Кіріспе

Smallville-дің ойдан шығарылған кейіпкері Лионель Лютор - Джон Гловердің Smallville телесериалдағы ойдан шығарылған кейіпкері. Бастапқыда кейіпкер бірінші маусымда арнайы қонақ болған, екінші маусымда тұрақты сериалға айналған және жетінші маусымда шоудан шығарылғанға дейін жалғасты. Кейіпкер оныншы маусымда қайтадан шоуға қайта оралды. Смоллвиллде Лайонел Лютор Лекс Лютордың (Майкл Розенбаум) әкесі, LuthorCorp компаниясының негізін қалаушы және бас директоры. Лекс Луттордың әкесі алғаш рет 1961 жылы Джерри Сигелдің Супермен комикстерінде таныстырылды және содан бері басқа Суперменге байланысты ақпарат құралдарында әртүрлі есімдермен пайда болды. Смоллвилл - Суперменнің бейімделуінің күрделі бөлігі болған кейіпкердің алғашқы көрінісі. Сериал әзірлеушілері Альфред Гоф және Майлз Миллар Смолвилл үшін Лионель Люторды Джонатан Кент (Джон Шнайдер) мен Марта Кент (Аннетт О'Тул) ата-аналық стиліне қарсылық көрсету үшін жасады. DC Comics-те Лекс Луттордың әкесі бастапқыда Джулс Луттор деп аталды, бірақ кейіннен Смолвиллден кейін Лайонель Луттор деп қайта аталды. Ол Суперменнің қыз досы, Лоис Лейн #23 (ақпан 1961) және Джерри Сигель және Курт Шаффенбергер жасаған. Смоллвилл тарихы кезінде Лайонел Кларк Кенттің (Том Веллинг) немезисі болудан Кларктың құпияларын ашу үшін бірнеше схемаларды әзірлейді, ақырында Кларктың құпиясын өз ұлынан қорғау үшін өлетін одақтас болады. Лайнелдің Лекспен қарым-қатынасы нашар, сондықтан оны сынап отырады. Ол Джонатан Кент өлгеннен кейін Марта Кентпен романтикалық қарым-қатынас орнатуға тырысады, оған АҚШ Сенатына жетуге көмектеседі. Кейіннен шоудың соңғы маусымында кейіпкердің параллель әлем нұсқасы таныстырылады, ол Кларк пен оның одақтастарының қарсыласы ретінде қызмет етеді және Лексті болжамды өлімнен қайтаруда маңызды рөл атқарады. Лионельдің басты қарсыласынан одақтасқа айналуы жазушылар үшін қиын болды, өйткені кейіпкердің аркасы олар қалаған мәртебеге қол жеткізе алмады. Олар оқиғаның жалғасын тапса да, Лайонел Кларкты пайдаланудың орнына оны қорғау үшін алдауды қайтадан қолданады. Ол өзінің жеке мақсатын жүзеге асыруға тырысқан зұлым адам ретінде сипатталады. Лионельдің ұлымен қарым-қатынасы Гарри Осборн мен Норман Осборнның Жәндікті адам комиксіндегі қарым-қатынасына ұқсайды. Лекс көп жылдан бері алғаш рет пайда тапқан кезде, Лайонел зауытты жауып, Лекстің нашар басқарушылық қабілеттерін кінәлайды. Кейінірек Лайонел Льютордың үйінде Лекс тыңайтқыш зауытын құтқару үшін қызметкерлерді сатып алуды ұйымдастырғаны үшін ұлына қарсы шығады. Қатты жел үйінділерін үйді қиратуға мәжбүрлегенде, Лайонель құлаған тірек арқанының астына қалады, ал Лекс әкесіне көмектесуден тартыншақтайды. Екінші маусымда Лекс Лайонелді құтқарады, бірақ Лекстің операцияға асығып кетуіне байланысты оның көзі көрмейді. Лионель бастапқыда соқыр болып көрінеді. Лекс пен Лукас Лютор (Пол Василевски) - Лионельдің заңсыз ұлы - Лионельдің алдауын ашу үшін жоспар жасайды; Лионельдің соқыр болғаны, бірақ оның көзі сауыққандығы және ол айналасындағылардың қалай әрекет еткенін көру үшін ешкімге айтпай қасақана қалдырғаны белгілі болады. Кейінірек Лайонель Каватче үңгірлерінен хабардар болады және Кларк Кенттің (Том Веллинг) үрейленуі үшін құпия символдарды ашуға тырысады. Үшінші маусымда Лионель Морган Эдж (Рутгер Хауэр)мен бірге Лионельдің ата-анасын өлтіріп, сақтандыру ақшасын LuthorCorp-ты қаржыландыруға жұмсады. Лайнел Лексті психиатриялық ауруханаға жатқызып қояды, бірақ оның ұлы Лайнелдің не істегенін біледі. Хлоя Салливан (Эллисон Мак) шындықты тапқан кезде, бұл дәлелдер Лекске Лайонелді ата-анасын өлтіргені үшін тұтқындауға көмектеседі. Сонымен қатар, Лайонелдің Лекске ашуының себебін де анықтады; ол кіші ұлы Джулиан Лутордың өлімі үшін өз ұлын кінәлайды, бірақ Лекс нағыз өлтірушіні қорғау үшін кінәлауды қабылдады: Лиллиан (Ализен Даун), Лайонелдің психикалық ауруы бар әйелі. Лайнел өзінің өлім аузындағы бауыр ауруы бар екенін біледі, ол Лекске айыптауды күтіп тұрған кезде айтып береді. Лионель төртінші маусымда ата-анасын өлтіргені үшін түрмеге қамалады. Лайонел Кларктың туған планетасы Криптоннан келген тасты қолдана отырып, Лекспен денелерді ауыстыруға тырысады, бірақ Кларк араласады және Лайонел оның орнына Кларкпен денелерді ауыстырады. Кларкпен қайтадан ауысқанда, Лайонель өзінің бауыр ауруының емделгені туралы біледі. Лионельді түрмеден Женевьева Тиг (Джейн Сеймур) босат...

Портретті бейнелеу

Лионель Лутор Альфред Гоф және Майлз Миллердің "Smallville" сериалы үшін Кенттерге параллельдік жасау мақсатымен, "экстремалды ата-аналық тәжірибе" ретінде әзірленді. Хлоя Салливан (Эллисон Мак) кейіпкері де осы сериал үшін жаратылды. Лекстің әкесі бұрынғы медиада да көрсетілген. Лионель Луторды бағдарламада Джон Гловер сомдайды; Гловер Лионельдің бейнесін жасау кезінде оған берілген "бос қаңқаны" бағалайтынын айтты. Бірінші маусымда Гловер көріністерін түсіру үшін әр апта сайын Нью-Йорктан Ванкуверге қатынайтын, себебі ол сол кезде Нью-Йоркте сахналық қойылымдарға қатысып жатқан болатын. Үшінші маусымда Лионель Кларктың құпиясын ашуға тырысқанда сериалдың жаман кейіпкеріне айналады және Лексті психоздық күйзеліске түсіреді. Бұл Лионельге Лекске электрошок терапиясын қолданып, оның Лионельдің Морган Эджге өмірлік сақтандыру үшін Лионельдің ата-анасын өлтіру туралы білуін жоюға мүмкіндік береді. Төртінші маусымда шығармашылық команда Лионельдің кейіпкерімен тәжірибе жасады, оның өзгеруін көрсететін сюжет желісін құрды. Бас продюсер Грег Биман кейіпкерді дамыту сәтсіз аяқталғанын, нәтижесінде Лионель бұрынғы қалпына оралғанын айтты. Джон Гловер Лионельді "тура жолмен" сомдаудың "жалықтыратын" екенін мойындады. Бесінші маусымда Марта мен Лионельдің қарым-қатынасы зерттеледі. Анетт О'Тул мен Аль Гоф екеуі де Лионельдің Мартаға сәл қызығуын айтты, бірақ ол бұл сезімге ешқашан жауап бермейтінін мәлімдеді. Продюсерлер екі кейіпкердің арасында романтикалық қарым-қатынас жасауды жоспарламаған. Бесінші маусымда Лионельдің көптеген ниеттері құпиямен оранылған. Гловер өзінің кейіпкерінің жақсы ма, әлде жаман ба екенін анықтай алмағанын айтты, сондықтан бесінші маусымда оны сомдағанда барлығын "жақсы" деп көрсетуге тырысты.

Қасиеттері

Джон Гловер Лионельді ұлына көңілі қалған бизнесмен ретінде сипаттайды. Гловер үшін Лионель – ұлын "әлсіз" және "қорыққан" деп санайтын "бай және қуатты бизнесмен". Гловер үшін Лионельдің мүмкіндігінше адамгершілік бейнеде көрінуі маңызды болды; Гловер оның жай ғана "мұстағын бұрағысы" келмейтінін айтты. Лионель көбінесе ақ немесе "клиникалық көк" фон алдында бейнеленеді. Лионельдің ерекше шашы оның күшін символдайды – оны ұзарту арқылы және стильдеуден бас тарту арқылы Лионель өте қуатты екенін көрсетуге тырысады, сондықтан ол қарсылықсыз қалағанын істей алады.

Қабылдау

"Smallville" сериалындағы Лайонел Лютор рөлін сомдағаны үшін Джон Гловер телесериалдағы ең жақсы қосалқы актер номинациясында екі "Сатурн" сыйлығына ие болды. Біріншісі 2003 жылы, оның тұрақты актер құрамына енгеннен кейін, ал екіншісі 2004 жылы болды. Төртінші маусымда бір сыншы Лайонельдің үшінші маусымда бауыр ауруынан қайтыс болғаннан кейін шоудан кетуі тиіс еді деген пікірін білдірді. DVD Verdict сайтынан Морис Коббс Лионель төртінші маусымда басты кейіпкерлердің экран уақытын қысқартты және продюсерлер оны үшінші маусымның соңында өлтіруі керек еді деді.

Романдар

Лионель телесериалдан тыс тұңғыш рет Aspect кітабында Smallville: Strange Visitors көрінеді. Бұл атауда Лайонель сенімділік алдамшысы Дональд Джейкоби Смоллвилдегі метеорлық жыныстарға көп көңіл бөледі және оның эксперименттер үшін жыныстарды пайдалану жоспарын бұзады деп қорқады. Лионель Джейкобидің серіктесінің өмірін қауіпке тігеді, өйткені ол Лионельді іздейтін кейбір мафиозилерді ескертемін деп қорқытады. Ол Смоллвилл: Драконда қысқаша көрінеді, онда ол Лекске Лекстің бұрынғы қызы Ренатаны Лекске жақын болу үшін оны белгісіз себептермен сынауға қолданғанын айтады. Лионельдің Смоллвилл нұсқасы Интернеттегі Смоллвилл: Хлояның хроникалары сериясының екінші томында қысқаша пайда болады; ол Хлояға бірнеше адамның өліміне қатысы бар екенін білгеннен кейін қатер төндіреді.

Комикстер

Телесериалдың сценарисі Брайан К. Миллер жазған комикс жалғасында Лионель Брюс Уэйннің әкесі Томас Уэйнді Виржил Сваннмен бірге құпия қоғамға Верритасқа шақыруға тырысқаны белгілі болады.

Фильм

Ричард Доннердің "Супермен: Фильм" және Брайан Сингердің "Супермен қайтып келеді" фильмдерінде Лекс әкесі туралы қысқаша айтады, бірақ әкесінің атын атамай, оның Лекстің жылжымайтын мүлік схемаларына шабыт болғанын айтады. Лекс сондай-ақ, әкесінің қатал адам болғанын және оны үйден қуғандағы жағдайды баяндайды. Зак Снайдердің "Бэтмен Суперменге қарсы: Әділет таңдары" фильмінде Лекстің әкесі, 2000 жылы қайтыс болған, Германиядан көшіп келген мұнай және машина жасау саласындағы магнат Александр Лютор есімді екені белгілі болады. Суперменмен кездескенде Лекс бала кезінде әкесінің зорлық-зомбылық көрсеткенін айтады. Фильмдегі газет мақаласында ол "Смоллвилл" сериалындағыдай Лайонель Лютер деп жаңылыс жазылған, бірақ бұл қателік пе, әлде "Смоллвилл" сериалына уәж айту мақсатында жасалған ба белгісіз.

Теледидар

1988–1992 жылдардағы «Superboy» телесериалында Лекстің әкесі төртінші маусымдағы «Дұшпаныңды біл» (1-бөлім) эпизодында пайда болады, онда Superboy виртуалды шындықта Лекс Люторға айналып, Лекстің қатыгез әкесімен өскенін көреді; Лекстің әкесінің аты-жөні белгісіз, оны Эдгар Аллан По IV сомдайды. Лайонел Лютор «Supergirl» эпизодының «Люторлар» флэшбэгінде Иан Батчер ойнауында көрінеді. Ол миллиардер және отбасылық «LuthorCorp» компаниясын құрған адам, сондай-ақ болашақ Лекс Люторға (Джон Крайер) шашының жоқтығымен ұқсайды. Лилианға (Бренда Стронг) үйленіп, Лекске ие болғаннан кейін Лайонел Элизабет Уолш есімді әйелмен байланысқа түскені белгілі болады, бұл Лена Лютордың (Кэти Макграт) дүниеге келуіне әкеледі. Лилиан осы қарым-қатынасты білгеннен кейін, ол отбасымен қалуды жөн көреді. Ленаның анасы қайтыс болғаннан кейін Лайонел заңды емес қызын қабылдайды, бірақ оған және жұртшылыққа екінші баласының асырап алынғанын айтады. Лайонел Ленаны Лекстен артық жақсы көреді, себебі оның анасына деген махаббаты зор, бұл оның әйелі және ұлымен арақатынасына керіс келісім тудырады, әсіресе Лекске қатысты эмоционалдық қашықтығына байланысты. Өмірінің соңында Лайонел ішімдікке құмар болып, отбасының дағдарысына себепкер болады. Лайонел кейіннен белгісіз жағдайларда қайтыс болады, ал Лекс әкесінің мүлкін мұраға алып, түрмеге қамалғанға дейін көп жылдар бойы «LuthorCorp» компаниясын басқарады. Содан кейін Лена «LuthorCorp» басшылығын өз қолына алып, компанияның кеңсесін Метрополистен Националь-Ситиге көшіріп, оны «L Corp» деп атап, Лекстің іс-әрекеттерінен отбасының атын ақтауға тырысады. Лина өзінің нағыз әкесі туралы Лилианнан білгеннен кейін, әкесі мен өзі үшін Лютор атын қайта жаңғыртуға бел буады. Лайонел Лютор «Titans» эпизодының «Коннер» сериясында Питер МакНилл ойнауында көрінеді. Ол көру қабілеті нашарлаған, бұрынғы ғалым. Коннер мен Крипто естелік арқылы оны тартқан Канзас штатындағы Лайонелдің үйіне жетеді. Ол Коннерге ұлы мен Кларк туралы барлығын айтады, бірақ Коннер Мерси Грейвстің «Cadmus» тобының шабуылына ұшырайды. Коннер Лайонелді «Cadmus» тобынан қорғауға тырысады, өйткені солдаттардың бірі оған шабуыл жасайды. Келесі күні Мерси Лекске жағдай туралы есеп береді, сонымен қатар оның әкесінің жағдайы жақсы екенін хабарлайды.

Комикстерде

Смоллвиллден бұрын Лекстің әкесі Супермен комикстерінде эпизодтық түрде пайда болған немесе туралы айтылған. Лекстің әкесі алғаш рет «Суперменнің сүйіктісі Лоис Лейн» №23 (1961) комиксінде, Суперменнің авторының бірі Джерри Сигел жазған «Лена Торулдың қарғысы!» атты оқиғада пайда болады. Онда ол Джулс деп аталған, қылмыскер ұлы Лекстен бас тартып, отбасылық тегін «Торул» деп өзгертеді. Жюль Торул мен оның әйелі Арлин кейіннен автокөлік апатында қаза табады. 2004 жылғы «Супермен: Туған жері» мини-сериалында Лекстің әкесі миллиардер емес, бірақ Лекстің жоғары интеллектін анықтағаннан кейін, оны өзіне миллиондаған ақша табуға мәжбүр етеді. Лекстің әкесі Лекстің жасаған тәжірибесі салдарынан болған өртте қаза табады, бұл Лекстің шашының түсуіне себеп болады. «Adventure Comics» №6 (2010 жылғы наурыз) комиксінде Лекстің әкесі (аты аталмаған) Лекс пен оның қарындасы Ленаны қорқытады. Ол жүрек талмасынан қайтыс болады, Ленаны туысының күтіміне қалдырып, Лексті Смоллвиллден кетуге мәжбүрлейді. Кейіннен Лекс әкесінің жүрек талмасына шалдыққан себебін, өмірлік сақтандыру полисінен ақша алу үшін жасағанын білген. Осы полис ақшасы Лекстің байлығының негізі болған, Лайонель Лютор Смоллвилл тарихында өз ата-анасына да осы әдісті қолданған. «Қара түн» №6 комиксінде Лайонель Лютор Қара шам корпусының мүшесі ретінде қайта тіріледі. Лайонель Лютор Лекс Лютормен бірге «Flashpoint» оқиғасында генерал Сэм Лейннің шетелдіктерді зерттейтін ғимаратын аралайды. Бұл кейіпкер туралы Лекс көптеген комикстерде, «Жаңа 52» кезеңінде бірнеше рет айтқан, бірақ аты аталмаған. Ол ресми түрде «DC Rebirth» кезінде әйелі Летисиямен бірге флэшбек сахнасында Лайонель Лютор ретінде пайда болады.