Кіріспе

Жүйелік сұрау (SysRq немесе Sys Req) – жеке компьютерлердің пернетақтасындағы стандартты қолданысы жоқ перне. IBM компаниясы PC/AT моделімен бірге енгізген бұл перне, ешқандай қолданыстағы бағдарламалық қамтамасымен қақтығыспай, төменгі деңгейдегі операциялық жүйе функцияларын тікелей шақыруға арналған арнайы перне ретінде қолжетімді болуы тиіс еді. SysRq пернесін басқанда немесе жібергенде операциялық жүйеге сигнал беру үшін арнайы BIOS процедурасы – бағдарламалық үзіліс 0x15, қосалқы функция 0x85 – қосылды. Көптеген пернелерден айырмашылығы, оны басқанда ештеңе пернетақта буферіне сақталмайды.

Тарих

SysRq кілті үшін арналған нақты төменгі деңгейлі функция операциялық жүйелерді ауыстыру болды. 1980 жылы түпкілікті IBM PC құрылған кезде, үш жетекші бәсекелес операциялық жүйе болды: PC DOS, CP/M 86 және UCSD p System, ал 1983–1984 жылдары Xenix қосылды. SysRq кілті бір компьютерде бірнеше операциялық жүйелерді іске қосуға мүмкіндік беру үшін қосылды, бұл PC/AT-дегі 286 чипінің мүмкіндіктерін пайдаланды. Көптеген бағдарламалық жасақтамалар сол кезде төменгі деңгейде жұмыс істегендіктен, көбінесе операциялық жүйенің қызметін толығымен айналып өтіп, әдетте көптеген ыстық пернелер комбинациясын қолданғандықтан, арнайы кілт қажет болды. "Аяқтау және жүйеде қалу" (TSR) бағдарламаларын пайдалану жағдайды одан әрі қиындатты. Тапсырмаларды ауыстыру немесе көп тапсырмалы ортаны іске асыру үшін арнайы, бөлек кілт қажет деп есептелді. Бұл Windows NT-де қолданылатын "Control Alt Delete" әдісіне ұқсас. 84 пернелі пернетақталарда (84 пернелі IBM Model M үнемді пернетақтасынан басқа), SysRq жеке кілт болды. Кейінірек 101 пернелі пернетақтада ол физикалық кілтті "Экранға басып шығару" кілт функциясымен бөліседі. SysRq-ны шақыру үшін екі функциялы кілтті басу кезінде Alt кілтін басып тұру қажет. Бұл қазіргі заманғы компьютерлік пернетақталарда да жалғасуда. Стандартты BIOS пернетақта режімі SysRq-ны елемейді және ешқандай әрекетсіз қайта оралады. MS DOS кіріс режімі де солай болды. Көптеген жоғары деңгейлі тілдермен бірге келген кітапханалардағы пернетақта режімдері де соған сәйкес келді. Ол әлі де көптеген компьютерлік пернетақталарда қамтылған және кейбір қателіктерді жою бағдарламалық жасақтамаларында қолданылса да, бұл кілт пайдаланушылардың көпшілігі үшін пайдалы емес. Hyundai/Hynix Super 16 компьютерінде, кілтті басу жүйені күштеп қайта жүктеуге (қатты қайта жүктеуге) әкеледі (егер жүйе жауап бермейтін болса, ол қайта жүктеледі және жұмсақ қайта жүктеу кезінде айналып өтетін жүктеу жады сынақтарын іске қосады).

Ұқсас кілттер

IBM System/370 негізгі компьютерінің 1970 жылы жасалған IBM 3270 типті консоль пернетақталарында операторлық үзіліс пернесі болды, ол VM/370 немесе MVS сияқты операциялық жүйенің консольге дерек енгізуге мүмкіндік беруіне себепші болды.