Кіріспе

Американдық актриса (туған 1963)

Эдит Фалько (5 шілде 1963 жылы туған) – американдық актриса. Ол HBO телесериалындағы Кармела Сопрано (1999–2007) және Showtime телесериалындағы Джеки Пейтон (2009–2015) рөлдерімен ең жақсы танымал. Сондай-ақ ол HBO-ның «Oz» (1997–2000) түрме драмасында Дайан Уитлси рөлін сомдады. 2016 жылы «Хорас және Пит» веб-сериалында Сильвия Виттель рөлін ойнады. 2017 жылы «Заң мен тәртіп: қылмыстың шындығы» антологиялық сериалының бірінші маусымында қорғаушы адвокат Лесли Абрамсон рөлінде ойнады. Фальконың кинодағы жұмыстарына «Гравитация заңдары» (1992) фильміндегі басты рөлдері кіреді, ол үшін «Үздік әйел басты рөлі» номинациясы бойынша «Тәуелсіз рух» сыйлығына ұсынылды, сондай-ақ «Джуди Берлин» (1999) және «Күнді штат» (2002), «Азаттық елі» (2006), «Комедиант» (2016) және «Аватар: Судың жолы» (2022) фильмдеріндегі эпизодтық рөлдер бар. 2011 жылы Бродвейде қайта қойылған «Көк жапырақтар үйі» спектакліндегі рөлі үшін «Ойындағы үздік әйел актері» номинациясы бойынша Тони сыйлығына ұсынылды. Фалько екі рет «Алтын глобус» (он бір номинациядан) және төрт рет «Эмми» (он төрт номинациядан) сыйлықтарын жеке орындаулары үшін жеңіп алды.

Ерте өмір

Фалько 1963 жылдың 5 шілдесінде Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында актриса Джудит Андерсон мен кейіннен жарнама агенттігінде жұмыс істеген джаз дауылпашысы Франк Фальконың қызы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі итальян тегінен, ал анасы швед, ағылшын және Корнуоллдық (1/16 бөлігі) тегінен шыққан. Оның Джозеф және Пол есімді екі ағасы және Рут есімді бір сіңлісі бар. Оның әйелінің інісі – романшы, драматург және ақын Эдвард Фалько. 2012 жылы Фалько "Сіз кім деп ойлайсыз?" телешоуының бір бөлігі болды, онда оның бір атасы – Пензанстан шыққан Корнуоллдық теңіз саяхатшысы туралы айтылды, ол теңізде туып, 1840 жылы қайтыс болған. Төрт жасынан бастап Фалько Лонг-Айлендте өсті, отбасымен бірге Хиксвиллге, содан кейін Солтүстік Вавилонға және ақырында Батыс Айслипке көшті. Бала кезінде ол Шығыс Фармингдейлдегі Arena Players Repertory театрында, анасы да өнер көрсеткен жерде пьесаларда ойнады. Оның отбасы ақырында Нортпортқа көшіп, ол онда орта мектепті бітірді және соңғы курста "My Fair Lady" қойылымында Элиза Дулиттл рөлін ойнады. 1986 жылы актерлік өнер бакалавры дәрежесін алды.

1987-1999: Карьерасының алғашқы жылдары

Карьерасының басында Фалько "Law & Order" және "Homicide: Life on the Street" сериалдарында ойнады. "Құқық қылмысы" сериалының атқарушы продюсері Том Фонтана 1992 жылы Ник Гомес түсірген "Гравитация заңдары" фильмінде Фальконың ойынын көргеннен кейін, оны жарақат алған полицейдің әйелі Эва Торман рөліне шақырды. Фонтана оның туралы: "Ол өзіне ешқандай әшекей жараспайтын актриса. Ол барлығын соншалықты қарапайым және адал орындайды, оған таңғалуға болады", – деді. Сол кезде өмірмен күресіп жүрген актриса Фалько, осы телесериалдардан алған ақысы бір айлық жалдама төлеуге жеткілікті болғанын айтты. Ол 1987 жылы Морин Степлтон қатысқан "Sweet Lorraine" фильмінде кинода дебют жасады. Кейін 1994 жылы Вуди Алленнің "Bullets over Broadway" фильмінде шағын сөйлейтін рөлді ойнады. Алленнің костюм дизайнерінің ассистенті Джеффри Курландпен бұрынғы SUNY Purchase-тағы сыныптасы Эрик Мендельсонмен болған достығы оған бұл рөлге түсуге көмектесті. Мендельсон Фальконы өзінің "Judy Berlin" көркем фильмінде режиссерлікке шақырды, ол үшін "Санденс" кинофестивалінде "Үздік режиссер" сыйлығын жеңіп алды. Фалько Мендельсонның келесі "3 Backyards" фильмінде де түсті, ол үшін режиссер екінші рет "Үздік режиссер" сыйлығын алды. Осы кезеңде Фалько "Trust", "Cop Land", "Private Parts" (сөйлемейтін рөл) және "Random Hearts" фильмдерінде ойнады. Бродвейде ол Тони сыйлығын жеңіп алған "Side Man" спектаклінде, сондай-ақ Стэнли Туччимен бірге "Frankie and Johnny in the Clair de Lune" және Бренда Блетинмен бірге "'night, Mother" спектакльдерінің қайта қойылымдарында ойнады. 1997 жылы Фалько HBO-ның "Oz" сериалында түрме қызметкері Дайан Уитлси рөлін ойнай бастады. Фалько бұл рөлге "Homicide" сериалында Фонтанамен жұмыс істегеннен кейін ие болды.

1999-2007: Сопранолар

Фалько HBO-ның "Сопранолар" драмасында өзінің ең маңызды рөлін ойнады. Сериал 1999 жылы көрсетіле бастап, 2007 жылы аяқталды. Ол мафия басшысы Тони Сопраноның әйелі Кармела Сопрано рөлін сомдады. Сериал кеңінен мойынға алды және барлық уақыттағы ең ұлы телесериалдардың бірі деп есептеледі. Сериалдағы рөлі үшін Фалько үш рет Primetime Emmy сыйлығын, екі рет Golden Globe сыйлығын және бес рет Screen Actors Guild сыйлығын жеңіп алды. 2008 жылға дейін Фалько, "The X Files" жұлдызы Джиллиан Андерсон, "Ugly Betty" жұлдызы Америка Феррера және "30 Rock" жұлдызы Тина Фей бір жылдың ішінде Golden Globe, Emmy және SAG сыйлықтарын алған жалғыз актрисалар болды. Фалько 2003 жылы "Сопранолардың" төртінші маусымында Кармела Сопрано рөлін орындағаны үшін осы сыйлықтарды жеңіп алды. "Сопранолар" сериалында жұмыс істеген кезеңде Фалько "Freedomland" және Джон Сэйлстің "Sunshine State" сияқты фильмдерде ойнады, соның ішінде Лос-Анджелес киносыншыларының ең үздік екінші пландағы әйел рөлі үшін сыйлығын алды. Фалько сондай-ақ "Will & Grace" телесериалында эпизодтық рөлде ойнады және "30 Rock" сериалының екінші маусымында Селеста Каннингэм рөлінде қайта-қайта пайда болды.

2007-2015: Медбике Джеки және Хорас және Пит

Фалько 2009 жылғы 8 маусымда көрсетіліп, 2015 жылғы 28 маусымда аяқталған Showtime арнасының қараңғы комедиялық сериалы Nurse Jackie-де басты рөлді ойнады. Ол осы сериал үшін төртінші Primetime Emmy Award жүлдесін жеңіп алды. 2011 жылы Фалько Бен Стиллер мен Дженнифер Джейсон Лимен бірге Нью-Йоркте Бродвейде қойылған "Көк жапырақтар үйі" пьесасында Банана рөлін ойнады, бұл рөл үшін ол өзінің алғашқы және жалғыз Tony Award номинациясын алды. Бен Брентли шоу туралы жазған рецензиясында: «Фалько ханым қайғылы Банана кейіпкеріне ешқандай жасырмайтын шынайы эмоциялық ашықтық пен клиникалық дәлдік сыйлап, оған қарағанда ауырсыну сезімі туады», - деп жазды. 2013 жылдың қаңтар айында Фальконың Лиз Флахивтің "Мадрид" пьесасында Бродвейден тыс сахнада ойнайтыны хабарланды. Ли Сильверман режиссерлік еткен, шектеулі уақытқа арналған қойылымның алдын ала көрсетілімдері 5 ақпанда басталды, ал ресми ашылуы 26 ақпанда өтті. Фалькомен бірге Джон Эллисон, Кристофер Эван Уэлч, Фиби Строл және Франсис Стернхаген де ойнады. 2016 жылы Фалько Луи К.К. сериалындағы "Хорас пен Пит" жобасында Сильвия Виттель рөлін ойнай бастады. Бірінші эпизод 2016 жылғы 30 қаңтарда C.K.-ның веб-сайтында ешқандай алдын ала хабарламасыз жарияланды. Жаңа эпизодтар әр апта сайын шығарылып, оныншы эпизод 2016 жылғы 2 сәуірде жарық көрді.

2016 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Теледидардағы жұмысы жалғасуда

2017 жылдың қыркүйегінде ол NBC телеарнасының "Заң мен тәртіп: Шынайы қылмыс" антологиялық сериясының бірінші маусымында Лесли Абрамсон рөлін сомдады, бұл маусым "Менендес қылмыстары" деп аталды. 2020 жылы ол Пол Аттанасионың "Томми" телесериалында басты рөлде ойнады. Фалько бастапқыда 2021 жылы "Сопранолар" сериалының алдынан түсірілген "Ньюарктің көптеген қасиеттілері" фильмінде Кармела Сопрано рөлін қайта ойнады. Бірақ оның түсірілген эпизодтары фильмнен шығарылды. Фалько сондай-ақ FX телеарнасының "Импичмент: Америкалық қылмыс хроникасы" шынайы қылмыс сериалында Хиллари Родэм Клинтон рөлінде ойнады. Қазір ол Пит Дэвидсонның жартылай автобиографиялық "Bupkis" сериалында Эми Дэвидсон рөлінде ойнап жүр, бұл сериал peacock (стримингтік қызмет) платформасында көрсетілуде.

Саясат

2004 жылғы АҚШ президенттік сайлауы кезінде Фалько Бушқа қарсы шыққан аналар атынан түсірілген 30 секундтық телероликте: «Аналар әрқашан балаларын бірінші орынға қояды. Мырза Буш, сіз де осылай айта аласыз ба?» деген сөздерді айтты. Фалько Health Care for America Now ұйымының ресми өкілі болды және 2009 жылдың 25 маусымында CNN телеарнасында сұхбат берді.

Жеке өмір

Фалько алкоголизммен күресті және 1990 жылдардың басында "бір түнгі ерсілі-қарсылықтан" кейін таза өмір сүруге шешім қабылдады. Ол сұхбатында "Сопранолар" сериалының актерлерінің көп той жасауын айтып, олардың арасында болудың қиын екенін жеткізді: "Осы актерлер, әсіресе, бірге болуды және тойлауды жақсы көреді. Олар бұл көңілді көрінеді. Мен үшін де көңілді болды! Олар менің арада болуымнан гөрі, менсіз көбірек уақыт өткізеді, бұл менің өз таңдауым. Мені әрдайым шақырады, мен де әрдайым екі минутқа барамын да, кетемін, себебі мен енді сол әлемде өмір сүре алмаймын. Ол тым қауіпті." Ол Анонимді алкоголиктердің 12 қадамдық бағдарламасын қолдайды. 2002 жылы Стэнли Туччи отбасын тастап, Фалькомен бірге Бродвейде Терренс МакНаллидің "Айдың сәулесіндегі Фрэнки мен Джонни" спектаклінде ойнады, бірақ бұл қарым-қатынас аяқталып, ол әйелі мен балаларына қайтып оралды. 2003 жылы Фалькоға сүт безінің қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Ол бұл жаңалықты келесі жылға дейін жарияламауға шешім қабылдады. Фалько буддист. Ол вегетариандық өмір салтын ұстанады және PETA ұйымымен бірге жұмыс істеді, соның ішінде ата-аналарды балаларын цирктен аулақ ұстауға шақыратын әлеуметтік ролик жасады. Parade журналына берген сұхбатында ол: "Менің ойымша, қоғамдағы барлық жамандықтардың түбінде жануарларға жасалған қатыгездік жатыр. Егер сіз кез келген өмірге құрмет көрсетпесеңіз, бұл одан әрі айқын түрде көрінеді" деді.

Теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескертпелер 1993–1995 Loving Nurse Becker Қайталанатын рөл, 14 эпизод 1993–1997 Homicide: Life on the Street Eva Thormann Қайталанатын рөл, 5 эпизод 1993–1998 Law & Order Sally Bell 4 эпизод 1995–1997 New York Undercover Sgt. Келли 3 эпизод 1996 The Sunshine Boys Кэрол Телефильм 1997 Firehouse Кейт Уилкинсон Телефильм 1997–2000 Oz Diane Whittlesey Қайталанатын рөл, 23 эпизод 1999–2007 The Sopranos Carmela Soprano Басты рөл, 85 эпизод 2000 The Sight Ghost Телефильм, тізімге енбеген 2001 Jenifer Арбалы кресло сатушысы Телефильм 2004 Will & Grace Deirdre 1 эпизод 2007–2008 30 Rock Celeste "C. C." Cunningham Қайталанатын рөл, 4 эпизод 2009–2015 Nurse Jackie Jackie Peyton Басты рөл, 80 эпизод 2016 Horace and Pete Sylvia Басты рөл, 8 эпизод 2017 Law & Order True Crime Leslie Abramson Басты рөл, 8 эпизод 2018 Animals. Psycho (дауыс) 1 эпизод 2020 Tommy Abigail "Tommy" Thomas Басты рөл, 12 эпизод Impractical Jokers: Dinner Party Өзі 1 эпизод 2021 Impeachment: American Crime Story Hillary Clinton Басты рөл, 7 эпизод 2023 Bupkis Amy Davidson Басты рөл The Other Two Өзі 1 эпизод