде қайта ойнады. «It Couldn't Happen to a Nicer Guy» (1974) фильмінде ол Гарри Уолтерс рөлін ойнады, ол әдемі әйелдің (Джоанна Камерон) кездейсоқ таңдаған жылжымайтын мүлік сатушысы, оны әзіл ретінде қарумен зорлады. Ол 1976 жылы Эллиотт Гулд пен Дайан Китонның «I Will, I Will for Now» фильмінде пайда болды. Ол «We'll Get By» (1975, Джордж Плат рөлінде), «Берт Д’Анджело/Супержұлдыз» (1976, атау рөлінде) және «The Oldest Rookie» (1987, детектив Айк Портер рөлінде) апталық сериалдарында ойнады. Ол сондай-ақ 1976 жылы Луи Ла Руссо II-нің «Wheelbarrow Closers» Бродвей пьесасын қойды, онда Дэнни Айелло ойнады. 1981 жылы Сорвино Уоррен Биттидің «Қызылдар» фильмінде итальяндық-американдық коммунист Луи С. Фрейна рөлін ойнады. Ол Ларри Коэннің 1985 жылғы қорқынышты «Шыны» фильмінде болашақ «Заң мен тәртіп» серіктесі Майкл Мориартимен бірге отаршыл топтың басшысы ретінде пайда болды. Сорвино сонымен қатар 1986 жылы бірнеше сәтті Бродвей шоуларын іске қосқан American Stage Company компаниясын құруға көмектесті. 1991 жылы Сорвино танымал «Заң мен тәртіп» сериалында сержант Фил Серрета рөлін (актер Джордж Дзунзаның орнын жаңа рөлге алмастырды) сомдады. Сорвино бастапқыда рөлге қызығушылық танытқан, бірақ шоу түсірілімінің шаршатушы кестесіне, көкжиегін кеңейту қажеттілігіне және операны орындау үшін дауыс аппаратын сақтау тілегіне сүйеніп, 29 эпизодтан кейін кетті. Сорвиноның сериалдан кетуі сержант Серретаның қызмет барысында атылып, басқа бөлімшедегі әкімшілік қызметке ауыстырылуымен көрсетілді. Оның орнына Джерри Орбах келді. 1993 жылы Сорвино Перри Мейсонның «Жұртшыл әйелдер ісі» телефильмінде Рэймонд Беррдің орнын басты. Ол бұрын «Moonlighting» апталық сериалында Брюс Уиллистің әкесі және «Санфорд пен Ұлы» сериалының эфирге шықпаған пилотында «Ламонт» рөлінде ойнаған. Оның ең танымал кино рөлдерінің бірі - Мартин Скорсезенің «Жақсы жігіттер» (1990) және Оливер Стоунның «Никсон» (1995) фильмдеріндегі Генри Киссинджер. «Жақсы жігіттер» фильмінен басқа, Сорвино «Рокеткер» фильмінде мафия басшысы Эдди Валентайн және «Фермада» Тони Морольто рөлін ойнады. Сорвино Пауль Сорвино астма қорын құрды; ол АҚШ-та балалар мен ересектерге арналған астма орталықтарын салуды жоспарлады. 1998 жылы ол The History Channel телеарнасының «The Big House» сериясын баяндады. 1999 жылы ол «That Championship Season» телехикаясының телеверсиясын режиссерлік етіп, қайтадан басты рөлді сомдады (басқа рөлде болса да). «Эй Арнольд!» фильмінде Сорвино негізгі қарсыластың, Арнольдтың маңына үлкен сауда орталығын салуды қалаған «Future Tech Industries» компаниясының бас директоры Мистер Шектің дауысын берді. 2000 жылдан 2002 жылға дейін Сорвино «That's Life» теледрамасында Франк ДеЛукканың басты рөлін ойнады. Ол сондай-ақ комедиялық «Still Standing» сериалында Биллдің (Марк Адди) әкесі Ал Миллер рөлінде ойнады. Сорвино «Калимен қиындықтар» фильмін Пенсильвания штатының Скрантон/Уилкс-Барр аймағында түсірді. Ол фильмнің режиссері және басты рөлде ойнады, ал оның қызы Мира да фильмде басты рөлді сомдады. Сорвино 2008 жылы шыққан «Repo! The Genetic Opera» музыкалық фильмінде GeneCo-ның негізін қалаушы Роти Ларго рөлін ойнады. «Repo!» режиссері Даррен Линн Бусманмен қайта жұмыс істеп, Сорвино «The Devil's Carnival» қысқа фильмінде Құдай рөлін ойнады, ол 2012 жылдың сәуірінен бастап гастрольдік сапарда көрсетілді. Сорвиноның соңғы «The Ride» фильмі 2022 жылы оның өлімінен кейін жарық көрді. Сорвино өзінің соңғы қойылымында Дин Кейн, Д. Б. Суини және оның әйелі Ди Димен бірге ойнады. Сорвиноның сахналары Флорида штатының Джексонвилл қаласында түсірілді.
Жеке өмір
Сорвино Лос-Анджелесте және Индиана штатының Мэдисон қаласында өмір сүрді. Оның Лорейн Дэвиспен алғашқы некеден Мира, Майкл және Аманда деген үш баласы болды. Мира мен Майкл актерлер. 2007 жылдың 17 қаңтарында жаңалықтарда ол қызы Аманданың бұрынғы жігіті Дэниел Снидің алдында қару тартқаны туралы хабарланды. Аманданың айтуынша, 3 қаңтарда Сни оны Вермонт штатының Стоу қаласындағы қонақ үйде өлтіремін деп қорқытқан. Ол өзін ванна бөлмесіне жауып алып, полиция мен әкесін шақырғанын айтты. 67 жастағы әкесі полиция келгенге дейін жетіп келді, ол куәлік берді. Полиция келген кезде жас жігіт тұтқындалып, тәртіпсіздік жасады деген айып тағылды. Пенсильванияда округ шерифінің орынбасары болған Сорвино әртүрлі штаттарда қару алып жүруге заңды түрде құқылы болды. Ол Сниге қаруын бағыттап немесе оны қорқытқан жоқ. 2008 жылдың наурызында Сорвино мен оның қызы Аманда Вашингтонда ат союға қарсы американдықтармен бірге АҚШ Конгресі Американың жылқы союын тоқтату туралы заңды (S311/HR503) қабылдау үшін лоббилік жұмыс жүргізді. Сорвинолар Пенсильванияның Гилберт қаласында жеке аттарды құтқару орталығын басқарады. Сорвино сонымен қатар қоладан мүсін жасауға маманданған шебер мүсінші болды. 2008 жылдың желтоқсанында оның марқұм драматург Джейсон Миллердің мүсіні Скрантон қаласында ашылды. Сонымен қатар, ол 2008 жылы неаполитандық әнші Эдди Наполидің "Napulitanata" альбомында "Luna Rossa" әнін дуэт ретінде орындап, қонақ ретінде қатысты. 2007 жылы Сорвино "Paul Sorvino Foods" компаниясын құрып, макарон соустарын сатуға кірісті. Оның анасының рецептісі бойынша жасалған өнім 2009 жылдың соңында АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы супермаркеттерде пайда болды. Үш жылдан кейін Сорвино "Janson Beckett Cosmeceuticals" компаниясының бір бөлігіне ие болды. 2014 жылдың сәуірінде берген сұхбатында Сорвино: "Көптеген адамдар мені бандит немесе полицей деп ойлайды, бірақ шындығында мен мүсінші, суретші, бестселлер автор, ақын, опера әншісімін – менің көптеген қырымдарым бар, бірақ олардың ешқайсысы бандит емес. Бірақ, әрине, мен осындай рөлдерді ойнауға бейіммін. Менің өмірлік мақсатым – адамдардың мені баяу қозғалатын, қабақты түйіндеген қарақшы деп ойлауын тоқтату. Көптеген адамдар мені "Жақсы жігіттер" фильмінің сәттілігі және басқа да рөлдерім үшін осылай санайды, бірақ олар менің "Никсон" фильміндегі доктор Киссинджер, "Dummy" фильміндегі саңырау заңгер екенімді және мен ойнаған басқа да рөлдерді ұмытып кетіп жатыр. Менің мұратым тек қана қатал жігіт имиджінен артық болса еді", – деді. 2014 жылдың сәуірінде Орландодағы Флорида кинофестивалінде "Once Upon a Time in Queens" фильмін көрсету алдында Сорвино өзінің Жаңа формализмді ұстанатынын, модернист поэзиясының алтын ғасырынан кейін рифмаланған және өлшенген өлеңдер жазатынын айтты және мысал ретінде өзінің бір өлеңін оқып берді. 2014 жылдың желтоқсанында Сорвино саяси сарапшы Ди Ди Бенкиге үйленді, оны "Your World With Neil Cavuto" бағдарламасында қонақ ретінде кездестірген. 2018 жылдың қаңтарында Сорвино Харви Вайнштейнтің өзінің қызы Мираны жыныстық қысымға ұшыратқанын және оның киноиндустриясындағы мансабын тоқтатуға тырысқанын білді. Жауап ретінде Сорвино TMZ-ге: "Ол түрмеге отырады. Әрине. Сол иттің баласы. Егер ол түрмеге отырса, жақсы, әйтпесе ол менімен кездесуі керек. Мен оны өлтіремін. Бұл өте оңай. Егер мен бұл туралы білгенімде, ол қазір жүрмейтін болар еді. Ол мүгедектер арбасында отырар еді. Осы шошқа жазасын алады. Заң оны ұстайды. Ол түрмеге түсіп, сол жерде өледі", – деді.
Өлім
Сорвино 2022 жылдың 25 шілдесінде Джексонвиллдегі Флоридадағы Мейо клиникасында табиғи себептерден 83 жасында қайтыс болды. Ол Голливудтың мәңгілік зиратында жерленді.
Фильм
Жыл Атауы Роль Ескертулер 1970 Әке қайда? 'Gus & Grace' үйінің иесі 1971 Игл Парк Самуэлс 1973 Сыныпқа бір шүберек Уолтер Менкес Ақша туралы сөйлеседі Гай Сиприани 2002 Ciao America Антонио Примавера Құдайдың Карнавалы Джо ДиМария Бронкс Булы Джузеппе ЛаМотта Ережелер Вернон Скоттқа қолданылмайды Менің Юрский орыным Мистер МакКормак Постхумостық шығарылым 1976 Берт Д'Анжело/Супержұлдыз Басты рөл, 11 эпизод 1979 Дәмді Лоуэлл Майерс Телефильм 1983 Шерифтер Шериф Скитер Уиллис Микросерия, 3 эпизод 1985 Апаттан құтылу: Отабасының дағдарысы Харви Телефильм 1985 Уэс Крейвеннің қорқынышты фильмі Пастор Пенни Телефильм 1986 Айшырақ Дэвид Аддисон аға 1 эпизод 1991–1992 Заң мен тәртіп Сержант Фил Серретта Басты рөл, 31 эпизод 1994 Параллель өмірлер Эд Старлинг Телефильм 1994 Келісімсіз Доктор Уинслоу Телефильм 1996 Қашу шарты Лейтенант Гил Фарранд Телефильм 1997 Джо Торре: Жолдағы қиындықтар Джо Торре Телефильм 1997 Дақман Вариеком президенті 1 эпизод 1998 Гудини Блэкберн Телефильм 1998 Үлкен үй Баяндамашы 16 эпизод 2000 Жұқа көк жалған Франк Риццо Телефильм 2000–2002 Міне, өмір Франк ДеЛукка Басты рөл, 36 эпизод 2009 Санта Бейбі 2: Рождество мүмкін Санта Клаус Телефильм 2012 Құбыла досы Джонатан Телефильм 2014 Элементарлық Роберт Пардилло 1 эпизод 2014 Голдбергтер Бен 'Поп Поп' Голдберг 1 эпизод 2016 Әке болғанда Джек Мартино 1 эпизод 2017 Жаман қан Николо Риццуто Басты рөл, 6 эпизод 2017 Criminal Minds: Beyond Borders Доктор Доминико Скарпа 1 эпизод