Кіріспе

Тау жыныстары мен шөгінділердің микроқұрылысы

Наноб (наноб, наноб) – кейбір тау жыныстары мен шөгінділерде алғаш рет табылган ұсақ жіп тәрізді құрылым. Кейбір ғалымдар нанобтардың – ең кішкентай тіршілік нысаны, ең кішкентай бактерияның мөлшері екенін болжайды. Бұл құрылымдардың тірі организмдер екеніне, немесе жоқ екеніне нақты дәлелдер жоқ, сондықтан олардың жіктелуі даулы. 1996 жылы ашылған нанобтар туралы 1998 жылы Австралияның Квинсленд университетінен Уинс және авторлар тобы жариялаған. Олар Юра және Триас кезеңдеріне жататын құмтастардың тау жынысы үлгілерінен (толық диаметрлі және қабырғалық керн) өсіп жатқаны анықталды, бұл үлгілер Австралияның батыс жағалауынан алынған мұнай барлау ұңғымаларынан алынған. Үлгілерді алып шығу тереңдігі теңіз түбінен және одан да төмен болды. Uwins және авторлар тобы оларды Антарктидада табылған Марс метеориті ALH84001-дегі құрылымдармен салыстырды. 2022 жылғы зерттеу ALH84001-де марсиандық тіршілік болмағанын көрсетті; табылған органикалық молекулалар абиотикалық процестермен байланысты екені анықталды (яғни, "гидротермальдық сұйықтықтардың әсерінен базальт тау жынысының сулы өзгеруі кезінде пайда болған серпентинизация және карбонация реакциялары") және олар төрт миллиард жыл бұрынғы Марстың ерте кезеңінде пайда болған. Нанобтар мөлшері жағынан нанобактерияларға ұқсас, олар да өте кішкентай тірі организмдер деп ұсынылған құрылымдар. Дегенмен, бұл екеуін шатастыруға болмайды: Нанобактериялар жасушалық организмдер деп есептелген, ал нанобтар кейбір ғалымдардың пікірінше, бұрын белгісіз өмір түрі немесе протожасушалар болуы мүмкін.

Талаптар

Ол тірі организм (ДНҚ немесе оның аналогы бар және көбейеді). Морфологиясы актиномицеттер мен саңырауқұлақтарға ұқсас. Нанобтардың диаметрі шамамен 20 нм-ге жетеді, бұл организмнің өмір сүруі үшін қажетті негізгі элементтерді (ДНҚ, рибосомалар және т.б.) қамту үшін тым кішкентай болуы мүмкін. Сондықтан, егер олар өсіп, көбейсе, олар мұны дәстүрлі емес жолмен істеуі керек. 1984 жылы Антарктидада табылған ALH84001 марстық метеоритінде де осыған ұқсас түтікшелі құрылымдар табылды, кейбір астробиологтар бұл Марста ертерек кезде өмір болғанының дәлелі болуы мүмкін деп санайды.

Жауаптар

"Микробиттер мен қоршаған орта" журналында ұсынылған әртүрлі өте кішкентай тіршілік нысандары туралы шолуда нанобиттерге қатысты негізгі сын – олар тіршілікті сақтау үшін қажетті биохимиялық құрал-жабдықты қамти алуға тым кішкентай көрінеді. Шолуда сондай-ақ нанобиттердің өздері дербес ағзалар екеніне, үлкен ағзалардың фрагменттері емес екеніне ешқандай дәлел жоқ екені де айтылған. Тони Тейлор – нанобиттер туралы алғашқы мақаланың авторларының бірі. Ол рентгендік спектроскопия деректерінде фосфордың айқын жоқтығы және түрлі ДНК күшейту техникаларын қолдану арқылы ДНК табуға келмеуі, нанобиттерде ДНК немесе РНК жоқ екенін көрсетеді деп санайды. Ол сондай-ақ олардың мұрагерлік механизмі мүлдем басқаша болуы мүмкін екенін, бұл олардың көптеген ерекше химиялық және физикалық қасиеттерін түсіндіруге болады деп мәлімдейді.