Дамо Сузуки: Япон музыкантының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Жапон музыканты (1950–2024)

Кенжи Сузуки (鈴木健次), Дамо Сузуки (ダモ鈴木) деп танылған жапон музыканты, 1970 және 1973 жылдар аралығында неміс Krautrock тобының вокалисі ретінде ең көп танылды. 1950 жылы Жапонияның Кобе қаласында дүниеге келген ол 1960 жылдардың соңында Еуропаға көшіп келді, онда Батыс Германияның Мюнхен қаласында Can бассисі Холгер Цукай және барабаншы Джаки Лайбжейт оны көшеде музыка ойнап тұрғанын байқады. Can әнші Малкольм Мунимен жол ажырасып, Сузукиден 1970 жылғы Soundtracks жинақ альбомына ән оқуын сұрады. Кейіннен ол толық уақытты әншісі болып, үш ықпалды альбомда – Tago Mago (1971), Ege Bamyası (1972) және Future Days (1973) – қатысты. 1973 жылы Can тобынан кеткен соң, ол музыканы тастап, Ехоба куәгері болды. Бұл ұйымды тастағаннан кейін, ол 1980-ші жылдардың ортасында музыкаға оралып, көптеген гастрольдерге шықты. Келесі онжылдықтарда Сузуки әртүрлі псевдонимдермен көптеген альбомдарды жазды, кейіннен оларды "Damo Suzuki's Network" деп біріктірді. 1968 жылы, әлі жасөспірім кезінде ол Еуропаға көшіп келді, алдымен швед коммунына, содан кейін Ирландияда, Францияда, Ұлыбританияда және Батыс Германияда ақша табу үшін көшеде музыка ойнады. Малкольм Муни Can тобынан алғашқы альбомы Monster Movie (1969) шыққаннан кейін кеткен соң, Холгер Цукай және Джаки Лайбзейт Мюнхенде, Батыс Германияда Сузукиге кездесті. Олар оны топқа қосылуға шақырды, ол сол түні олармен бірге өнер көрсетті. 1970 жылдан 1973 жылға дейін Can тобының толық уақытты мүшесі болды, ал топпен дебюттік альбомы – өте ықпалды қос альбом Tago Mago (1971), ол Krautrock дамуының негізі саналады және Sex Pistols-тан Happy Mondays-ке дейінгі топтарға үлкен әсер етті. Сузукидің вокалы 1972 жылы шыққан Ege Bamyası альбомында одан да анық байқалды, мысалы, "Vitamin C" және "Spoon" әндерінде. Алайда, альбом шыққаннан кейін Сузуки топтан кетіп, Ехоба куәгерлеріне қосылды, келесі он жылға музыкадан үзіліс жасады. Сузукидің еркін формадағы, көбінесе импровизацияланған өлеңдері көбінесе түсініксіз болды, сондықтан көптеген сыншылар олардың ешқандай тілде айтылмағанын ойлады. 1983 жылы ол музыкаға оралып, "Damo Suzuki's Network" деп аталған топты басқарды. Ол гастрольдік сапарларда әртүрлі жергілікті музыканттармен тікелей эфирде импровизациялық музыка орындады, оларды "дыбыс тасымалдаушылар" деп сипаттады. Сузуки 2019 жылы "Мен – Дамо Сузукимін" атты өмірбаяндық кітабын жариялады. Ол қалада тұрса да, көбінесе Ұлыбританияда концерттер берді және британдық тыңдаушылар оның музыкасын неміс тыңдаушыларына қарағанда жақсы қабылдайтынын айтты. Оған алғаш рет 33 жасында тоқ ішектің қатерлі ісігі диагнозы қойылды, бұл ауру Сузуки бес жасында әкесінің өмірін алып кеткен. 2014 жылы оған қайтадан тоқ ішектің қатерлі ісігі диагнозы қойылды және өмірге 10% мүмкіндік берілді. Ол 2024 жылдың 9 ақпанында 74 жасында қайтыс болды. "Energy" деректі фильмі Сузукидің қатерлі ісікпен күресі мен әйелімен қарым-қатынасын көрсетеді.

Kenji Suzuki (鈴木健次), known as Damo Suzuki (ダモ鈴木), was a Japanese musician best known as the vocalist for the German Krautrock group Can between 1970 and 1973. Born in 1950 in Kobe, Japan, he moved to Europe in the late 1960s where he was spotted busking in Munich, West Germany, by Can bassist Holger Czukay and drummer Jaki Liebezeit. Can had just split with their vocalist Malcolm Mooney, and asked Suzuki to sing over tracks from their 1970 compilation album Soundtracks. Afterwards, he became their full time singer, appearing on the three influential albums Tago Mago (1971), Ege Bamyası (1972) and Future Days (1973). After leaving Can in 1973, he abandoned music and became a Jehovah's Witness. Having left that organisation, he returned to music in the mid 1980s and began to tour widely. Over the following decades Suzuki recorded a large number of albums under different aliases, which he later grouped as "Damo Suzuki's Network". In 1968, while still a teenager, he moved to Europe, first to a Swedish commune, while spending time in Ireland, France, the UK and West Germany, earning money by busking. After Malcolm Mooney left Can following the band's first album Monster Movie (1969), Holger Czukay and Jaki Liebezeit encountered Suzuki busking in Munich, West Germany. They invited him to join the group, and he performed with them that evening. He was a full time member of Can from 1970 to 1973, and his debut album with the band was the highly influential double album Tago Mago (1971), widely considered as foundational in the development of Krautrock and a major influence on bands ranging from the Sex Pistols to Happy Mondays. Suzuki's vocals became more confident and defining with Can's 1972 album Ege Bamyası, as evidenced in the songs "Vitamin C" and "Spoon". However, following the album's release, Suzuki quit the band and joined the Jehovah's Witnesses, taking a break from music for the following decade. Suzuki's free form, often improvised, lyrics were largely indiscernible, leading many critics to think they were sung in no particular language. He returned to music in 1983 and led what became known as "Damo Suzuki's Network" – as he toured, he performed live improvisational music with various local musicians, which he described as "sound carriers." Suzuki published his memoir I Am Damo Suzuki in 2019. He lived in the city, although he played more shows in the United Kingdom and said that British audiences were more receptive to his music than were German ones. He was first diagnosed with colon cancer when he was 33 years old, a disease that claimed his father's life when Suzuki was five years old. He was diagnosed with colon cancer again in 2014 and given a 10% chance of survival. He died on 9 February 2024 at the age of 74. The documentary Energy explores Suzuki's battle with cancer and relationship with his wife.

Мұра

Can кеңінен неміс krautrock сахнасының ізашарлары ретінде қарастырылады. Журналист Джо Витоның айтуынша, Судзукидің "ән салуға инновациялық және ерекше тәсілі болды, ол көбінесе әртүрлі тілдерде импровизацияланған бөліктерді орындады (ол бұл қоспаны "Тас дәуірінің тілі" деп атады)". The Fall тобының вокалисі Марк Э. Смит Can-ның ерте жанкүйері болды және Судзукимен дос болды, ол 2019 жылы өзінің 2019 жылғы өмірбаянына ән атауын қолданды – "Мен Дамо Судзукимін". Mooney Suzuki рок-тобының аты Судзуки мен Can-ның бұрынғы вокалисі Малкольм Мунидің есімімен байланысты.