Кіріспе

Сэмюэлл Илс (1810–1842) – 19 ғасырдағы американдық заңгер, философ, эссеші және шешен, 1832 жылы Нью-Йорк штатының Клинтон қаласындағы Гамильтон колледжінде «Альфа Дельта Фи» бауырластығын құрған.

Ерте өмір

1810 жылы Нью-Йорк штатының батыс аймағындағы Вестморленд қаласында дүниеге келген. Оның әулетін Массачусетс шығанағының алғашқы қоныс салушыларына дейін теріс бұруға болатын, ал әкесі – конгрегационалистік миссионер, ол Батыс Нью-Йорктегі жергілікті американдықтардың арасында қызмет еткен. Ол негізінен анасынан үйден білім алған, содан кейін жақын жердегі Клинтон академиясына және, ақырында, Гамильтон колледжіне оқуға түсқан. Иілігі нашар болғандықтан, өмірінің қысқа мерзімінде туберкулезбен және басқа да аурулармен күрескен. Дегенмен, ол достары мен әріптестері арасында зор интеллектуалдық құштарлығымен, жігерімен және "жеке сүйкімділігімен" танымал болған. Ол мақтауға лайық жазу және сөз сөйлеу қабілеттерінен бөлек, көбінесе көз жоспасында мүмкін емес сияқты көрінетін жобаларға кіріскен; мысалы, Гамильтонға барар алдында денсаулығын жақсарту үшін Мэрилендтен Массачусетске дейін жаяу жол тартқан, содан кейін Ньюфаундлендке және кері қайтып келген, жол ақысын балық аулау арқылы төлеген.

Альфа Дельта Фи ұйымының пайда болуы

Сэмюэлл Илс 1828-1832 жылдары Гамильтон колледжінде оқыды, бұл колледждің де, американдық қоғамның да дағдарысқа толы кезеңі еді. Колледж нашар басқарудың салдарынан банкротқа жақын болды, ал студенттер қауымы негізінен Феникс және Филопеутиан сияқты жер астындағы пікірсайыс және әдеби қоғамдар арасындағы бәсекелестікке бөлінді. Ол кездегі колледж өмірі қатаң бақылауда болды және оқыту өте консервативті болды. Илс пікірсайыс қоғамдарын еркін ойлау, бірлесу және интеллектуалды дамуға мүмкіндік беретін қауіпті орын деп қарады, бірақ мүшелер үшін және әлеуметтік үстемдік үшін олардың қатыгез бәсекелестігіне қынжылды. 1832 жылы Илс бес студентті жинап, Альфа Дельта Фи атты жаңа қоғам құрды. Бұл қоғам қазіргі әдеби қоғамдар сияқты зияткерлік пікірсайыстар мен дамуды қадағалап, әлеуметтік бәсекелестіктен бас тартатын еді. Ол "адамның толыққанды дамуын, яғни моральдық, әлеуметтік және интеллектуалды қасиеттерін" жетілдіруге, сондай-ақ қамқорлық пен бауырластыққа негізделген қауымдастық құруға ұмтылды. Альфа Дельта Фи-дің конституциясын және "идеалдарын" жазу кезінде Илс және оның жақтастары бұрыннан бар пікірсайыс және әдеби қоғамдардан, Сигма Фи және Каппа Альфа сияқты алғашқы грек әріптері бауырластықтарынан, либералды протестанттық философиядан, Ағарту дәуірінің философиясы мен масондық дәстүрлерінен, сондай-ақ 1830 жылдары зор ықпалға ие болатын трансцендентализм философиясының алғашқы көріністерінен шабыт алды. Альфа Дельта Фи Гамильтон колледжіндегі екінші грек әріптері бауырластығы болды (біріншісі – Сигма Фи), және көптеген бөлімшелер құрғаннан кейін Гарвард, Браун университеті және басқа да бірнеше оқу орындарында алғашқы бауырластық атанды. Огайодағы Майами университетінде бөлімше құрған кезде ол Аллегейн тауларының батысындағы және Нью-Йорк пен Жаңа Англиядан тыс жердегі алғашқы грек әріптері бауырластығы болды.

Кейінгі мансабы мен философиясы

Гамильтонды бітіргеннен кейін Элс Огайоға көшіп келді, онда оның әкесі бұрыннан бар еді. Жолда ол холерамен қатерлі ауруға шалдығып, бірақ таңқаларлық түрде аман қалды және жазылып кетті. Огайоға келген соң, ол өзі құрған шағын мектепте сабақ беріп, өзін асырады. Ол заңды өздігінен оқып, Огайодағы адвокаттық емтиханды тапсырып, Цинциннатиде жеке практикасын бастады. Ол кедей немесе беделсіз клиенттердің ісін тегін қабылдаумен мақтанды және өзіне жеткілікті даңқ жинап, Salmon P. Chase-ті серіктес етіп алды; Чейс – белгілі заңгер және болашақта жоғары соттың бас жойғышы және әділ судьясы болған атақты аболиционист. Сонымен қатар Элс діни және қайырымдылық ұйымдарының жиналыстарында маңызды сөздер мен лекциялар оқыды, олардың көптегені кейін қайта басылып, сақталды. Оның сөздері мен эсселерінде дінге деген терең сенім және прогрессивті, оңтайшы философия көрінеді. Ол либералды білімнің маңыздылығы, соның ішінде өнер мен классиканы оқу, тарих және кейде күрделі әлеуметтік мәселелер туралы айтты. Оның жазбалары мен сөздерінің бір бөлігін оның жүрегі туысы Джеймс Элс 1873 жылы «Сэмюэл Элстің естелігі» (Кливленд, Огайо, Кобб, Эндрюс және серіктестері, 1873) жинағында сақтаған. Оның ең маңызды еңбегі – 1839 жылы жазылған және жарияланған «Альфа Дельта Фидің екі жылдық съезіне арналған үнқатысу: әлеуметтік дамудың заңдары мен жолдары». Мұнда ол адамзат тарихының жалпы заңы – прогресс екенін айтады. Адамзат тарихының әр кезеңі бүкіл адамзат арасындағы ынтымақ пен жеке тұлғаның бостандығын арттырады. Тирандық пен азап кейбір орындарда және уақыттарда басым болғанымен, шындық пен бостандық соңында оларды жеңіп шығады. Адамзат ешқашан толық кемелдікке жете алмайды, бірақ адамзат қоғамы әрқашан нағыз бостандыққа қарай итеріледі. Ол тек рухани және философиялық өзгерістер ғана – материалдық жетістіктер мен саяси реформалар емес – нағыз прогреске әкеле алады деп мәлімдейді; ол американдықтарға жасалған қанағатсыздық демократиялық үкімет пен заңның өзі тирандықтың алдын алуға жеткіліксіз екендігінің дәлелі ретінде келтіреді. Керісінше, Элс христиан дінінің бүкіл әлемге таралуы теңдік, әділдік және бейбітшілікке негізделген жаңа дәуірдің басталуына көмектеседі деп санайды. Элстің христиандық миссионерлікке деген сенімі кейде наив көрінуі мүмкін, бірақ ол он тоғызыншы ғасырдың басындағы либералды, гуманистік протестантизмде тәрбиеленгенін естен шығармау керек. Оның философиясына оның отбасының конгрегациялизмі, ағартушылық гуманизм, Гегельдің тарих философиясы, сондай-ақ Ральф Уолдо Эмерсон, Маргарет Фуллер және Амос Бронсон Алкотт сияқты трансцендентализм мен Екінші Ұлы ояну философтарының әсері зор. Оның тоқтаусыз прогресс туралы идеясы бүгін таныс немесе клише болып көрінсе де, сол кезде ол адамзаттың үнемі құлдырауына сенген консервативті көзқарастарға қарсы радикалды бағытпен байланысты болды.

Соңғы жылдар

Салмон П. Чейспен серіктестік құрғаннан кейін, Элс тағы да өз бетінше заңгерлікпен айналысуға тырысты. Бірақ бұл көп ұзаққа созылмады, себебі оның денсаулығы күткендей нашарлай бастады. Элс денсаулығын жақсарту үшін бірнеше амал жасады, мысалы, 1840 жылғы қысты Кубада өткізді, алайда, ол 1842 жылы Цинциннатиде досы С. В. Померойдың үйінде артрит және туберкулезден қайтыс болды. Оның ревматизммен ауырған сақина саусағының ортаңғы буыны Альфа Дельта Фи студенттік бауырластығының иелігінде оның қайраттылығы мен ерік-жігерінің куәсі ретінде сақталып қалды. Сэмюэлл Элс Огайо штатының Кливленд қаласындағы Вудленд зиратындағы Элс отбасының жер көлеміне жерленді.

Мұра

Өз уақытында маңызды болғанмен, Элс еңбектері қазір кеңінен оқылмайды және көбінесе тарихи жәдігерлер ретінде қарастырылады. Дегенмен, Альфа Дельта Фи ұйымы бүгінде қарқынды дамып келеді. Ол екі тармаққа бөлінеді: бес тарауы және екі серіктес ұйымы бар Қоғам, және АҚШ мен Канадада ондаған тараулары бар ерлер бауырластығы.