Кіріспе
Нидерланд саясаткері және дипломаты Максимилиан "Макс" ван дер Столь (3 тамыз 1924 – 23 сәуір 2011) – Еңбек партиясының (PvdA) мүшесі және белсенді, 1993 жылдың 1 қаңтарынан 2001 жылдың 1 шілдесіне дейін ЕҚЫҰ-ның ұлттық азшылықтар жөніндегі жоғарғы комиссары қызметін атқарған. Ван дер Столь Лейден университетінде заңгерлік мамандығын оқып, содан кейін өзінің альма-матерінде әлеуметтану саласында аспирантураны бітіріп, әлеуметтік ғылымдар магистрі дәрежесін алды. 1953 жылдың сәуірінен 1958 жылдың тамызына дейін Виарди Бекман қорында зерттеуші болып, 1958 жылдың маусымынан 1965 жылдың шілдесіне дейін Еңбек партиясының партиялық кеңесінде жұмыс істеді. 1960 жылғы Сенат сайлауынан кейін Ван дер Столь 27 қыркүйекте Сенат мүшесі болып сайланды. 1963 жылғы сайлаудан кейін Ван дер Столь 5 маусымда Өкілдер палатасының мүшесі болып сайланды және сыртқы істер жөніндегі бас өкіл және сөзші қызметін атқарды. Ван дер Столь 22 шілдеде Кальс кабинетінде Сыртқы істер жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Кабинет үлкен саяси дағдарыстан кейін бір жылдан кейін құлап, 22 қарашада жаңа кабинет құрылды. 1967 жылғы сайлаудан кейін Ван дер Столь 23 ақпанда Өкілдер палатасына оралды және қайтадан сыртқы істер жөніндегі бас өкіл және сөзші болып қызмет етті. 1972 жылғы сайлаудан кейін Ван дер Столь Ден Уил кабинетінде Сыртқы істер министрі болып тағайындалды, ол 11 мамырда қызметке кірісті. Кабинет мерзімі аяқталуға аздай қалғанда құлап кетті. 1977 жылғы сайлаудан кейін Ван дер Столь 8 маусымнан 8 қыркүйекке дейін және 16 қаңтардан бастап Өкілдер палатасына оралды. Ол сыртқы істер жөніндегі комитет төрағасы және еуропалық істер жөніндегі сөзші болды. 1981 жылғы сайлаудан кейін Ван дер Столь қайтадан Ван Аг II кабинетінде Сыртқы істер министрі болып тағайындалды, ол 11 қыркүйекте қызметке кірісті. Кабинет жеті айдан кейін құлап, 29 мамырда уақытша кабинет құрылды. Көп ұзамай Ван дер Столь 1982 жылғы сайлауға қатыспайтынын мәлімдеді. Ван дер Столь саясатта белсенділігін жалғастырды және 1983 жылдың маусымында ол Біріккен Ұлттар Ұйымының елшісі болып тағайындалды, ол 1 шілдеден 1 тамызға дейін қызмет етті. 1992 жылдың желтоқсанында Ван дер Столь ЕҚЫҰ-ның ұлттық азшылықтар жөніндегі бірінші жоғарғы комиссары болып тағайындалды, ол 1 қаңтардан 1 шілдеге дейін қызмет етті. Ван дер Столь Біріккен Ұлттар Ұйымының дипломаты ретінде де белсенділік танытып, адам құқықтары жөніндегі сарапшы болып жұмыс істеді. 76 жасында Ван дер Столь саясаттан зейнеткерлікке шығып, мемлекеттік емес ұйымдарда директор болып жұмыс істеді, сондай-ақ үкімет атынан бірнеше комиссиялар мен кеңестерде, дипломатиялық делегацияларда қызмет етті. Ол 1999 жылдың сәуірінен 2000 жылдың сәуіріне дейін альма-матерінде бейбітшілік және қақтығыстарды зерттеу, азшылықтар құқықтары және халықаралық қатынастар бойынша профессор, ал 2001 жылдың қаңтарынан 2003 жылдың қаңтарына дейін Тильбург университетінде халықаралық және еуропалық құқық бойынша қонақ профессор болып жұмыс істеді. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Ван дер Столь адам құқықтары мен азшылықтар құқықтарын қорғау ісіне белсенді қатысты. Ван дер Столь шебер келіссөзші және тиімді делдал ретінде танымал болды. 1991 жылдың 17 мамырында Ван дер Стольге мемлекеттік министр құрметті атағы берілді және ол 2011 жылдың сәуірінде 86 жасында қайтыс болғанға дейін саяси мәселелерге пікір білдіруді жалғастырды. 2013 жылы PvdA-ға байланысты Max van der Stoel Foundation (FMS) халықаралық ынтымақты, адам құқықтарын және демократияны қолдаумен айналысатын ұйым Ван дер Стольдың есімімен аталды.
Maximilianus "Max" van der Stoel (; 3 August 1924 – 23 April 2011) was a Dutch politician and diplomat, member of the Labour Party (PvdA) and activist who served as High Commissioner on National Minorities of the OSCE from 1 January 1993 until 1 July 2001. Van der Stoel studied Law at the Leiden University obtaining a Master of Laws degree followed by a postgraduate education in Sociology at his alma mater obtaining a Master of Social Science degree. Van der Stoel worked as a researcher at the Wiardi Beckman Foundation from April 1953 until August 1958 and for the Labour Party party board from June 1958 until July 1965. After the Senate election of 1960 Van der Stoel was elected as a Member of the Senate on 27 September 1960 serving as a frontbencher and spokesperson for Foreign Affairs. After the election of 1963 Van der Stoel was elected as a member of the House of Representatives on 5 June 1963 and served as a frontbencher and spokesperson for Foreign Affairs. Van der Stoel was appointed as State Secretary for Foreign Affairs in the Cabinet Cals taking office on 22 July 1965. The Cabinet Cals fell just one year into its term after a major political crisis and was replaced on 22 November 1966. After the election of 1967 Van der Stoel returned to the House of House of Representatives on 23 February 1967 and again served as a frontbencher and spokesperson for Foreign Affairs. After the election of 1972 Van der Stoel was appointed as Minister of Foreign Affairs in the Cabinet Den Uyl, taking office on 11 May 1973. The Cabinet Den Uyl fell just before the end of its term. After the election of 1977 Van der Stoel returned to the House of Representatives serving from 8 June 1977 until 8 September 1977 and again from 16 January 1978 serving as a frontbencher chairing the House Committee on Foreign Affairs and spokesperson for European Affairs. After the election of 1981 Van der Stoel was appointed again as Minister of Foreign Affairs in the Cabinet Van Agt II taking office on 11 September 1981. The Cabinet Van Agt II fell just seven months into its term and was replaced with the caretaker Cabinet Van Agt III on 29 May 1982. Shortly thereafter Van der Stoel announced that he wouldn't stand for the election of 1982. Van der Stoel continued to be active in politics and in June 1983 he was nominated as the next Ambassador to the United Nations serving from 1 July 1983 until 1 August 1986 when he was appointed as a Member of the Council of State serving until 1 January 1993. In December 1992 Van der Stoel was nominated as the first High Commissioner on National Minorities of the OSCE serving from 1 January 1993 until 1 July 2001. Van der Stoel also became active as a diplomat for the United Nations, serving as an expert on Human rights. Van der Stoel retired from active politics at 76 and became active in the public sector as a non profit director and served on several state commissions and councils on behalf of the government and as an occasional diplomat for and diplomatic delegations, and worked as a distinguished professor of Peace and conflict studies, Minority rights and International relations at his alma mater from April 1999 until April 2000 and as distinguished visiting professor of International and European law at the Tilburg University from January 2001 until January 2003. Following his retirement Van der Stoel continued to be active as an advocate and activist for the Human rights and Minority rights. Van der Stoel was known for his abilities as a skillful negotiator and effective mediator. Van der Stoel was granted the honorary title of Minister of State on 17 May 1991 and continued to comment on political affairs until his death in April 2011 at the age of 86. In 2013, the PvdA associated Foundation Max van der Stoel (FMS), which promotes international solidarity, human rights and democracy among other things, was named after Van der Stoel.
Ерте өмір және мансап
Ван дер Столь 1937 жылдың маусым айынан 1943 жылдың маусым айына дейін Лейден гимназиясында оқыды, ал 1943 жылдың маусым айында Лейден университетіне заң мамандығы бойынша түсті. 1945 жылдың желтоқсанында заң бакалавры дәрежесін алып, 1947 жылдың шілдесінде заң магистрі дәрежесін аяқтады. Ван дер Столь Лейден университетінде әлеуметтану бойынша аспирантурада оқуын жалғастырды және студенттік зерттеуші болып жұмыс істеді, содан кейін 1947 жылдың маусымында әлеуметтік ғылымдар бакалавры және 1953 жылдың шілдесінде әлеуметтік ғылымдар магистрі дәрежесін алды. Ван дер Столь 1953 жылдың тамызынан 1958 жылдың сәуіріне дейін Partij van de Arbeid (PvdA, Голландияның еңбек партиясы) партиясының ғылыми бюросы – Wiardi Beckman Foundation-да зерттеуші болып жұмыс істеді, ал 1958 жылдың сәуірінен 1965 жылдың шілдесіне дейін Еңбек партиясының саяси кеңесшісі қызметін атқарды. Ван дер Столь 1960 жылғы Сенат сайлауы нәтижесінде Сенат мүшесі болып сайланды және 1960 жылдың 27 қыркүйегінен 1963 жылдың 5 маусымына дейін Сенатта қызмет етті. Сол жылы ол PvdA партиясының халықаралық хатшысы болды.
Саясат
1973 жылдан 1977 жылға және 1981 жылдан 1982 жылға дейін Нидерландының сыртқы істер министрі болды. 1973 жылғы қазан соғысында, Мысыр мен Сирия Израильге шабуыл жасаған кезде ван дер Столь Израильді қатты қолдаушы позиция алды және Еуропадағы Израильді ең көп қолдаған сыртқы істер министрі деп есептелді. Нидерландының Израильді қолдау тұрымы үшін жазалау мақсатында Сауд Арабиясы бастаған араб елдері 1973 жылғы «мұнай дүмпуінен» ең көп зардап шеккен елдердің бірі болған Нидерландыға мұнай жеткізуге толық эмбарго жариялады. 1977 жылы коммунистік Чехословакияға сапары барысында ол философ және диссидент Ян Паточкамен кездесті, олар 77-ші харта және Чехословакиядағы адам құқықтары мәселелерін талқылады. 2017 жылы Ян Паточкамен болған кездесуіне қырық жыл толуына орай, Доминик Ланг салған Ван дер Стольдің ескерткіші паркте ашылды.