Кіріспе
Металл өңдеу процесі. Электрлік разрядты өңдеу (ЭДМ), сондай-ақ, ұшқынды өңдеу, ұшқындық эрозия, қалыпқа бату, сыммен кесу немесе сымдық эрозия деп те аталады, – электрлік разрядтар (ұшқындар) арқылы қажетті пішін алуға мүмкіндік беретін металл өңдеу процесі. Материал жұмыс дайындамасынан екі электрод арасындағы диэлектрлік сұйықтықта бөлініп, электр кернеуіне түсетін, жылдам қайталамалы ток разрядтары арқылы алынады. Электродтардың біреуі құралдық электрод немесе жай ғана құрал, ал екіншісі – жұмыс дайындамасының электроды. Процесс құрал мен жұмыс дайындамасының физикалық жанасуынсыз жүзеге асырылады. Карбидтер, керамика, титан қорытпалары және ыстықпен өңделген құралдық болаттар сияқты өте қатты материалдарды дәстүрлі өңдеу тәсілдерімен өңдеу қиын болғандықтан, ЭДМ арқылы өте дәл өңдеуге болады. Екі электрод арасындағы кернеу жоғарылайғанда, электродтар арасындағы көлемдегі электр өрісінің күші артып, сұйықтықтың диэлектрлік қасиеттері бұзылып, электр доғасы пайда болады. Соның салдарынан материал электродтардан алынады. Ток тоқтағаннан кейін (немесе генератор түріне байланысты тоқтатылғаннан кейін) жаңа диэлектрлік сұйық электродтар аралық кеңістікке беріледі, бұл қатты бөлшектерді (қалдықтарды) шығарып жіберуге және диэлектриктің оқшаулағыш қасиеттерін қалпына келтіруге мүмкіндік береді. Электродтар аралық кеңістікке жаңа диэлектрлік сұйық беру процесін әдетте «жуу» деп атайды. Ток ағысынан кейін электродтар арасындағы кернеу бұзылуға дейін болған деңгейге қайта оралады, осылайша цикл қайталанып, жаңа диэлектрлік бұзылу пайда болады.
Electrical discharge machining (EDM), also known as spark machining, spark eroding, die sinking, wire burning or wire erosion, is a metal
fabrication process whereby a desired shape is obtained by using electrical discharges (sparks). Material is removed from the work piece by a series of rapidly recurring current discharges between two electrodes, separated by a dielectric liquid and subject to an electric voltage. One of the electrodes is called the tool electrode, or simply the tool or electrode, while the other is called the workpiece electrode, or work piece. The process depends upon the tool and work piece not making physical contact. Extremely hard materials like carbides, ceramics, titanium alloys and heat treated tool steels that are very difficult to machine using conventional machining can be precisely machined by EDM. When the voltage between the two electrodes is increased, the intensity of the electric field in the volume between the electrodes becomes greater, causing dielectric break down of the liquid, and produces an electric arc. As a result, material is removed from the electrodes. Once the current stops (or is stopped, depending on the type of generator), new liquid dielectric is conveyed into the inter electrode volume, enabling the solid particles (debris) to be carried away and the insulating properties of the dielectric to be restored. Adding new liquid dielectric in the inter electrode volume is commonly referred to as flushing. After a current flow, the voltage between the electrodes is restored to what it was before the breakdown, so that a new liquid dielectric breakdown can occur to repeat the cycle.
Тарих
Электр разрядының эрозиялық әсерін алғаш рет 1770 жылы ағылшын физигі Джозеф Пристли атап өткен.
Дымқылдықпен күйдірілген электрлік тоқ
1943 жылы екі совет ғалымы, Б. Р. Лазаренко мен Н. И. Лазаренкоға, вольфрам электр контактілерінің ұшқынданудан эрозияға ұшырауының алдын алу жолдарын зерттеу міндеті жүктелді. Олар бұл міндетті орындамаса да, электродтарды диэлектрлік сұйықтыққа батырғанда эрозияны дәлірек бақылауға болатынын анықтады. Бұл оларды вольфрам сияқты өңдеуі қиын материалдарды өңдеуге арналған EDM станогын ойлап табуға әкелді. Лазаренколардың станогы RC типіндегі станок деп аталады, себебі ол электродтарды зарядтау үшін резистор-конденсатор тізбегін (RC тізбегі) пайдаланады. Сонымен қатар, бірақ тәуелсіз түрде, Гарольд Старк, Виктор Хардинг және Джек Биверден тұратын американдық команда алюминий қорытпаларынан сынған бұрғыларды және гайкаларды алып тастау үшін EDM станогын жасады. Бастапқыда олар өз станоктарын аз қуатты электрлік балқыту құралдарынан құрастырды, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. Алайда, жоғары қуатты ұшқындану құрылғылары, автоматты ұшқынды қайталау және электромагниттік үзіліспен сұйықтықты алмастыру біріктірілгенде, практикалық станоктар жасалды. Старк, Хардинг және Бивердің станоктары секундына 60 ұшқын шығарды. Кейінірек, олардың конструкциясына негізделген станоктарда вакуумдық шам тізбектері қолданылды, ол секундына мыңдаған ұшқын шығарды, бұл кесу жылдамдығын едәуір арттырды.
Қалқанмен кесілген ЭДМ
Сым кесу машинасы 1960 жылдары қатаңдатылған болаттан құралдар (қаптамалар) жасау үшін пайда болды. Сымдық ЭДМ машинасының электроді жай ғана сым болып табылады. Сымның тозуын болдырмау үшін, сым екі шпулдің арасында оралады, соның салдарынан сымның жұмыс бөлігі үнемі ауысып отырады. Алғашқы сандық басқару (NC) машиналары перфоленталық тік фрезерлеу станоктарынан жасалған. 1967 жылы КСРО-да сыммен кесуге арналған алғашқы коммерциялық NC машинасы өндірілді. Дэвид Х. Дулебон тобы 1960 жылдары Эндрю Инжиниринг Компаниясында фрезерлеу және ұнтақтау станоктары үшін оптикалық түрде сызықтарды қадағалайтын машиналарды жасады. Кейіннен, дәлдігін арттыру үшін компьютерлік сандық басқару (CNC) жазғыштарымен негізгі суреттер жасалды. 1974 жылы CNC жазғыштары мен оптикалық желілік қадағалаушы техникасын қолданатын сыммен кесуге арналған ЭДМ машинасы жасалды. Дулебон кейіннен сол жазғыш CNC бағдарламасын ЭДМ станогын тікелей басқару үшін пайдаланды, ал алғашқы CNC ЭДМ машинасы 1976 жылы өндірілді. Соңғы онжылдықтарда сымдық ЭДМ мүмкіндіктері мен қолданылуы едәуір дамыды. Жылдамдықтардың артуы ЭДМ-ның алдын ала қатайтылған болаттан күрделі контурлар мен ойыстарды оларды жұмсарту және қайта қатайту үшін жылумен өңдеудің қажеті болмай кесу мүмкіндігін арттырды. Бұл әдіс кез келген басқа металл немесе металл қорытпасымен, мысалы титан, хастеллой, ковар және инконельмен де қолданылуы мүмкін. Сондай-ақ, поликристалл алмаз құралдарын пішіндеу үшін осы процестің қолданылуы туралы хабарламалар бар. ЭДМ көбінесе «дәстүрлі емес» немесе «конвенциялық емес» өңдеу әдістері тобына жатады, электрохимиялық өңдеу (ЭХМ), су ағынымен кесу (WJ, AWJ), лазерлік кесу және «дәстүрлі» топқа (токарлық, фрезерлеу, ұнтақтау, бұрғылау және материалды алу механизмі негізінен механикалық күштерге негізделген кез келген басқа процесс) қарама-қарсы. Идеалды жағдайда, ЭДМ электродтар арасындағы сұйық диэлектриктің бұзылуы мен қалпына келтірілуінің тізбегі ретінде қарастырылуы мүмкін. Алайда, мұндай мәлімдемеге сақтықпен қарау керек, өйткені бұл процестің идеалданған моделі, оның негізгі идеяларын түсіндіру үшін енгізілген. Дегенмен, кез келген нақты қолданылуда көптеген факторларды ескеру қажет. Мысалы, электродтар арасындағы көлемнен қалдықтарды алып тастау толық болмайды. Сондықтан электродтар арасындағы көлемдегі диэлектриктің электрлік қасиеттері оның номиналды мәндерінен өзгеше болуы мүмкін және тіпті уақыт өте келе өзгеруі мүмкін. Электродтар арасындағы арақашықтық, көбінесе ұшқындық аралық деп те аталады, қолданылатын нақты машинаның басқару алгоритмдерінің нәтижесі болып табылады. Мұндай арақашықтықты басқару логикалық тұрғыдан осы процестің орталық бөлігі болып көрінеді. Сондай-ақ, диэлектрик арасындағы токтың барлығы жоғарыда сипатталған идеалды түрге жатпайды: ұшқындық аралық қалдықтармен қысқа тұйықталуы мүмкін. Электродты басқару жүйесі екі электродтың (құрал және өңделетін деталь) жанасуын болдырмау үшін жеткілікті жылдамдықпен әрекет ете алмайды, нәтижесінде қысқа тұйықталу пайда болады. Бұл қажет емес, өйткені қысқа тұйықталу материалды алып тастауға идеалды жағдайдан өзгеше әсер етеді. Тазалау әрекеті диэлектриктің оқшаулағыш қасиеттерін қалпына келтіру үшін жеткіліксіз болуы мүмкін, сондықтан ток әрқашан электродтар арасындағы көлемнің нүктесінде болады (бұл бұрылыс деп аталады), нәтижесінде құрал электродының және өңделетін детальдің пішінінің жағымсыз өзгеруі (зақымдануы) пайда болады. Нәтижесінде, осы процесті нақты мақсатқа сәйкес сипаттау ЭДМ саласын одан әрі зерттеу және зерттеу үшін өте бай алаңға айналдырады. Белгілі бір геометрияны алу үшін ЭДМ құралы жұмыс бөлігіне өте жақын жерде қажетті жолмен бағытталады; идеалды жағдайда ол жұмыс бөлігіне жанаспауы керек, бірақ шын мәнінде бұл қолданылып жатқан нақты қозғалыс басқаруының жұмыс істеуіне байланысты болуы мүмкін. Осылайша, көптеген ток разрядтары (көбінесе ұшқырлар деп те аталады) пайда болады, олардың әрқайсысы құралдан және өңделетін детальден материалды алып тастауға ықпал етеді, нәтижесінде кішкентай кратерлер пайда болады. Кратерлердің көлемі нақты жұмыс үшін белгіленген технологиялық параметрлердің функциясы болып табылады. Олар наношамадан (микро ЭДМ операцияларында) бастап, дөңгелектеу жағдайында бірнеше жүз микрометрге дейін баратын типтік өлшемдермен болуы мүмкін. Құралдың бетінде осы кішкентай кратерлердің болуы электродтың біртіндеп тозуына әкеледі. Құрал электродының осы тозуы тозу деп те аталады. Өңделетін детальдің геометриясына тозудың зиянды әсерін күштендіру үшін стратегиялар қажет. Бір мүмкіндік – өңдеу операциясы кезінде құрал электродын үнемі ауыстыру. Бұл сымды электрод ретінде пайдаланғанда болады. Бұл жағдайда, сәйкес ЭДМ процесі сымдық ЭДМ деп те аталады. Құрал электродын осылай пайдалануға болады, оның кішкентай бөлігі ғана өңдеу процесіне қатысады және бұл бөлік үнемі ауыстырылады. Мысалы, айналмалы дискіні құрал электроды ретінде пайдаланғанда осылай болады. Сәйкес процеске көбінесе ЭДМ ұнтақтау деп те айтылады. Тағы бір стратегия – бір ЭДМ операциясы кезінде әртүрлі өлшемдері мен пішіндері бар электродтар жиынтығын пайдалану. Бұл көбінесе көп электродты стратегия деп аталады және құрал электроды қажетті пішіннің теріс көшірмесі болғанда және тік бағытта (яғни z ось) бос кеңістікке жылжығанда ең көп қолданылады. Бұл құралды диэлектрлік сұйықтыққа батырылған өңделетін детальге батыруға ұқсайды, сондықтан бұл процеске көбінесе қаптаманы батыруға арналған ЭДМ (сонымен қатар дәстүрлі ЭДМ және соққылы ЭДМ) деп айтылады. Сәйкес станоктар көбінесе қаптаманы батыруға арналған ЭДМ деп аталады. Әдетте, осы типтегі электродтардың пішіні өте күрделі болады. Егер соңғы геометрия әдетте қарапайым пішіндегі электродты қолдану арқылы алынса, ол бірнеше бағыттар бойымен жылжытылады және мүмкін болса, айналуға да ұшырайды, онда көбінесе ЭДМ фрезерлеу термині қолданылады. Кез келген жағдайда, тозудың күші операцияда қолданылатын технологиялық параметрлерге (мысалы: полярлық, максималды ток, ашық тізбек кернеуі) тікелей байланысты. Мысалы, микро ЭДМ, сонымен қатар μ ЭДМ деп те белгіленеді, осы параметрлер әдетте күшті тозу тудыратын мәндерге орнатылады. Сондықтан тозу бұл салада маңызды проблема болып табылады. Графит электродтарының тозу мәселесі шешілуде. Бір тәсілде, миллисекунд ішінде басқарылатын цифрлық генератор электроэрозия жүргенде полярлықты өзгертеді. Бұл электропластикаға ұқсас әсерді тудырады, ол тозып кеткен графитті электродқа үнемі қайтарады. Тағы бір әдісте, «Нольдік тозу» деп аталатын схема разрядтың басталуы мен тоқтатылу жиілігін азайтады, оны мүмкіндігінше ұзақ уақытқа қосады.
Сымды ЭДМ
Сымдық электр разрядты өңдеуде (WEDM), сондай-ақ сымдық кесу EDM және сым кесу деп те аталады, жұмыс дайындамасы арқылы, әдетте мыс болған, жіңішке бір тал металл сым өткізіледі және диэлектрлік сұйықтық резервуарына, әдетте деионизацияланған суға батырылады. Сымдық кесу EDM көбінесе 300 мм-ге дейін қалыңдығы бар пластиналарды кесу үшін, сондай-ақ басқа әдістермен өңдеу қиын қатты металдардан соққылар, құралдар мен қалыптар жасау үшін қолданылады. Сым, тұрақты түрде катушкадан беріліп отырады, жоғарғы және төменгі алмаздық бағыттағыштар арасында бекітіледі, олар су саптамасының басына орналасқан. Бағыттағыштар, әдетте CNC басқарылымымен, x–y жазықтықта қозғалады. Көптеген машиналарда жоғарғы бағыттағыш z–u–v осінде тәуелсіз қозғала алады, бұл конустық және ауысу пішіндерін кесуге мүмкіндік береді (мысалы, төменгі жағында шеңбер, жоғарғы жағында шаршы). Жоғарғы бағыттағыш GCode стандартында x–y–u–v–i–j–k–l осінің қозғалысын басқара алады. Бұл сымдық кесу EDM-ді өте күрделі және нәзік пішіндерді кесуге бағдарламалауға мүмкіндік береді. Жоғарғы және төменгі алмаздық бағыттағыштардың дәлдігі әдетте жоғары, ал кесу жолы немесе кесілген жері Ø сымды пайдаланғанда шамамен кішкентай болуы мүмкін, бірақ ең жақсы экономикалық тиімділік пен өңдеу уақытын қамтамасыз ететін орташа кесу кесілген жері Ø мыс сымды пайдалану болып табылады. Кесу ені сымның енінен үлкен болуының себебі – сымның бүйірінен жұмыс дайындамасына ұшқынның өтуі, бұл эрозияға алып келеді. Бұл "артық кесу" қажет, және көптеген жағдайларда ол жеткілікті түрде болжамды болып, оны өтеуге болады (мысалы, микро EDM-де бұл әрқашан осылай бола бермейді). Сым катушкалары ұзын – 0,25 мм сымнан құралған 8 кг катушканың ұзындығы 19 километрден асады. Сымның диаметрі кемінде және геометриялық дәлдік ± шамасында болуы мүмкін. Сымдық кесу процесінде су диэлектрлік сұйықтық ретінде қолданылады, оның кедергісі және басқа электрлік қасиеттері сүзгілер мен PID басқарылатын деионизаторлар арқылы бақыланады. Су кесу аймағынан кесілген қалдықтарды шығарып тастайды. Шығару – берілген материалдың қалыңдығы үшін максималды жылдамдықты анықтаудағы маңызды фактор. Қатаң толеранттармен қатар, көп осьті EDM сымдық кесу өңдеу орталықтары бір уақытта екі бөлікті кесуге арналған бірнеше бастар, сымның үзілуін болдырмауға бақылау, сым үзілген жағдайда автоматты түрде өзіндік тігу мүмкіндігі және операцияны оңтайландыруға арналған бағдарламаланатын өңдеу стратегиялары сияқты қосымша мүмкіндіктерге ие. Сымдық кесу EDM көбінесе төмен қалдық кернеулер қажет болған кезде қолданылады, өйткені ол материалды алып тастау үшін жоғары кесу күшін қажет етпейді. Егер импульс энергиясы салыстырмалы түрде төмен болса (мысалы, аяқтау операцияларында), төмен қалдық кернеулерге байланысты материалдың механикалық қасиеттерінде аз өзгерістер күтіледі, бірақ кернеуі түсірілмеген материал өңдеу процесінде деформациялануы мүмкін. Жұмыс дайындамасы маңызды жылу циклына ұшырауы мүмкін, оның күші қолданылатын технологиялық параметрлерге байланысты. Мұндай жылу циклдары бөлшекте қайта құю қабатының пайда болуына және жұмыс дайындамасында қалдық созу кернеулеріне әкелуі мүмкін. Егер өңдеу жылумен өңделгеннен кейін жүргізілсе, өлшемдік дәлдік жылумен өңделген деформациядан әсер етпейді.
The wire cut process uses water as its dielectric fluid, controlling its resistivity and other electrical properties with filters and PID controlled de ionizer units. The water flushes the cut debris away from the cutting zone. Flushing is an important factor in determining the maximum feed rate for a given material thickness. Along with tighter tolerances, multi axis EDM wire cutting machining centers have added features such as multi heads for cutting two parts at the same time, controls for preventing wire breakage, automatic self threading features in case of wire breakage, and programmable machining strategies to optimize the operation. Wire cutting EDM is commonly used when low residual stresses are desired, because it does not require high cutting forces for removal of material. If the energy per pulse is relatively low (as in finishing operations), little change in the mechanical properties of a material is expected due to these low residual stresses, although material that hasn't been stress relieved can distort in the machining process. The work piece may undergo a significant thermal cycle, its severity depending on the technological parameters used. Such thermal cycles may cause formation of a recast layer on the part and residual tensile stresses on the work piece. If machining takes place after heat treatment, dimensional accuracy will not be affected by heat treat distortion.
Тез бұрғылау EDM
Тез бұрғылау ЭДМ жылдам, дәл, кішкентай, терең тесіктер жасау үшін арналған. Ол принциптік тұрғыдан баттыру ЭДМ-мен (sinker EDM) ұқсас, бірақ электроды диэлектрлік сұйықтықтың қысыммен берілетін ағынын жеткізетін айналмалы түтік болып табылады. Ол бір минут ішінде бір дюйм тереңдікте тесік жасауға мүмкіндік береді және бұрғылауға тым қатты материалдарда тесік жасаудың тиімді тәсілі болып табылады. Бұл ЭДМ бұрғылау түрі көбінесе әуе-ғарыш өнеркәсібінде қолданылады, аэродинамикалық қанаттар мен басқа да компоненттерде салқындату тесіктерін жасау үшін пайдаланылады. Сонымен қатар, ол өнеркәсіптік газ турбиналарының қанаттарында, қалыптар мен пуансондарда, сондай-ақ подшипниктерде тесіктер бұрғылау үшін де қолданылады.
Үлгілерді өндіру
EDM процесі ең көп қалып жасау, құрал және штамп өндірісі салаларында қолданылады, бірақ прототиптік және өндірістік бөлшектерді жасаудың кең таралған әдісіне айналуда, әсіресе аэроғарыш, автомобиль және электроника салаларында, онда өндіріс көлемі салыстырмалы түрде төмен. Бату типіндегі ЭҚМ-де графит, мыс-вольфрам немесе таза мыс электрод қажетті (кері) пішінге өңделеді және тік иілімнің соңында дайындамаға енгізіледі.
Монета жасау
Зергерлік бұйымдар мен белгілерді жасауға арналған қалыптарды, немесе (панкейк қалыпын пайдалану арқылы) тырнақ (таңбалау) процесінде бос және тесу үшін, оң мастер стерлинг күмісінен жасалуы мүмкін, себебі (тиісті машина параметрлерімен) мастер айтарлықтай тозып, тек бір рет қолданылады. Соның нәтижесінде алынған теріс қалып қатайтылып, бронзадан, күмістен немесе тазалығы төмен алтын қорытпасынан қиып алынған жалаңаш парақтардан штампталған жалпақтарды жасау үшін престе қолданылады. Белгілер үшін бұл жалпақтар басқа қалыппен қисық бетке келтірілуі мүмкін. Бұл типтегі EDM әдетте майға негізделген диэлектрик сұйықтығына батырылып орындалады. Дайын өнімді қатты (шыны) немесе жұмсақ (бояу) эмальмен немесе таза алтынмен немесе никельмен қаптау арқылы қосымша өңдеуге болады. Күміс сияқты жұмсақ материалдарды қолмен өрнектеп безендіруге болады.
Кіші ұңғыма бұрғылау
Шағын тесіктерді бұрғылау арқылы ЭДМ әртүрлі салаларда қолданылады. Сыммен кесу ЭДМ машиналарында шағын тесіктерді бұрғылау арқылы ЭДМ жұмыс дайындамасында сымды өткізуге арналған тесік жасалады, осы сым сыммен кесу ЭДМ операциясы үшін қолданылады. Шағын тесіктерді бұрғылауға арналған жеке ЭДМ басқыштары сыммен кесу машинасына орнатылады және үлкен қаттыланған пластиналардан қажет болғанда, алдын ала бұрғылаусыз аяқталған бөлшектерді эрозиялауға мүмкіндік береді. Шағын тесікті ЭДМ реактивтік қозғалтқыштарда қолданылатын турбиналардың жетек және артқы жиектеріне тесіктер қатарын бұрғылау үшін қолданылады. Осы кішкентай тесіктер арқылы газ ағыны қозғалтқыштарға басқа жағдайда мүмкін болмағаннан жоғары температураны пайдалануға мүмкіндік береді. Бұл қозғалтқыштарда қолданылатын жоғары температуралы, өте қатты, бір кристаллды қорытпалар мұндай тесіктерді жоғары қатынаста дәстүрлі өңдеуді өте қиын, тіпті мүмкін емес етеді. Шағын тесікті ЭДМ отын жүйесінің құрамдас бөліктері үшін микроскопиялық саңылауларды, синтетикалық талшықтар үшін (мысалы, вискоза) спиннереттерді және басқа да қолданбаларды жасау үшін де қолданылады. Жеке шағын тесіктерді бұрғылау ЭДМ машиналары да бар, олар x–y осімен жабдықталған, сонымен қатар "супер бұрғы" немесе "тесік ашу машинасы" деп те аталады, және соқыр немесе толық тесіктерді өңдей алады. ЭДМ бұрғылары дистилленген немесе деионизацияланған судың тұрақты ағынымен айналатын ұзын латунь немесе мыс түтік электродын пайдаланып тесіктерді бұрады, бұл электроды тазалау және диэлектрик ретінде қызмет етеді. Электрод түтікшелері сыммен кесу ЭДМ машиналарындағы сым сияқты жұмыс істейді, оларда разряд аралығы және тозу жылдамдығы болады. Кейбір шағын тесіктерді бұрғылау ЭДМ машиналары 10 секундтан кем уақытта 100 мм жұмсақ немесе қатты болаттан тесік бұрғылай алады, орташа тозу жылдамдығы 50%-дан 80%-ға дейін жетеді. Бұл бұрғылау операциясында 0,3 мм-ден 6,1 мм-ге дейінгі тесіктерді жасауға болады. Латунь электродтарды өңдеу оңай, бірақ эрозияланған латунь бөлшектері "латунь үстінде латунь" сымның жыртылуына себеп болатындықтан сыммен кесу операциялары үшін ұсынылмайды, сондықтан мыс қолдану ұсынылады.
Металл бөлшектерін өңдеу
Бірнеше өндірушілер жұмыс дайындамаларынан сынған кескіш құралдар мен бекіткіштерді алып тастау үшін арнайы EDM машиналарын шығарады. Осы қолданыста бұл процеске "металл ыдыратумен өңдеу" немесе MDM термині қолданылады. Металл ыдырату процесі сынған құралдың немесе бекіткіштің орталық бөлігін ғана жояды, тесікті зақымсыз қалдырады және бұзылған детальды қайта пайдалануға мүмкіндік береді.