Кіріспе

Бейсбол статистикасы

Бейсболда доп соққысымен шабуыл (ДСС) – бұл шабуылшының немесе оның киім-кешегінің немесе жабдықтарының (батысынан басқа) питчердің тастаған добынан тікелей соққыға ұшырауы. Шабуылшы соққыға ұшыраған ойыншы (СҰО) деп аталады. Соққыға ұшыраған ойыншыға бірінші база беріледі, егер ол (тақта төрешісінің пікірінше) доптан қашуға шынайы күш салса, бірақ оны жасау мүмкін болмаса, төреші оны сирек байқайды. Доппен соққыға ұшырудың себебі көбінесе шабуылшының үй табағына тым жақын тұруы немесе "жақын тұруы" болып табылады. Бұл ереже 1887 жылдан бері қолданылып келеді; одан бұрын шабуылшыны соққан доп жай ғана доп болып есептелген.

Тактикалық қолдану

Іштен лақтыру – бейсболдағы кең таралған және заңды тактика. Көптеген ойыншылар қарсыласты тақтадан алыстату үшін "бас музыкасы" деп аталатын, иек астына бағытталған немесе иекке қарай бағытталған лақтыруларды қолданады. "Бас аулаушы" ("Headhunter") – осындай лақтырулар жасауға беделді шабуылшыларға берілген жалпы атау. Дегенмен, қасақана ойыншыны лақтыру заңсыз және өте қауіпті болуы мүмкін. Егер төреші шабуылшының қасақана лақтырғанын сезінсе, бірақ нақты білмесе, ол шабуылшыға және екі команданың басшыларына ескерту жасайды. Осы сәттен бастап, кез келген лақтыру шабуылшыға тисе, шабуылшы мен құқық бұзған команданың басшысы ойыннан бірден шығарылады. Басқа тиген доп (бобо деп аталады) сияқты ауыр бұзушылықтар шабуылшының дереу ойыннан шығарылуына, ал басшы оны тапсырған жағдайда, ескертусіз де шығарылуына әкелуі мүмкін. Егер төреші шабуылшының қасақана ойыншыны лақтырғанына сенімді болса, шабуылшы ескертусіз ойыннан шығарылады. Мұндай жағдай 2018 жылдың 15 тамызында болды, Жозе Уреня Атланта Брейвс командасына қарсы ойындағы бірінші лақтырумен Рональд Акуньяның шынтағына тигені үшін ойыннан шығарылды, бұл Брейвс және Марлинс командаларының ойыншыларының арасында төбелес тудырды. Кейде, егер ойыншы әдепсіз немесе спорттық емес мінез танытса немесе өте жақсы күнде болса, шабуылшы қасақана лақтырып, оны бақылаудан шығып кеткен жағдай ретінде жасыруы мүмкін. Басшылар да шабуылшыға осындай лақтыруды жасауға бұйрық бере алады (кейде "соққы" деп аталады). Мұндай лақтырулар көбінесе белге бағытталған және қалыптыдан баяу болады, маңызды хабар беру мақсатында жасалады. Қарсы команда мұндай әрекетке жауап ретінде ойыншыны лақтыруы мүмкін. Ескертулердің арқасында мұндай лақтырулар көбінесе осы жерде тоқтатылады, бірақ кейбір жағдайларда жағдай бақылаудан шығып, шабуылшының төбеге шабуыл жасауына, орындықтарды тазалауға және бірнеше ойыншының ойыннан шығарылуына әкелуі мүмкін.

Жазбалар

Корея бейсбол ұйымының үшінші базалық ойыншысы Чой Чжон 330 рет доптан соққы алу бойынша Корея бейсбол ұйымының рекордын ұстайды. Бұл сонымен қатар әлемдік рекорд. MLB-де ойыншыға доптан соққы беру бойынша барлық уақыт рекордын Хьюи Дженнингс ұстайды, ол 1891 және 1903 жылдар аралығында 287 доптан соққы алған. Қазіргі заманғы рекордты Хьюстон Астросының Крейг Биджио ұстайды, ол 2007 жылғы маусым соңында зейнеткерлікке шыққанда 285 рет соққы алды. Биджиодан бұрын қазіргі заманғы рекорд Дон Бейлорға тиесілі еді, оған 267 рет соққы тиді. Бір маусымдағы барлық уақыт рекорды да Дженнингске тиесілі, ол 1896 жылғы маусымда 51 рет соққы алды. 1971 жылы Монреаль Экспостың Рон Хант сол жылы 50 рет соққы алды, бұл қазіргі заманғы рекорд. Бір ойындағы рекорд – үш, оны көптеген ойыншылар бөліседі. Барлық уақыт рекордын 277 доппен Гас Вейхинг ұстайды (1887–1901). Қазіргі заманғы ең көп доптан соққы алған питчерлердің рекорды – 205, ол Даңқ залының мүшесі Уолтер Джонсонға тиесілі. Маусымдық рекорд – 1891 жылы Фил Кнеллдің 54 доптан соққы алуы, ал ойын рекорды – 6, оны Эд Кнауф пен Джон Граймс бөліседі. Брейди Андерсон Америка лигасындағы ойында бір иннингте екі рет доптан соққы алған алғашқы ойыншы болды. 2014 жылдың 25 сәуірінде Брэндон Мосс Хьюстон Астросының питчерлерінен 9-шы иннингте екі рет соққы алды, ол екінші ойыншы болды. Ұлттық лигада бір иннингте екі рет доптан соққы алған бес ойыншы бар. 2021 жылдың 1 қыркүйегінде Остин Адамс бір маусымда 120 немесе одан аз IP-мен 20 немесе одан көп ойыншыға доптан соққы берген алғашқы питчер болды. Эд Дони 1900 жылы 133.2 IP-де 22 ойыншыға соққы берді. Үш рет 27-ші ойыншыға доптан соққы беру арқылы тамаша ойын бұзылды. Бұл сирек кездесетін жетістікті Хукс Уилтс, Макс Шерзер және Джо Масгроув иеленді. Үшеуі де соққыдан кейін соққысыз ойын аяқтады. Шерцердің командасы 6–0, ал Мусгроувтың командасы 3–0 есебімен алда тұрды, бірақ Уилтс командасы 9 иннинг бойы ұпай алмады; ол 10 иннингте 1–0 есебімен соққысыз ойын ойнады. Соққысыз ойында ең көп доптан соққы алғандардың рекорды – үш, оны 2015 жылы Нью-Йорк Метске қарсы Сан-Франциско Гиантстың Крис Хестон ұстады. Плей-оффтағы рекордтар Грег Маддукс пен Тим Вейкфилдке тиесілі – әрқайсысы 9 ойыншыға соққы берді, сондай-ақ 11 рет соққы алған Шейн Викториноға тиесілі.

Құқықтық түсіндіру

Бейсболда ішкі тарту заңды тактика болғандықтан, соттар доптан соққы алудың ойынның ажырамас қаупі екенін мойындады, сондықтан ойыншылар осыдан туындаған жарақаттар үшін сотқа жүгіне алмайды. 2006 жылғы 6 сәуірде Калифорния Жоғарғы соты колледждер аралық бейсбол ойынынан туындаған іс бойынша, Калифорниядағы бейсболшылардың доппен қасақана соққыға ұшырау қаупін қабылданатынын шешті, тіпті доптар жарақат келтіру үшін қасақана лақтырылған болса да. Соттың сөздерімен айтқанда: "Жақсы немесе жаман, қасақана лақтырылу бейсбол спортының негізгі бөлігі және оның ажырамас қаупі болып табылады. Азаматтық құқық бұзушылық заңының мұндай әрекеттерді бақылауға құқығы жоқ".