Кіріспе
Американдық порнографиялық актер (1966 жылы туған)
Райан Айдол (10 тамыз 1966 жылы туған) – американдық гей порнографиялық фильмдер актері, 1990 жылдары түсірілген және кейіннен негізгі театр сахнасында өнер көрсеткен. Оның француз, ирланд және американдық жергілікті халықтардан тараған ата-бабалары бар. Айдол өзін "Марк Энтони Донаидің жасауынша" дейді.
Өмірбаян
Айдол бала кезінде бірнеше асыраушы отбасында өсті. Ол әкесін ешқашан танымады, ал өсіп келе жатқанда анасымен байланысы сирек болды. 1989 жылдың ақпанында ол туған атымен – Марк Энтони Донайс атымен "Айдың адамы" рубрикасының орталық суретінде пайда болды. 1999 жылы театр актерлігіне көшкен Айдол "Порно түсіру" спектаклінде ойнады. Содан кейін Айдол Марк Даннның жазған "Жаздың иісі" (қосымша тақырыбы: "Жаздың иісі: Шын мәнінде махаббат оқиғасы!") спектаклінде "Билл Том" рөлін сомдады. Айдол 2007 жылы Roundabout Theater Company ұйымдастырған Терренс МакНаллидің "The Ritz" пьесасының қайта қойылымында "Криско Патроны" рөлін ойнап, Бродвейдегі дебютін жасады. Өзінің сексуалдық бағдары туралы Айдол: "Мен өзімді бір жақты анықтауды ұнатпаймын. Мен жай ғана махаббатқа толы адаммын дегім келеді. Мен еркекті де, әйелді де сүйе аламын", – деді.
Құқықтық шығындар
Донаидің құқықтық мәселелері 1987 жылы ол Гавайиде орналасқан АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен кезде басталды. 11 ай қызметтен кейін ол әскери сотта офицерге шабуыл жасағаны және дене күші қолданғаны үшін сотталды. Донай түрмеде жазасын өтеді, содан кейін Әскери-теңіз күштерінен ар-ұятсыз босатылды. HealthSouth компаниясының Бирмингем, Алабама қаласының мэрі Ларри Лангфордтың «Балаларға компьютер көмегі» қайырымдылық қорына аударылған қаражатты дұрыс пайдаланбағандығы туралы талап арызына қатысты сот құжаттарында Idol-ды нақты атымен атады. Құжаттарда Idol-ға 30 000 доллар төленгені көрсетілген, оның 5 000 доллары қайырымдылық қорынан, ал 25 000 доллары Ынтымақтастық Үкіметтер Кеңесінен түскен. Қайырымдылық қорының директоры Джон Катоподис куәлік беру барысында Idol-ға компьютерлерді жөндеу және басқа аймақтарда компьютер таратқысы бағдарламаларын ұйымдастыру үшін төлем жасалғанын мәлімдеді. Idol 1998 жылы құлағаннан кейін «толыққанды жағдайда емес» екенін және ұйыммен байланысты уақытын есіне түсіре алмайтынын айтты. Сакраменто Жоғарғы соты 2011 жылдың 20 қыркүйегінде Idol-ды әйелін унитаз қақпағымен басына ұрып, өлтіруге талпынғаны үшін кінәлі деп тапты. Ол сонымен қатар «жұбайына немесе бірге тұратын адамға дене жарақаты келтіру», қауіпті құралмен шабуыл жасау қылмыстары бойынша да сотталды. Үкім шығару 2011 жылдың 9 желтоқсанына белгіленген, бірақ сотқа келгенде оның адвокаты істен бас тарту туралы өтініш берді. Өтініш қабылданды. Idol 2012 жылдың 13 қаңтарында «адвокаттың жеткіліксіз көмегіне сілтеме жасай отырып», қайта сотталуды сұрады. 2012 жылдың 27 қыркүйегінде ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды. Ол Калифорния штатының Вакавилл қаласындағы Калифорния медициналық орталығында (CMF) ұсталып тұр, бұл орталық психикалық аурулары бар тұтқындарға арналған, өйткені ол жаман мінез-құлық, төбелес және есірткіге байланысты тәртіпсіздік жасады. «Үш рет сотталғандықтан», егер ол белгілі бір қылмыстар үшін сотталса, 25 жылдан өмір бойына бас бостандығынан айырылуы мүмкін, сондықтан ол жаңа айыптама алудың орнына толық мерзімін өтеуге келісті. Қорғауға алынған ол 2023 жылдың тамызында босатылуы күтілуде.