Кіріспе
Пернетақтадағы «Backspace» пернесі – теру машинасының дәуірінде тасбағаны бір позицияға артқа жылжытатын, ал қазіргі компьютерлік жүйелерде дисплей курсорын бір позицияға артқа жылжытып, сол позициядағы символды жоятын және одан кейінгі мәтінді бір символға ығыстыратын перне.
Backspace is the keyboard key that in typewriters originally pushed the carriage one position backwards, and in modern computer systems typically moves the display cursor one position backwards, deletes the character at that position, and shifts back any text after that position by one character.
Номенклатура
"Backspace" термині дәстүрлі түрде каретканы артқа жылжытатын және/немесе алдыңғы таңбаны жоятын перненің атауы болып табылады, әдетте курсордың сол жағында. Бірақ, нақты перне әртүрлі атаулармен белгіленуі мүмкін, мысалы, "Delete", "Erase" немесе солға қарай бағытталған жебе. Бұрынғыда перне арқылы барлық тесіктер соғылып, таңба жойылатын болса, қазіргі компьютерлерде курсор орнында немесе одан кейінгі мәтін жойылады. Сонымен қатар, "Delete" пернесі көбінесе объектіні (мысалы, құжаттағы кескін немесе файлдар басқарушыдағы файл) жою үшін жалпы команда ретінде қолданылады, ал "Backspace" пернесі мұндай мүмкіндікке ие емес.
Таңбаларды біріктіру
Кейбір теңкебас машиналарда, мысалы, машинист кішкентай әріп "а"-ның үстіне жік сызығын қойып (á) жазу үшін, алдымен кішкентай әріп "а"-ны басып, содан кейін артқа жолға жылжытып, тек сосын жік сызығын басатын. Бұл техника (оверстрик деп те аталады) ASCII кареті (^, циркумфлекс акценті үшін) сияқты компьютерлік таңбалар жиынтықтарындағы аралықтарды өзгертушілердің негізі болып табылады. Артқа жолға жылжу арқылы жасалатын мұндай құрастыру қазіргі заманғы цифрлық дисплейлер мен типографиялық жүйелерде жұмыс істемейді. Ол белгілі бір дәрежеде Юникодтың диакритикалық белгілерді біріктіру механизмімен ауыстырылды, бірақ мұндай таңбалар көптеген қаріптермен жақсы жұмыс істемейді және алдын ала құрастырылған таңбалар қолданыла береді. Кейбір бағдарламалық жасақтама, мысалы TeX немесе Microsoft Windows диакритикалық белгілер үшін кері әдісті қолданады, яғни, ең алдымен акцентті, содан кейін оның орнына негізгі әріпті қояды.
Жалпы қолданылуы
Қазіргі заманғы жүйелерде, backspace пернесі көбінесе өшіру символына (ASCII немесе Unicode-та 0x7f) бейімделеді, бірақ backspace пернесінің курсор алдындағы символды өшіру функциясы сақталады. Компьютерлерде backspace алдыңғы жолдың басын да өшіре алады, бұл әдетте тегіш машиналарға қатысты емес. Backspace пернесі графикалық веб-шолушыларда немесе файлдық шолушыларда бір бетке кері қайтуға немесе бір деңгей жоғары көтерілуге жиі қолданылады.
Баламалар
Кейде кездесетін балама – ^W, ол Беркли Юникс терминалының жолдық тәртібінде алдыңғы сөзді жоюға арналған қысқа жол. Бұл қысқа жол Vi мәтін редакторының және оның клоны Vim-нің кірістіру режиміне де енген. ^U бір жолды жояды.
Басқа мағыналары
Мейнфрейм ортасында артқа жылжу – бұл магниттік таспаны кері қарай жылжыту, әдетте алдыңғы блокқа.