Кіріспе

Журналист және автор Джо МакГиннистің 1983 жылы ең көп сатылған қылмыс кітабы "Fatal Vision" төңірегіндегі дау – ондаған жылдарға созылған, бірнеше сот ісін қамтыған және көптеген басқа да жарияланған еңбектерде талқыланған ұзақ пікір талас. "Fatal Vision" Солтүстік Каролина штатындағы Форт-Брэггтегі үйінде 17 ақпан 1970 жылы әйелі мен екі баласының қаны төгілген капитан Джеффри Р. Макдональдқа арналған. 1979 жылы Макдональд үш кісіні өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, өмір бойына түрмеге кесілді. МакГиннис қылмыстық сот процесі басталмас бұрын Макдональдпен жұмыс істеуге келісім жасаған, бірақ кейін Макдональдтың кінәлі екеніне көз жеткізіп, кітабында оның кінәлі екенін дәлелдеді. Кітап жақсы сатылып, келесі жылы NBC телеарнасында осы атпен шағын сериал көрсетілді. Кітап нәтижесінде Макдональд МакГинниске қарсы сотқа жүгінді, алайда бұл іс соттан тыс татуласты. Кітаптың қорытындылары және оның тұжырымдары кейінгі бірнеше басылымдарда сынға ұшырады.

Макдональдтар мен соттың өлімі

1970 жылдың 17 ақпанында таңертең Солтүстік Каролина штатының Форт-Брэгг қаласындағы үйлерінде Green Beret капитаны Джеффри Макдональд, M.D. жарақат алды, ал оның жүкті әйелі мен екі кішкентай қызы қаныққан күйде табылған еді. Макдональд әскери тергеушілерге бірнеше шабуылдаушылардың шабуыл жасағанын айтты; бұл егжей-тегжейлер алдыңғы жылғы сенсациялық Тейт Лабианка қылмыстарын еске түсірді. Бірнеше айлық тергеуден кейін әскери адвокаттар Макдональдты үш кісі өлтіруде айыптады, нәтижесінде үш айдан астам даулы тыңдау өтті, онда оны сотқа бермеу ұсынылды. 1971 жылы оның қайын атасы Фредди Кассаб Макдональдқа күдікпен қарап, істі қайта қарауды талап етті. 1974 жылдың шілдесінде федералды судья Кассаб және басқалардың азаматтық қылмыстық шағымын қарастырып, істі үкім шығаруға жіберді. 1975 жылдың қаңтарында Макдональд үш кісі өлтіру қылмысы бойынша айыпталып, апелляциялық және Жоғарғы соттарға екі рет шағымданғаннан кейін 1979 жылдың 16 шілдесінде сотқа барды. Алты апталық қылмыстық сот процесінен кейін Макдональд 1979 жылдың 29 тамызында әйелі мен үлкен қызын екінші дәрежелі кісі өлтіруге, ал кіші қызын бірінші дәрежелі кісі өлтіруге кінәлі деп танылды және бірден үш рет мерзімі шексіз бас бостандығынан айырылды. Кейін Макдональд тағы да апелляциялық шағымдар жасады, олардың бірі оны 15 айға босатып жіберді, бірақ 1982 жылдың наурыз айында Жоғарғы сот осы шешімді қайта қарады.

Өлімге әкелетін көрініс

1979 жылғы маусымда Макдональд МакГинниске өзінің кінәсіздігі туралы кітап жазуды ұсынды. Жоғарғы Соттың қаулыны қайта қараудан бас тартуы мен сот отырысы арасында Макдональд МакГинниспен онымен сұхбаттасу, сотқа қатысу және осы іс туралы кітап жазуға келісті. Бірақ кейін МакГиннис Макдональдтың отбасын өлтіргеніне көз жеткізді. 1983 жылдың көктемінде МакГиннис "Fatal Vision" кітабын жариялады, онда зерттеу жұмысының басында Макдональдтың мінез-құлқы мен соттағы дәлелдер оның кінәлі екеніне сендіргенін, сондай-ақ кінәлі екенін дәлелдейтін толыққанды аргументтер келтірді. МакГиннис Макдональдтың амфетамин қолданғаннан кейін туған психоздық ашу кезінде отбасын өлтіргенін болжайды. Сол кезде Форт-Брэггте Вьетнамнан қайтып келген, есірткіге тәуелді әскерлерге байланысты проблемалар мен қылмыстар жиі тіркелді.

Сот іс-әрекеттері

Макдональд кітап оның кінәсіз екенін көрсетеді деп күткен; алайда, басқа авторлармен байланысқан Макдональд сияқты, МакГиннис одан қол қойылған рұқсат қағазын талап етті, бұл оған еркін жазуға мүмкіндік беретін болды, ал кітаптың соңғы нұсқасы Макдональд күткеннің керісінше болды. 1984 жылы Макдональд МакГинниске алаяқтық және келісімшартты бұзғаны үшін сотқа берді, ол өзінің кінәсіздігі туралы кітап жазу жөніндегі келісімді бұзғанын айтты. 1987 жылдың тамызында істі қараған қазылар алқасы келісімге келе алмады, ал қараша айында соттан тыс келісімге келді, нәтижесінде Макдональд 325 000 доллар алды. Содан кейін Макдональдтың туыстары Кассабтар, оның қылмыстан пайда табуына жол бермеу үшін Макдональдқа қарсы сотқа жүгінді. Бұл дау да келісіммен аяқталды, Кассабтар кітаптан түскен пайданың бір бөлігін алды, сонымен қатар Макдональдтың сот шығындарын өтеді.

Кейінгі басылымдар

1990 жылы The New Yorker журналының авторы Джанет Малколм "Журналист және кісі өлтіруші" атты мақала жариялады, онда журналистиканың әдеттегі моральдық ұғымдармен қақтығысатыны туралы тезис айтылды; ол "Fatal Vision" кітабын осы тұжырымға әкелген нақты мысал деп санайды және МакГиннис МакДональдтың кінәсіздігіне сенгендей әрекет етуі, тіпті оның кінәлі екеніне көз жеткеннен кейін де, "моральдық тұрғыдан қорғауға келмейтін" әрекет екенін айтты. 1995 жылы Джерри Аллен Поттер мен Фред Бост "Қаһарлы әділдік: МакДональдты өлтіру ісін қайта қарау" еңбегін жариялады, ол кісі өлтіру жөніндегі қазылардың шешімдеріне сын бағыттады. 2012 жылы Эррол Моррис МакДональд ісін қарастыратын "Қателіктердің шөлі" атты кітап шығарды, онда МакГиннистің кітабы мен Малкольмның зерттеулері талқыланды. 2012 жылы МакГиннис "Соңғы көрініс: Джеффри МакДональд туралы соңғы сөз" кітабын жариялады, ол МакДональдтың 1983 жылдан кейінгі көптеген шағымдарына қарсы дәлелдер келтірді. 2017 жылы "Соңғы көрініс" фильміне бейімделді.