Кіріспе
1985 жылы Ричард Фейнманның "Әзілдемеңіз, мырза Фейнман!" "Қызығушылық танытқан тұлғаның оқиғалары" атты автобиографиялық кітабы – Нобель сыйлығының лауреаты, физик Ричард Фейнманның естеліктерінен құрастырылған жинақ. 1985 жылы жарық көрген бұл кітап Фейнман өмірінің әртүрлі кезеңдерін қамтиды. Кітаптағы әңгімелер Фейнманның жақын досы және барабаншы әріптесі Ральф Лейтонмен жазған аудио сұхбаттарына негізделген.
"Surely You're Joking, Mr. Feynman! ": Adventures of a Curious Character is an edited collection of reminiscences by the Nobel Prize–winning physicist Richard Feynman. The book, released in 1985, covers a variety of instances in Feynman's life. The anecdotes in the book are based on recorded audio conversations that Feynman had with his close friend and drumming partner Ralph Leighton.
Қорытынды
Кітапта оның қауіпсіз құлыптарды ашуға құштарлығы, түрлі тілдерді зерттеуі, биология немесе философия сияқты әртүрлі қызығушылықтары бар топтармен бірге қатысуы, сондай-ақ өнер мен самба музыкасына бет бұруы сияқты көптеген оқиғалар баяндалады. Басқа оқиғалар Манхэттен жобасындағы жұмысын (оның алғашқы әйелі Арлин Гринбаум осы кезде туберкулезден қайтыс болды) және Бразилиядағы ғылым білім беру жүйесін сынауын қамтиды, бұл одан да маңызды материалдар. "Монстр ақылдары" бөлімінде Фейнманның Альберт Эйнштейн, Вольфганг Паули, Генри Норрис Рассел, Джон фон Нейман және сол заманғы басқа да көрнекті ғалымдар алдында Уилер-Фейнман сіңіруші теориясы бойынша дипломдық жұмысын сәл шаршаңқы түрде таныстыруы суреттеледі. Анекдоттар Фейнманның жақын досы және барабаншы әріптесі Ральф Лейтонмен жазбаға түсірілген әңгімелерінен алынған. Кітаптың күтпеген сәттілігі "Басқалар не ойлайды, саған не қажет?" атты жалғасын тудырды, ол да Лейтонның жазбаларына негізделген. "Әзілдеп тұрсыз ба, Файнман мырза!" ұлттық бестселлерге айналды. Кітаптың атауы Принстон университетіндегі бір әйелдің Фейнман шайына қаймақ пен лимон сұрағаннан кейін айтқан сөзінен алынған, себебі ол дұрыс әдеп туралы білмеген. Соңғы тарау, "Карго культ ғылымы", 1974 жылы Калифорния технология институтында Фейнманның диплом беру салтанатында айтқан сөзінен бейімделген, онда ол түлектерді ізтеулерінің кемшіліктерін қалаулы нәтижеге жету үшін азайтудан сақтандырды. Ол Оңтүстік Тынық мұхитындағы жүк культі құбылысына салмақ қойды, онда, оның түсінуінше, арал тұрғындары импортталған тауарлармен жүктелген ұшақтарды қондыру үшін макеттеу әуежайын салған. Сол сияқты, ол ғылыми зерттеулердің сыртқы белгілерін қабылдап, өзіне-өзі сын көзбен қарамайтындықтан сенімді нәтижелерге қол жеткізе алмайтынын айтты. Ол сондай-ақ әлеуметтік ғылымдарды сынау үшін жүк культі метафорасын қолданатын басқа да мақалаларға сілтеме жасайды.
Сын
Мюррей Гелл-Манн Фейнманның әлсіз өзара әрекеттесу жұмысы туралы кітаптағы баяндамасына наразы болды және сотқа бермекке уәде берді, нәтижесінде кейінгі басылымдарға түзету енгізілді. Фейнман "Сен жай ғана олардан сұрайсың ба?" атты тарауы үшін сыналып, бір әйелдің тегін тамаққа алдағанына наразылық ретінде оны әйелге қарсы сөздермен және мінезсіздікпен шарлап алғанын айтты. Фейнман бұл тараудың соңында мұндай мінез-құлықтың әдеттегідей емес екенін мәлімдеді.
Жарияланымдық деректер
Сіз әзілдеп тұрсыз ба, мырза Файнман! : Қызығушылық танытқан тұлғаның оқиғалары, Ричард Файнман, Ральф Лейтон (үлескер), Эдвард Хатчингс (редактор), 1985, W. W. Norton, 1997 жылғы қағаздық басылым: , 2002 Blackstone Audiobooks толық аудиокассетасы: