Кіріспе

Бейсбол – бейсбол спортында қолданылатын доп. Ол резеңке немесе пробкадан жасалған, матаға оралған және ақ түсті жылқы немесе сиыр терісімен, немесе синтетикалық былғарымен қапталған. Стандартты бейсбол допының шеңбері шамамен 22.9 см, диаметрі 7.3 см, ал салмағы 142-149 граммды құрайды. Теріден жасалған қаптама әдетте екі ат құйрығы тәрізді пішіндес бөліктерден, қызыл жіппен тігіліп жасалады. Стандартты бейсбол допында 108 тігіс болады. Осы тігістер доптың траекториясына әсер етеді, себебі тігіс пен ауаның арасындағы үйкеліс пайда болады. Тігістердің бағытын және доптың айналу жылдамдығын басқару арқылы, тастаушы доптың қозғалысын қажетті бағытта өзгерте алады. Көбінесе қолданылатын тастау түрлері: қисық доп, жылдам сырғанап келетін доп, екі тігіспен тасталған доп, төрт тігіспен тасталған доп, төмен түсетін доп, кескіш және жылдамдығы өзгеретін доп.

Тарих

Бейсболдың 1800 жылдардың басындағы және ортасындағы кезеңінде, бейсболдың мөлшері, пішіні, салмағы және жасалу жолдарында үлкен әртүрлілік болды. Алғашқы бейсболдар ескі, ерітілген аяқ киімдерден алынған резеңке ядросынан, жіпке және былғарыға оралғаннан жасалған. Кейбір жерлерде балық көздері де ядро ретінде пайдаланылған. Пичерлер көбінесе өздері доп жасап, оны бүкіл ойын бойында қолданған, доп жұмсарып, ойын барысында жіптері ажырап кеткен. Ең танымал ерте модельдердің бірі – "лимон қабығы" допы, оның ерекше төрт тігіс дизайнынан аталған. Лимон қабығы доптары басқа бейсболдарға қарағанда қараңғырақ, кішкентай және жеңіл болған, сондықтан олар алысқа ұшып, биік секірген, нәтижесінде ойындарда көп ұпай жиналған. 1850 жылдардың ортасында Нью-Йорк және оның айналасындағы командалар бейсболды стандарттауға тырысты. Олар бейсболдың салмағын 5½–6 унция, ал шеңберін 8–11 дюйм етіп белгіледі. Доптар толығымен қолмен жасалғандықтан, бейсболдың көптеген түрлері сақталды. Көбірек резеңке және тығыз оралған доптар алысқа және жылдам ұшқан ("тірі доптар" деп аталды), ал азырақ резеңке және бос оралған доптар ("өлген доптар" деп аталды) алысқа немесе жылдам ұшпады. Бұл барлық бейсболдарға қатысты. Командалар көбінесе осы білімді өз пайдасына қолданды, өйткені команданың ойыншылары әдетте ойындарда пайдалану үшін өз бейсболдарын жасаған. Бейсболға келісімге келгеннен бері тек бірнеше шағын өзгерістер болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ соғысқа қатысы жоқ тауарлар үшін, соның ішінде бейсболдар үшін резеңке қолдануға тыйым салды. Сондықтан, резеңке орнына, бейсболдар тропикалық ағаштың белгілі бір түрінен алынған балатаның (гольф доптарында да қолданылады) резеңкеге ұқсас қабығынан жасалды. Сол жылы соққы беру көрсеткіштері айтарлықтай төмендеді. Синтетикалық резеңкенің енгізілуі бейсболдың қалыпқа оралуына әкелді. Оқиғалар қалыпты допқа ауысқаннан кейін және ойыншылар әрекеттік қызметтен оралғаннан кейін жағдай қалыпқа келді. 1945 жылы материалдың жетіспеушілігіне байланысты жылқы терісі сиыр терісімен ауыстырылды, ол көптеп таралған. 1976 жылы MLB өзінің бейсболдарын жасау үшін Spalding-пен ынтымақтастығын тоқтатты және қазіргі күні MLB-ға доптарды жеткізіп беруші Rawlings компаниясына көшті.

Ескертпелер мен сілтемелер

Мешірі Бейсбол Лигасы: Ресми ережелер: 1.00 Ойын мақсаты. 1.09-ға қараңыз.