Кіріспе
НАТО-ның 11-ші Бас хатшысы Якоб Гисберт "Яп" де Хоп Шеффер (; 1948 жылдың 3 сәуірінде туған) – 2004 жылдың қаңтарынан 2009 жылдың тамызына дейін НАТО-ның он бірінші Бас хатшысы болған голландиялық зейнеткер саясаткер, заңгер және дипломат. 1997 жылдың наурызынан 2001 жылдың қазанына дейін басқарған Христиан-демократиялық шақыру (ХДШ) партиясының мүшесі, ол 2002 жылдың шілдесінен 2003 жылдың желтоқсанына дейін премьер-министр Ян Петер Балкененде кезінде Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. Де Хоп Шеффер Лейден университетінде заңгерлік мамандығын оқып, заң магистрі дәрежесін алды. Содан кейін ол 1976 жылдың қазанынан 1986 жылдың маусымына дейін Сыртқы істер министрлігі мен дипломатиялық қызметте мемлекеттік қызметкер және дипломат болып жұмыс істеді. 1986 жылғы жалпы сайлауда ол Өкілдер палатасының мүшесі болып сайланды, онда ол сыртқы және еуропалық істер жөніндегі алдыңғы қатардағы сөйлеуші және сарапшы болды. Партия басшысы және парламенттік лидер Эннеус Хеерма орнынан кеткеннен кейін, 1997 жылдың 27 наурызында Де Хоп Шеффер оның орнын басуға таңдалды; ол 1998 жылғы сайлауда партияның тізімдегі жетекшісі болды. Алдағы жалпы сайлау алдында партия төрағасы Марник ван Риджбен ішкі билік күресінен кейін Де Хоп Шеффер өзінің көшбасшы лауазымынан кететінін және сайлауға қатыспайтынын мәлімдеді. Де Хоп Шеффер саясатта белсенді қызметін жалғастырды және 2002 жылдың 22 шілдесінде Балкененде I кабинетінде Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Балкененде I кабинетінің өкілеттігі 87 күнге ғана толды. 2003 жылғы сайлаудан кейін Де Хоп Шеффер өзінің қызметін Балкененде II кабинетінде жалғастырды. 2003 жылдың қыркүйегінде Де Хоп Шеффер 2004 жылдың 1 қаңтарынан 2009 жылдың 1 тамызына дейін қызмет ететін НАТО-ның келесі Бас хатшысы болып тағайындалды. Де Хоп Шеффер 61 жасында белсенді саясаттан зейнеткерлікке шықты және жеке және мемлекеттік секторларда корпоративтік және коммерциялық емес директор ретінде белсенді болды, бірнеше мемлекеттік комиссиялар мен кеңестерде қызмет етті және үкімет атынан бірнеше экономикалық делегациялардың дипломаты және лоббисі болды. Ол сондай-ақ 2009 жылдың қыркүйегінен бастап 2014 жылдың қыркүйегіне дейін өзінің альма-матері Лейден университетінде халықаралық қатынастар, дипломатиялық практика және үкіметтік зерттеулер саласындағы профессор болып жұмыс істеді. Ол әлі күнге дейін өзінің альма-матерінде Гаагадағы Лейден университетінің колледжінде ерекше қызметкер ретінде қызмет етеді. Зейнетке шыққаннан кейін Де Хоп Шеффер еуропалық интеграцияны күшейту және трансатлантикалық қатынастарды жақсарту үшін адвокаттық және лоббилік қызметін жалғастыруда. Де Хоп Шеффер тиімді келіссөзші және шебер менеджер ретінде танымал. Де Хоп Шефферге 2018 жылдың 22 маусымында Мемлекеттік министрдің құрметті атағы берілді және ол саяси істерге мемлекет қайраткері ретінде пікір білдіруді жалғастыруда.
Jakob Gijsbert "Jaap" de Hoop Scheffer (; born 3 April 1948) is a Dutch retired politician, jurist and diplomat who served as the eleventh Secretary General of NATO from January 2004 to August 2009. A member of the Christian Democratic Appeal (CDA), which he led from March 1997 to October 2001, he served as Minister of Foreign Affairs from July 2002 until December 2003 under Prime Minister Jan Peter Balkenende. De Hoop Scheffer studied law at Leiden University obtaining a Master of Laws degree before he worked as a civil servant and diplomat for the Ministry of Foreign Affairs and the diplomatic service from October 1976 until June 1986. In the general election of 1986 he was elected as a member of the House of Representatives, where he served a frontbencher and spokesperson for foreign and European affairs. After party leader and parliamentary leader Enneüs Heerma stepped down De Hoop Scheffer was selected as his successor on 27 March 1997; he was the party's lijsttrekker (top candidate) for the election of 1998. Following an internal power struggle with party chairman Marnix van Rij before an upcoming general election De Hoop Scheffer announced that he was stepping down as leader and would not stand at the election. De Hoop Scheffer continued to be active in politics and was appointed as Minister of Foreign Affairs in the Cabinet Balkenende I taking office on 22 July 2002. The cabinet Balkenende I fell just 87 days into its term. After the election of 2003 De Hoop Scheffer continued his office in the Cabinet Balkenende II. In September 2003 De Hoop Scheffer was nominated as the next Secretary General of NATO serving from 1 January 2004 until 1 August 2009. De Hoop Scheffer retired from active politics at 61 and became active in the private and public sectors as a corporate and non profit director served on several state commissions and councils and as a occasional diplomat and lobbyist for several economic delegations on behalf of the government, he also worked as a distinguished professor of International relations, Diplomatic Practice and Governmental Studies at his alma mater Leiden University from September 2009 until September 2014. He is still involved with his alma mater as a Distinguished Fellow at Leiden University College The Hague. Following his retirement, De Hoop Scheffer continues to be active as a advocate and lobbyist for more European integration and improved Transatlantic relations. De Hoop Scheffer is known for his abilities as an effective negotiator and skilful manager. De Hoop Scheffer was granted the honorary title of Minister of State on 22 June 2018 and as of continues to comment on political affairs as a statesman.
Ерте өмір
Де Хоп Шеффер 1961 жылдың наурызынан 1966 жылдың сәуіріне дейін Амстердамдағы Игнатиус гимназиясында оқыды. 1968 жылдың маусымында Лейден университетіне заң мамандығы бойынша түсіп, 1970 жылдың маусымында заң бакалавры дәрежесін алды, ал 1974 жылдың шілдесінде заң магистрі дәрежесін аяқтады. Де Хоп Шеффер 1974 жылдың тамызынан 1976 жылдың қыркүйегіне дейін Нидерланды Корольдік әуе күштеріне шақырылып, екінші лейтенант болып қызмет етті. Де Хоп Шеффер 1976 жылдың қазанынан 1986 жылдың маусымына дейін Сыртқы істер министрлігінің дипломатиялық қызметінде мемлекеттік қызметкер болып жұмыс істеді, оның ішінде 1976 жылдың қазанынан 1978 жылдың сәуіріне дейін Гананың Акра қаласындағы аташе, 1978 жылдың сәуірінен 1980 жылдың желтоқсанына дейін Бельгияның Брюссель қаласындағы НАТО делегациясындағы аташе және 1980 жылдың желтоқсанынан 1986 жылдың маусымына дейін Сыртқы істер министрінің хатшысы қызметтерін атқарды.
Tweede Kamer депутаты
Де Хоп Шеффер 1979 жылдан 1982 жылға дейін әлеуметтік-либералдық «Демократтар 66» (D66) партиясының мүшесі болды, кейін Христиан-демократиялық шақыру (CDA) партиясына қосылды. 1986 жылғы сайлаудан кейін Де Хоп Шеффер 1986 жылдың 3 маусымында Өкілдер палатасының депутаты болып сайланды және даму ынтымақтастығы және сыртқы істер жөніндегі парламенттік комитеттердің төрағасы қызметін атқарды, сондай-ақ сыртқы істер, еуропалық істер, НАТО, даму ынтымақтастығы және дамуға көмек көрсету мәселелері бойынша өкіл болды.
Христиан-демократиялық апелдің жетекшісі (1997-2001)
Христиан-демократиялық шақырылымның көшбасшысы және Твиде-Камердегі ХДШ парламенттік көшбасшысы Эннеус Хеерма басшылығына күшейіп келе жатқан сынға байланысты көшбасшы және парламенттік көшбасшы лауазымынан кететінін жариялағаннан кейін, ХДШ басшылығы оның орнын басатын кандидат ретінде Де Хоп Шефферге жүгінді. Де Хоп Шеффер келісіп, 1997 жылдың 27 наурызында көшбасшы және парламенттік көшбасшы болды. 1998 жылғы сайлауда Де Хоп Шеффер бас кандидат (lijsttrekker) болды, және ХДШ 5 орын жоғалтып, енді Твиде-Камерде 29 орынға ие болды. 2001 жылдың 1 қазанында Де Хоп Шеффер партия төрағасы Марникс ван Рижбен болған ішкі билік күресінен кейін көшбасшы және парламенттік көшбасшы лауазымынан кететінін және 2002 жылғы сайлауға түспейтінін мәлімдеді.
Нидерландының сыртқы істер министрі
2002 жылғы сайлауда ХДП жеңіске жетті және жаңа коалициялық үкіметті құруда жетекші рөл атқарды. Жаңа премьер-министр Балкененде Де Хоуп Шефферді өзінің қысқа мерзімді бірінші кабинетінде сыртқы істер министрі етіп тағайындады, ол 2003 жылғы 22 қаңтардағы сайлаудан кейін екінші Балкененде кабинетінде де осы лауазымын сақтады. 2003 жылы Нидерландының сыртқы саясатын көбінесе Де Хоуп Шеффер мен Балкененде анықтады. Оның басты сыртқы саяси шешімі – Ирак азаттығы операциясына қатысу болды, бірақ оның тұжырымдамасы («саяси», бірақ «әскери» емес) оған екіұшты сипат берді. Дегенмен, 1100 голландтық әскери қызметшісі 2003 жылдан 2005 жылға дейін Аль-Мутанна провинциясының оңтүстігіндегі Ирак тұрақтандыру күштерінің құрамында қызмет етті, соның ішінде екеуі қарулы қақтығыстарда қаза тапты. 2003 жылы Яп де Хоп Шеффер Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының төрағасы болды.
НАТО Бас хатшысы (20042009)
Ол 2004 жылғы 5 қаңтарда НАТО-ның 11-ші Бас хатшысы болды, 1999 жылдан 2003 жылға дейін осы лауазымды атқарған Лорд Робертсоннан кейін. Бұл туралы 2003 жылғы 22 қыркүйекте жарияланды. Бас хатшы ретінде Де Хоп Шеффер НАТО мүшелерін Ауғанстандағы Халықаралық қауіпсіздікке көмек көрсету күштері сияқты НАТО операцияларына көбірек үлес қосуға шақырды. Ол «НАТО конференциясында «НАТО әскерлері батысқа бағытталған мұнай мен газ тасымалдайтын құбырларды күзетуі керек» және жалпы алғанда, танкерлер мен энергия жүйесінің өзге де «маңызды инфрақұрылымын» пайдаланатын теңіз жолдарын қорғауы керек» деді. 2007 жылғы 21 маусымда Де Хоп Шеффер Монреальде өткен экономикалық конференцияға қатысып, Канаданы Ауғанстандағы әскери миссиясын 2009 жылғы әскерін шығару мерзімінен кейін де жалғастыруға ынталандырды. Ол: «Менің ойымша, жаңару мен даму үшін қолайлы жағдай жасау үшін тағы уақыт керек» деді. Оның сапары Ауғанстанда үш канадалық сарбаздың тағы қаза табуымен бірге болды. «Канадалық сарбаздардың ең жоғары құнын төлегенінің қаншалықты ауыр екенін білемін, бірақ олардың жақсы мақсатпен онда екенін айтамын» деді. Де Хоп Шеффердің бұл сөздері Харпер үкіметіне оппозициялық саясатшылар тарапынан Ауғанстандағы миссияға Канаданың қатысу мерзімін анықтау үшін қысым көрсетілген кезде айтылды. Иран 2008 жылы Ауғанстанға сапармен келген кезде Жап де Хоп Шеффердің «Жұндалла» тобының жетекшісі Абдолмалек Ригимен кездескенін мәлімдеді, сондай-ақ ЦРУ осы террористік ұйымды қолдап отыр деген айыптаулар тағылды. Бұл айыптауды НАТО кейіннен жоққа шығарды. 2009 жылғы 21 шілдеде Де Хоп Шеффер жүрек талмасына ұшырады. Оған ангиопластика жасалды, содан кейін оның жағдайы тұрақты екені хабарланды. Оның орнын басушысы Андерс Фог Расмуссен 2009 жылғы 1 тамызда қызметке кірісті.