Кіріспе
Ерлер құрамасы Халықаралық футбол жарыстарында Жаңа Зеландияны ұсынып ойнайтын команда – ерлер құрамасы. Жаңа Зеландияның ерлер ұлттық футбол құрамасы (; ФИФА тарапынан Aotearoa New Zealand деп танылған) ерлер арасындағы халықаралық футбол жарыстарында Жаңа Зеландияны ұсынады. Команданы Жаңа Зеландиядағы футболды басқарушы орган – Жаңа Зеландия футболы (NZF) басқарады, ол қазіргі уақытта ФИФА және Океания футбол конфедерациясының (OFC) мүшесі. Команданың ресми лақап аты – All Whites. Команда 1982 және 2010 жылдары ФИФА әлем чемпионаттарында, сондай-ақ 1999, 2003, 2009 және 2017 жылдары ФИФА Конфедерациялар кубогында Жаңа Зеландияны ұсынып ойнады. Жаңа Зеландия – бес рет OFC Ұлттар кубогының чемпионы. Жаңа Зеландия 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатында жеңіліске ұшырамаған жалғыз ел болды, топтық кезеңдегі барлық үш ойынды тең түсірді; алайда, олар топтық кезеңнен шығарылды.
the men's team
The New Zealand men's national football team (; recognised as Aotearoa New Zealand by FIFA) represents New Zealand in men's international football competitions. The team is governed by the governing body for football in New Zealand, New Zealand Football (NZF), which is currently a member of FIFA and the Oceania Football Confederation (OFC). The team's official nickname is the All Whites
The team represented New Zealand at the FIFA World Cup tournaments in 1982 and 2010, and the FIFA Confederations Cup tournaments in 1999, 2003, 2009, and 2017. New Zealand is a five time OFC Nations Cup champion. New Zealand was the only unbeaten country in the 2010 FIFA World Cup, drawing all three group stage games; nevertheless, they were eliminated in the group stage.
Алғашқы жылдар
Жаңа Зеландияның алғашқы халықаралық футбол матчы 1904 жылғы 23 шілдеде Дунедин қаласындағы ескі Каледониялық стадионда Жаңа Оңтүстік Уэльс командасына қарсы өтті. Жаңа Зеландия ойынның жалғыз голымен жеңіліп, жеті күннен кейін Веллингтондағы Атлетик Паркте өткен ойында сол командамен 3:3 есебімен тең түсті. Келесі жылы команда 10 маусымда Веллингтон құрамасына қарсы ойнады, содан кейін Австралияға сапарға шықты. Сапар барысында олар он бір құрама командамен, оның ішінде Жаңа Оңтүстік Уэльске қарсы үш "тест матчы" өткізді. Осы үш матчтың біреуінде жеңіске жетті, біреуінде жеңілді, ал біреуінде тең түсті. Жаңа Зеландия ұлттық құрамасы 1922 жылға дейін тағы матч өткізбеді, ол кезде Жаңа Зеландия Дунединдегі Карисбрук, Веллингтондағы Атлетик Парк және Окленд Домейнінде Австралияға қарсы үш ресми халықаралық матч өткізді. Нәтижесінде Жаңа Зеландия 3:1 есебімен екі ойында жеңіске жетті және Веллингтонда 1:1 есебімен тең түсті. 1927 жылы Канада Жаңа Зеландияда төрт ресми матч өткізіп, бір жеңіс және теңдік нәтижесін көрсетіп, екінші команда болды. 1966 жылы Жаңа Зеландия Океания футбол конфедерациясының негізгі мүшелерінің бірі атанды, ол Чарли Демпси мен оның австралиялық әріптесі Джим Баюттидің күш-жігерімен құрылды.
Испания үшін 1982 жылғы табыстар
1980 жылдардың басында "Ақ футболшылар" қатарынан бірнеше жеңіс тіркеп жатты, бірақ 1980 жылы Жаңа Каледонияда Океания кубогының ұйымдастырылуымен Жаңа Зеландияның кампаниясы өте сәтсіз аяқталды. Олар Таитиге 1:3, ал Фиджиге 0:4 есебімен жеңіліп, соңғы турда финалға өту мүмкіндігінен айырылды. Бірақ Соломон аралдарын 6:1 есебімен қатты жеңіп алды. Сонымен қатар, Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand мәліметінше, осы жылғы Мердека турниріндегі көрсеткісі жақсы болмағандықтан, 1980 жылға дейін "Ақ футболшылар" құрамында британдық иммигранттардың көп болуы, сондай-ақ футбол басшылығы мен жергілікті клубтарда олардың ықпалына байланысты сын айтылып келді. Дегенмен, команда 1982 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирінің соңғы кезеңіне өтті, тек бір матчты жоғалтпай, тамаша нәтижелер көрсетті. Олар өзінің басты қарсыласы Австралиямен 3:3 тепе-тең ойнап, 1:0 есебімен жеңіске жетті. Соңғы турда Фиджиді 13:0 есебімен жеңіп, келесі кезеңге жолдама алды. Соңғы кезеңде "Ақ футболшылар" Қытай, Сауд Арабиясы және Кувейт командаларымен күш сынасты. Сауд арабтарына қарсы үлкен жеңіске (5:0) қол жеткізгеніне қарамастан, ұпайлар тең түскендіктен және голдар айырмасы бойынша, олар қытайлықтармен плей-офф матчында күресуге мәжбүр болды. Стив Вуддин мен Уинтон Руфердің шешуші голдарының арқасында олар 2:1 есебімен жеңіп, Испания '82-ге тарихи жолдама алды. 1982 жылғы ФИФА әлем чемпионатында олар үш ойында да жеңіліп, 12 гол жіберіп, тек 2 гол соқты. 22 ойыншыдан тұратын құраманың 11 мүшесі Ұлыбританияда, оның ішінде жетісі Англияда дүниеге келген. Олардың арасында капитан Стив Самнер және шабуылшы Стив Вуддин де болды, олар көшіп келгенге дейін Англияда клубтық футбол ойнаған. Алайда, келесі онжылдықтарда ұлттық құраманың құрамы өзгерді және "футболдың бейнесі көбірек "Киви" сипатына ие болды".
Океаниядағы бірігу
1990 жылдан бері АҚШ колледждеріндегі футбол жаңазеландиялық футболшылардың дамуында маңызды рөл атқарып келеді. Бұл ықпал бұрынғы Шотландия құрамасының ойыншысы Бобби Кларк 1994–96 жылдары Жаңа Зеландия құрамасының бас бапкері болғаннан кейін, 1996 жылы АҚШ-қа оралғаннан соң Стэнфорд университетінің бас бапкері лауазымына тағайындалғаннан бастау алды (қазір ол Нотр-Дам университетінде де сол қызметте). Кларк Жаңа Зеландияда талант іздеуді бастады, ал бұрынғы жаңазеландиялық құрама ойыншылары Райан Нельсен мен Саймон Эллиотт Стэнфордта оның командасында ойнады. Кларк бастаған бұл үрдіс бүгінге дейін жалғасуда; қазір АҚШ-тағы NCAA I дивизионының ерлер құрамаларында екі оннан астам жаңазеландиялық футболшы ойнап жүр. Осы ойыншылардың мансап жолындағы әдеттегі келесі қадам – MLS-те ойнау. ESPN soccernet журналисі Брент Латхэм 2010 жылғы наурыздағы мақаласында, Жаңа Зеландияның 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионаты құрамасында АҚШ құрамасынан көп MLS ойыншысы болуы мүмкін деген болжам жасады. Алайда, Латхэмнің болжамы расталмады, себебі Жаңа Зеландия құрамасына тек бір MLS ойыншысы іліккен. Бұрын Жаңа Зеландия ОФК турнирінде Австралиямен бірінші орын үшін күресіп келген. Бірақ 2006 жылы Австралия АФК-ға қосылғаннан кейін, Жаңа Зеландия ОФК-дегі жалғыз ресми команда болып қалды. Жаңа Зеландия 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іліккенімен, топтық кезеңнен кейін жарыстан шықты. Бірақ турнирде жеңіліссіз қалған жалғыз команда олар болды, себебі Италияға қарсы 1–1, Словакияға қарсы 1–1, ал Парагвайға қарсы 0–0 есебімен тең ойнады. Ал болашақ чемпион Испания Швейцарияға есе жіберді. Жаңа Зеландия өз тобында Италиядан жоғары орын алды, себебі Италия соңғы матчында Словакиядан жеңіліп, екі ұпай жинады, ал Жаңа Зеландия үш ұпай жинады.
Хониарадағы қорқыныш және әлем чемпионатына жетудегі сәтсіздіктер
"Ақ-ақтар" үшін өте жақсы циклден кейін команда 2012 жылғы ОФК Ұлттар кубогына басты фаворит ретінде қатысты, топтық кезеңде жақсы өнер көрсетіп, алғашқы екі ойында шамалы есеппен жеңіске жетті (1–0 және 2–1), ал "Мандатты Саломон" командасымен 1–1 есебімен тең түсті. Бірақ келесі кезеңде жартылай финалда Жаңа Каледониямен кездесіп, 0–2 есебімен қоршаған ортаға ұятты жеңіліске ұшырады, голдарды 60-шы минутта Бертран Кай және 90+2 минутта Жорж Гоп Фенепеж соқты. Бұл жеңіліс "Хониарадағы апат" деп аталды. Үшінші орын үшін өткен ойында Соломон аралдарын жеңгеніне қарамастан, сол кездегі бапкер Рикки Герберт жұмыстан босатылды. Осы ұятты жеңілістен кейін, олар 2014 жылғы әлем чемпионатына қатысу үшін Мексикамен континентаралық плей-оффта жалпы есеп бойынша 3–9 есебімен жеңіліске ұшырады. 2014 жылдың тамызында Энтони Хадсон "Ақ-ақтардың" жаңа бапкері болып тағайындалды. Хадсонның ұлттық құрамадағы алғашқы ойыны 2014 жылдың қыркүйегінде Өзбекстанға қарсы өткен матчта 3–1 есебімен жеңіліспен аяқталды. "Ақ-ақтар" өткен жылы "бар болғаны үш матч" өткізгендіктен, бұл "әлемдік футболдағы ең аз көрсеткіш" еді және "жеті ай бойы матчсыз" болғандықтан, ФИФА рейтингінде 161-орынға түсіп қалды. "Ақ-ақтар" 2016 жылғы ОФК Ұлттар кубогын жеңіп алды, төрт матчта жеңіске жетті, ал финалда Папуа-Жаңа Гвинеяға қарсы 0–0 есебімен тең түскеннен кейін пенальти сериясында жеңіске жетті. Бұл турнирде олар тек бір гол жіберді, ол да пенальтиден соғылған еді. Жаңа Зеландияның жеңісі оларды Океания чемпионы етіп жариялады, бұл Жаңа Зеландияны бұл жарыста бес рет жеңіп алған ең табысты ұлттық құрама етті, сонымен қатар олар 2017 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогына қатысуға жолдама алды. ОФК Ұлттар кубогындағы жеңісінің арқасында "Ақ-ақтар" шілдеде әлемдік рейтингте 54 орынға көтеріліп, ФИФА рейтингінде 88-орынға ие болды, бұл үш жылдағы ең жоғары көрсеткіш. 2017 жылғы ФИФА Конфедерациялар кубогындағы көңіл көншітпейтін ойында, олар Ресей, Мексика және Португалия құрамалары бар топта соңғы орынды иеленді, нәтижесінде ұлттық құрама 27 орынға төмендеп, 122-орынға түсті. 2017 жылдың қыркүйегінде Жаңа Зеландия ОФК финалдық матчында Соломон аралдарын жалпы есеп бойынша 8–3 есебімен жеңіп, Оңтүстік Америка іріктеу турнирінен бесінші орын алған Перуға қарсы континентаралық плей-оффқа қатысуға жолдама алды. Бірінші ойында Перуді ұстап тұрғаннан кейін, олар екінші ойында 2–0 есебімен жеңіліске ұшырады, нәтижесінде Перу 2018 жылғы ФИФА әлем чемпионатына қатысуға лайық болған соңғы команда атанды.
2022 жылғы әлем чемпионатының сәтсіздігі
Екі жылға жуық үзілістен кейін "Ақ-ақтар" 2021 жылы жолдас сайыстарға оралды және сол жылы өткізген үш (Алжир А' құрамасына қарсы ойынды есептегенде төрт) матчта жағымды нәтижелерге қол жеткізді. COVID-19 пандемиясының салдарынан 2022 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирі Катарда, яғни жарыс өткізілетін елде ұйымдастырылды. Кивилер барлық ойында жеңіске жетіп, шабуыл рекордтарын жаңартты. Форвард Крис Вуд Фиджиге қарсы екі гол соғып, бұрынғы рекордсгер Воэн Ковениден өзіп, "Ақ-ақтардың" барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншысы атанды. Континенттік жеңістің арқасында олар конфедерацияаралық плей-оффқа қатысуға мүмкіндік алды, онда Коста-Рикамен вакансия үшін күресті. Ойынның 3-ші минутында Джоэл Кэмпбелл гол соқты, бірақ Жаңа Зеландия ойынға үлкен қысым жасады. 39-шы минутта Крис Вуд Ельцин Техеданың нашар тепкісінен кейін гол соқты. Алайда, видео көмекші төреші (VAR) Мэтью Гарбеттің голдан бұрын Оскар Дуартеге қарсы бұзушылық жасағанын көрсеткен соң, гол есептелмеді. Ойынның соңғы сигналмен жаңа зеландиялықтар турнирге ілікпеді, бұл олардың конфедерацияаралық плей-оффтағы үшінші қатарынан жеңілісі болды. Олар 2014 жылы Мексикадан, 2018 жылы Перуден және осы 2022 жылы Коста-Рикадан шығарылды. Іріктеу турнирінен кейін "Ақ-ақтар" өзінің қарсыласы "Соккерус" командасымен үйде және сыртта екі ойын өткізді, бұл екі елдің арасындағы алғашқы кездесудің 100 жылдығын белгілеу мақсатында ұйымдастырылды. Алғашқы матч 1922 жылы Дунединде өткен болатын.
Құрастыру
Жаңа Зеландияның дәстүрлі үй түстері ақ түс, ал шеттері қара, ал сыртқы формалары көбінесе кері болып келеді – қара түс, ақ шеттерімен. Жаңа Зеландия футбол командасының түс схемасын кері өзгертуінің себебі, FIFA қара түсті дәстүрлі түрде төрешілерге арнаған.
Есімдік
1982 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде команда 1981 жылы Тайваньға қарсы алғаш рет толығымен ақ түсті формамен шықты. Осыдан кейін бір комментатор оларды ұлттық регби командасының дәстүрлі атауы "All Blacks"-ке ойнап, "All Whites" деп атады. Бұл ат қалып қойды және "Marching off to Spain" әнінде "Kiwis! All Whites!" деген ұранмен танымал болды. Соңғы кезде Жаңа Зеландия футбол федерациясы бұл лақап атының қасақана болмаған нәсілдік мән-жайларын ескере отырып, зерделеуде.
Жарыстар
Жаңа Зеландияның көп жылдық қарсыластары – Транс-Тасман көршілері Австралия. Екі команданың тарихы 1922 жылға дейін жетеді, олар алғаш рет халықаралық аренада дебют жасағанда кездесті. «Соккэруз» (Австралия) және «All Whites» (Жаңа Зеландия) арасындағы бәсекелестік – Австралия мен Жаңа Зеландияның географиялық жақын көршілігіне байланысты туған, тек спортқа ғана емес, екі елдің мәдениетіне де қатысты кең ауқымды достық бәсекелестіктің бір бөлігі. Австралия мен Жаңа Зеландия екеуі де OFC мүшелері болған кезде бәсекелестік күшейді, олар OFC Ұлттар кубогының финалдарында және ФИФА Әлем чемпионатының іріктеу кезеңдерінде тұрақты түрде бақ сынасты, онда OFC-ден тек бір команда ғана Әлем чемпионатына жолдама алатын болды. 2006 жылы Австралия OFC-ден шығып, AFC-ге қосылғаннан кейін екі команда арасындағы бәсекелестік азайып кетті. Дегенмен, екі команда арасындағы қарсыластық әлі де жоғары деңгейде сақталып келеді, кейбір ойындар көптеген БАҚ және қоғам назарына ілігеді. Бәсекелестік клубтық футболға да таралады, Жаңа Зеландияның жалғыз толыққанды кәсіби командасы «Веллингтон Феникс» Австралияның А лигасынде ойнайды.
Қолдаушылар
Жаңа Зеландия ұлттық құрамасының басты жанкүйерлер тобы "Ақ шу" деп белгілі. "Ақ шу" 2007 жылдың қараша айында "Сары қызба" – Веллингтон Фениксінің жанкүйерлер тобы ұлттық құрама ойындары кезінде өздерін қайта ұйымдастырып құрылған.
Мекендік стадион
Жаңа Зеландияда арнайы ұлттық стадион жоқ, оның орнына команда көрме немесе турнир мақсатында елдің әртүрлі жерлерінде ойнайды. Соңғы жылдары маңызды халықаралық матчтар көбінесе түрлі ірі стадиондарда өткізіледі, оның ішінде Веллингтондағы Sky Stadium және Оклендтегі North Harbour Stadium. Халықаралық матчтар Оклендтегі Mount Smart Stadium және Eden Park стадиондарында да өткізілген.
Жеке жазбалар
Қалың әріппен жазылған ойыншылар әлі де Жаңа Зеландия құрамасында ойнап тұр.