BBEdit: Macintosh жүйесі үшін мәтіндік редактордың тарихы

Кіріспе

Apple Macintosh компьютерлері үшін үшінші тарап мәтін редакторы.

BBEdit – Bare Bones Software компаниясы жасаған, бастапқыда Macintosh System Software 6 үшін жасалған және қазіргі уақытта macOS-ты қолдайтын меншік мәтін редакторы.

Тарих

BBEdit-тің алғашқы нұсқасы "дәлел концепциясы" ретінде қызмет ету үшін "қаңқа сүйектер" мәтін редакторы ретінде жасалды; мақсаты – Macintosh үшін Паскальдің эксперименталды нұсқасының бағдарламалау мүмкіндіктерін көрсету. BBEdit-тің бастапқы прототиптері сол кездегі классикалық Mac OS нұсқаларында қол жетімді TextEdit басқаруын пайдаланды. TextEdit басқаруы 32 КБ-тан асатын файлдарды жүктеуге мүмкіндік бермейтін. Macintosh Pascal жобасы ақырында тоқтатылды, бірақ демонстрациялық бағдарлама THINK C үшін қолданылатын THINK Technologies "PE" мәтіндік өңдеу қозғалтқышын пайдалану үшін қайта өңделді, ол әлдеқайда жылдам және үлкен файлдарды оқи алатын. BBEdit "PE" өңдеу қозғалтқышын қолданған алғашқы дербес мәтін редакторы болды және қазірге дейін дамытылып келе жатқан жалғыз редактор. BBEdit 1992 жылы алғашқы шығарылымынан бастап тегін таратылды, бірақ 2.5 нұсқасы 1993 жылдың мамырында коммерцияландырылды. Сонымен қатар, Bare Bones Software BBEdit 2.5 нұсқасының мүмкіндіктері шектеулі нұсқасын – BBEdit Lite-ты да тегін қолжетімді етті. BBEdit Lite плагиндерді қолдау, скрипттерді орындау, синтаксисті бояу және сол кезде негізінен тәжірибелі пайдаланушыларға арналған деп саналған басқа мүмкіндіктерден мүлдем айырылған. Bare Bones Software BBEdit Lite-ты 6.1 нұсқасында тоқтатты және оны TextWrangler-мен алмастырды, оны BBEdit-тен әлдеқайда арзан бағамен алуға болады. 2005 жылы TextWrangler 2.0 тегін бағдарлама ретінде шығарылды және кейінгі нұсқалары 2017 жылға дейін таратылып келді, содан кейін ол BBEdit-ке енгізіліп, қолдаудан алынды. Тарихы бойында BBEdit көптеген Apple технологияларын қолдады, бірақ олар OpenDoc және PowerTalk сияқты кең танылмады. PowerTalk-тың сәтсіздігі және әзірлеушілердің мәтіндік редакторына электрондық поштаны интеграциялау қалауы BBEdit редакторының компоненттерін пайдаланатын электрондық пошта клиенті Mailsmith-тің жасалуына әкелді. Бұрын Bare Bones компаниясымен коммерциялық бағдарлама ретінде әзірленген Mailsmith 2009 жылы Stickshift Software LLC компаниясына берілді және сүйіспеншілікпен жасалып, тегін бағдарлама ретінде шығарылатын болды. Mailsmith-тің дамытуы 2018 жылы тоқтатылды. 1994 жылы BBEdit-тің жаңа плагиндерді қолдау мүмкіндігін пайдаланып, үшінші тарап әзірлеушілер HTML кодын оңай жасау және пішімдеу үшін плагиндерді жазуды бастады. Шындығында, Bare Bones Software компаниясының әзірлеушілері HTML-дің бар екенін осы плагиндер туралы сұраған пайдаланушылардан білді. Кейін Barebones плагин кодтарының құқықтарын авторларынан сатып алып, оларды стандартты BBEdit жиынтығының құрамына қосты. Құралдар 4-ші нұсқада қосымша палитра ретінде енгізілді, ал 5.0 нұсқасында өз мәзірін алып, бірте-бірте интеграцияланды. 4.5 нұсқасында Bare Bones веб-дизайнерлер мен әзірлеушілерге HTML кестелерін визуалды жобалауға арналған қосымша құрал – BBEdit Table Builder-ді ұсынды, ол сол кезде веб-беттердегі макетті басқарудың негізгі тәсілі болды. Table Builder 6.0 нұсқасында алынып тасталды, себебі оны жақсарту қолданыстағы HTML редакторларының мүмкіндіктерін қайталауды қажет ететін, ал BBEdit сол кезде Dreamweaver жиынтығымен бірге келді. BBEdit плагиндерді қолдау мүмкіндігі 9.6 нұсқасында Mac OS X-те қол жетімді скрипт тілдерінің кеңейтілген таңдауының пайдасына алынып тасталды. BBEdit Mac OS X үшін жасалған алғашқы бағдарламалардың бірі болды, ол Carbon қосымшасы ретінде шығарылды. macOS-та BBEdit операциялық жүйенің Unix негізін пайдаланады, Python, Perl немесе басқа да кең таралған Unix скрипт тілдерінде жазылған скрипттерді интеграциялайды, сондай-ақ MPW Worksheets және Emacs қабықша буферлеріне ұқсас командалық жол функционалдығына экран редакторы интерфейсін ұсынатын қабықша жұмыс парақтары сияқты мүмкіндіктерді қосады. BBEdit-тің жасаушы коды R*ch – бұл Bare Bones Software-тің негізін қалаушылардың бірі және BBEdit-тің түпнұсқа авторы Рич Сигелді білдіреді.

The first version of BBEdit was created as a "bare bones" text editor to serve as a "proof of concept"; the intention was to demonstrate the programming capabilities of an experimental version of Pascal for the Macintosh. The original prototypes of BBEdit used the TextEdit control available in versions of the classic Mac OS of the time. The TextEdit control could not load files larger than 32 KB. The Macintosh Pascal project was ultimately terminated, but the demonstration program was reworked to use the THINK Technologies "PE" text editing engine used for THINK C, which was much faster and could read larger files. BBEdit was the first freestanding text editor to use the "PE" editing engine, and is the only one still being developed. BBEdit was available at no charge upon its initial release in 1992 but was commercialized in May 1993 with the release of version 2.5. At the same time, Bare Bones Software also made a less featured version of BBEdit 2.5 called BBEdit Lite available at no cost. BBEdit Lite lacked plugin support, scriptability, syntax coloring and other features then deemed as mainly for advanced users. Bare Bones Software discontinued BBEdit Lite at version 6.1 and replaced it with TextWrangler, which was available for a fee, although significantly less than BBEdit. In 2005, TextWrangler 2.0 was released as freeware and subsequent versions continued to be distributed as such up until 2017, when it was sunsetted and incorporated into BBEdit. Throughout its history, BBEdit has supported many Apple technologies that failed to gain traction, including OpenDoc and PowerTalk. The failure of PowerTalk, and the desire of developers to have email integrated to their text editor, led to the development of Mailsmith, an email client that uses BBEdit's editor component. Formerly developed by Bare Bones as a commercial application, in 2009 Mailsmith was transferred to Stickshift Software LLC and would continue to be developed as a labor of love and released as freeware. Development of Mailsmith ceased in 2018. In 1994, taking advantage of BBEdit's then novel plugin support, third party developers started writing plug ins to easily create and format HTML code. In fact, the developers at Bare Bones Software first learned of the existence of HTML through users inquiring about these plug ins. Barebones later bought the rights to the plugin code from their author and included them as part of the standard BBEdit package. The tools were included as an optional palette in version 4, and were progressively more integrated, gaining their own menu in version 5.0. In version 4.5, Bare Bones introduced BBEdit Table Builder as an additional tool for web designers and developers to visually design HTML tables, then the main technique for layout control on web pages. Table Builder was removed in version 6.0, since enhancing it would involve replicating the features of existing visual HTML editors, and BBEdit was at this time bundled with Dreamweaver. BBEdit's plugin support was removed in version 9.6, in favor of the expanded selection of scripting languages available on Mac OS X.

BBEdit was one of the first applications to be made available for Mac OS X, as a Carbon app. On macOS, BBEdit takes advantage of the operating system's Unix underpinnings by integrating scripts written in Python, Perl, or other common Unix scripting languages, as well as adding features such as shell worksheets that provide a screen editor interface to command line functionality similar to MPW Worksheets and Emacs shell buffers. BBEdit's creator code R*ch refers to Rich Siegel, one of Bare Bones Software's founders and the original author of BBEdit.

Ерекшеліктері

BBEdit бағдарлама жасаушылар мен веб-дизайнерлерді пайдалану үшін жасалған.

Тілдік қолдау

BBEdit көптеген танымал компьютерлік тілдер үшін синтаксистің түспен белгіленуін қолдайды. 10.1 нұсқасынан бастап, оларға мыналар кіреді: ANSI C, C++, CSS, Fortran 95, HTML, Java, JavaScript, JSP, Lasso, Object Pascal, Objective C, Objective C++, Perl, PHP, Python, Rez, Ruby, Setext, SQL (Transact SQL, PL/SQL, MySQL және PostgreSQL-ты қоса), Tcl, TeX, UNIX қабықша скрипттері, XML және YAML. BBEdit-тің SDK пайдаланушыларға қосымша тілдік модульдерді жасауға мүмкіндік береді. 14.0 нұсқасы шыққан кезде BBEdit Тіл сервері протоколына қолдау көрсетті, бұл пайдаланушыларға өз бағдарламалау тілдері серверлерін немесе бұрыннан бар серверлерді пайдалануға мүмкіндік берді.

BBEdit Lite

BBEdit Lite - BBEdit бағдарламасының тегін, қысқартылған нұсқасы, 2003 жылы әзірленуі тоқтатылды. BBEdit Lite, BBEdit сияқты реттегіш өрнектер, плагин архитектурасы және мәтіндік өңдеу механизмі сияқты көптеген мүмкіндіктерге ие болды, бірақ синтаксистік түс беру, командалық қабық, HTML құралдары немесе FTP қолдауы сияқты бағдарламалау және вебке бағытталған құралдары болған жоқ. BBEdit Lite 6.1 екі түрде қол жетімді: Mac OS 7.5.5 пен Mac OS 9 үшін арналған Classic нұсқасы және Mac OS X жүйесінде түпнұсқа түрде жұмыс істейтін Carbon нұсқасы. Назар аударыңыз: Classic нұсқасы Classic ортада жұмыс істемейді.

МәтінWrangler

2003 жылы Bare Bones TextWrangler коммерциялық мәтіндік редакторын ұсынды, ол BBEdit Lite-тің жетілдірілген нұсқасы болды және оның әрі дамуы тоқтатылды. Кейіннен TextWrangler 2.0 тегін қолжетімді болды. 2016 жылы BBEdit 11.6 TextWrangler мүмкіндіктерімен үйлесетін тегін режимді енгізді, ал 2017 жылы Bare Bones TextWrangler қолдауын және дамуын тоқтатты. BBEdit сияқты қарапайым мәтін редакторы болғандықтан, TextWrangler пішімдеу және стильге қатысты кең мүмкіндіктерге ие болған жоқ. Онда көптеген бағдарламалау мәтіндік редакторларында болатын синтаксистің түспен белгіленуі, реттегіш өрнектерді қолдаумен іздеу және алмастыру, орфографиялық тексеру және деректерді салыстыру сияқты мүмкіндіктер бар. TextWrangler AppleScript, Python, Perl, shell скрипттері және BBEdit-тің ішкі Text Factories құралдарын қолдау арқылы скрипттерді де қолдады. Ол мәтінді қайта форматтауға мүмкіндік берді және файлдарды әртүрлі Unicode кодтамалары, ASCII, Latin 1 және Latin 9 сияқты кодтамаларда оқу және сақтау қабілетіне ие болды.

BBEdit 11.6 және одан жоғары

2016 жылдың жазында BBEdit 11.6 нұсқасымен Bare Bones Software компаниясы BBEdit-тің тегін режимін ұсынды. Бұл режим BBEdit-тің толық мүмкіндіктерін 30 күндік сынақ мерзімі бітіп қалғаннан кейін де TextWrangler мүмкіндіктерін және одан асып түсетін қосымша мүмкіндіктерді қолдануға мүмкіндік беретін болды. Бір пайдаланушының сұрағына жауап ретінде автор Рич Сигел TextWrangler ақырында тоқтатылатынын растады, себебі BBEdit-тің тегін режимі енді TextWrangler-дің барлық функцияларын қамтиды.