Кіріспе

Аммоний лаврил сульфаты (АЛС) – аммоний додецил сульфатының (CH3(CH2)10CH2OSO3NH4) жалпы атауы. Анион поляр емес көмірсутекті тізбек пен полярлы сульфат тобынан тұрады. Поляр емес және полярлы топтардың үйлесімі анионға беттік белсенділік қасиеттерін сыйлайды: ол полярлы және поляр емес материалдардың еруін жеңілдетеді. Бұл тұз сульфат эфирі болып саналады. Ол негізінен шампунь мен дене жуу құралында көбік түзетін зат ретінде кокос немесе пальма ядросы майынан жасалады.

Қауіпсіздік

АЛС – зиянсыз жуғыш зат. 1983 жылғы Cosmetic Ingredient Review есебінде 31% АЛС құрамындағы шампуньдің 6,8 миллион данасы сатылғанда 6 денсаулыққа қатысты шағым тіркелді. Олардың екеуі бас терісінің қышымасы, екеуі аллергиялық реакция, біреуі шаштың зақымдануы және біреуі көздің тітіркенуі туралы шағымдарды қамтыды. CIR есебінде натрий және аммоний лаурил сульфаты "үзіліссіз, қысқа мерзімді қолдануға және тері бетінен мұқият шаюға арналған құралымдарда қауіпсіз болып көрінеді. Ұзақ қолдануға арналған өнімдерде концентрация 1%-дан аспауы керек" деп қорытынды жасалды. Адам және қоршаған орта қауіптерін бағалау (HERA) жобасы барлық алкил сульфаттарды жан-жақты зерттеді, сондықтан олардың нәтижелері тікелей АЛС-ке қатысты. Көптеген алкил сульфаттар төмен деңгейдегі ауыз арқылы уыттылықты, теріге тию арқылы уыттылықты көрсетпейді, концентрацияға байланысты терінің тітіркенуіне және концентрацияға байланысты көзге тітіркенуіне себеп болады. Олар терінің сезімталдығын тудырмайды және екі жылдық зерттеуде қатерлі ісікке әкелмейді. Есепте ұзын көміртекті тізбектер (16–18) 12–15 көміртекті тізбектерге қарағанда теріге аз тітіркендіретіндігі анықталды. Сонымен қатар, 1%-дан төмен концентрациялар негізінен тітіркендірмейді, ал 10%-дан жоғары концентрациялар теріде орташадан күшті тітіркенуге әкеледі.

Кәсіби әсер ету

CDC 1981 және 1983 жылдар аралығында АЛС-ке әдеттегідей ұшыраған мамандықтар туралы мәлімдеме жасады. Осы кезеңде ең көп қызметкерлер тіркелгені медбикелер болса, олардан кейін жерлеу бюросының қызметкерлері ең көп ұшырады.

Қоршаған орта

HERA жобасы алкил сульфаттардың экологиялық шолуын жүргізді, оның нәтижесінде барлық алкил сульфаттар оңай биологиялық ыдырайтыны және стандартты сарқынды суларды тазарту процестері қысқа тізбекті (12–14 көміртекті) алкил сульфаттардың 96–99,96%-ын жоятыны анықталды. Тіпті анаэробты жағдайларда бастапқы көлемнің кемінде 80%-ы 15 күн ішінде, ал 90%-ы 4 апта ішінде биологиялық түрде ыдырайды.