Зина Линна Гаррисон: Американдық теннис шеберінің өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Америкалық теннисші Зина Линна Гаррисон (16 қараша 1963 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби теннисші. Гаррисон 1990 жылғы Уимблдон чемпионатында жекелей сында күміс жүлдегер атанды, үш рет аралас жұптардан әлем чемпионы болды және 1988 жылғы Сеул Олимпиадасында әйелдер жұптарынан алтын, жекелей сындан қола медаль жеңіп алды. Ол мансабындағы ең жоғары жекелей рейтингте әлемнің 4-ші нөміріне жетті, 20 қараша 1989 жылы.

Мансап

Жеті баланың ең кішісі Гаррисон 10 жасында теннис ойнай бастады және 12 жасында алғашқы турнирге қатысты. 14 жасында 18 жасқа дейінгі қыздар арасындағы ұлттық чемпионатты жеңіп алды. 1981 жылы Уимблдон мен АҚШ ашық турнирінде жасөсперімдер арасында жеңіске жетіп, әлемдегі бірінші жасөсперім теннисшісі атанды. Гаррисон 1982 жылы Техас штатының Хьюстон қаласындағы Стерлинг орта мектебін бітірді. Анасының қазасынан кейін 19 жасында тамақтану тәртібін бұзушылық – булимия ауруына шалдықты. 1982 жылы кәсіпқой теннисші болып, Росс Стерлинг орта мектебін бітіруден бас тартып, өзінің алғашқы кәсіпқой турнирі – Франция ашық чемпионатында өнер көрсетті, онда ол жартылай финалға дейін жетті. 1982 жылы WTA жылдың жаңа жұлдызы атағын жеңіп алды. Булимиямен күрескеніне қарамастан, турдағы алғашқы жылдары Гаррисон кортта едәуір жетістіктерге қол жеткізді. 1983 жылы Австралия ашық турнирінің жартылай финалына өтті, бұл оның турдағы толыққанды алғашқы жылы болды, және жыл соңында әлемдік рейтингте 10-шы орынға ие болды. 1984 жылы Цюрихте өткен Еуропалық жабық чемпионатта алғашқы жекелей турнирде жеңіске жетті. 1985 жылы Гаррисон әлемнің 3-ші ракеткасы Хана Мандликованы және әлемнің 2-ші ракеткасы Крис Эвертті жеңіп, Амелия аралы чемпионатында жеңіске жетті. Сондай-ақ 1985 жылы Уимблдон турнирінің жартылай финалына өтті, ал 1986 жылы Габриэла Сабатинимен жұптасып, Канада ашық турнирінде әйелдер арасындағы жұптық сында жеңіске жетті. 1987 жылы Австралия ашық турнирінде аралас жұптық сында (Шервуд Стюартпен бірге) жеңіске жетті және әйелдер жұптық сынында (Лори МакНилмен бірге) екінші орын алды. Бір жылдан кейін Гаррисон мен Стюарт Уимблдонда аралас жұптық сында жеңіске жетті. 1988 жылы Сеулде өткен Олимпиада ойындарында Гаррисон Пэм Шрайвермен бірге АҚШ құрамасы үшін әйелдер жұптық сынында алтын медальді жеңіп алды, финалда Чехословакиялық Яна Новотна мен Хелена Сукованы жеңді. Жекелей сында Гаррисон Шрайверді жеңіп, қола медальді иеленді. АҚШ ашық турнирінде ол өмірінде алғаш рет Навратилованы жеңіп, жартылай финалға өтті, онда Сабатиниге есе жіберді. 1989 жылы Гаррисон АҚШ ашық турнирінің ширек финалында Крис Эвертті 7:6, 6:2 есебімен жеңді. Жартылай финалда Навратиловадан жеңілді. 1989 жылы әлемдік рейтингте 4-ші орынға ие болды. Гаррисонның мансабындағы ең жарқын сәт 1990 жылы Уимблдонда болды, онда ол Саманта Смит, Сесилия Дальман, Андреа Леанд, Хелена Сукованы және Франция ашық турнирінің чемпионы Моника Селесті 3:6, 6:3, 9:7 есебімен жеңіп, жартылай финалда әлемнің бірінші ракеткасы және Уимблдон чемпионы Стеффи Графты 6:3, 3:6, 6:4 есебімен жеңіп, өзінің жалғыз Гранд Слем турнирінде жекелей сындағы финалына өтті, Гибсоннан кейін осы жетістікке қол жеткізген алғашқы афроамерикандық әйел болды. Бұл сонымен қатар Графтың Гранд Слем турнирінің финалдарына қатарынан 13 рет қатысуына нүке салды. Содан кейін ол Навратиловаға 4:6, 1:6 есебімен ұтылып, осылайша Навратилова Уимблдонда әйелдер арасындағы жекелей сында рекордтық тоғызыншы титулын жеңіп алды. Гаррисон сол жылы Уимблдонда (Рик Личпен жұптасып) аралас жұптық сында үшінші рет жеңіске жетті. 1992 жылы Гаррисон Австралия ашық турнирінде әйелдер жұптық сынында (Мэри Джо Фернандеспен жұптасып) екінші орын алды. 1994 жылы Уимблдонда Гаррисон әлемнің 2-ші ракеткасы Аранча Санчес Викарионы жеңіп, өзінің 15-ші және соңғы Гранд Слем турнирінің ширек финалына жолдама алды. Гаррисон 1996 жылы кәсіпқой тенниспен айналысуын тоқтатты. 1982 жылдан 1995 жылға дейін ол үздік 25 теннисшінің қатарында болды. Мансабында 14 жоғары деңгейдегі жекелей және 20 жұптық турнирде жеңіске жетті.

The youngest of seven children, Garrison started playing tennis at the age of 10 and entered her first tournament at the age of 12. At 14, she won the national girls' 18s title. In 1981, she won both the Wimbledon and US Open junior titles and was ranked the world No. 1 junior player. Garrison graduated from Sterling High School in Houston, Texas in 1982. Garrison began suffering from the eating disorder bulimia when she was 19, following the death of her mother. Garrison turned professional in 1982, and skipped her graduation at Ross Sterling High School to compete in the French Open, her first tournament as a professional, where she reached the quarterfinals. She was awarded the WTA Newcomer of the Year in 1982. Despite battling bulimia during her first few years on the tour, Garrison enjoyed notable success on court. She reached the Australian Open semifinals in 1983, her first full year on the tour, and finished the year ranked world No. 10. She won her first top level singles titles in 1984 at the European Indoor Championships in Zürich. In 1985, Garrison beat world no. 3 Hana Mandlíková and world no. 2 Chris Evert on her way to winning the Amelia Island Championships. She was also a Wimbledon semifinalist in 1985, and in 1986, she won her first tour doubles at the Canadian Open (partnering Gabriela Sabatini). At the Australian Open in 1987, Garrison won the mixed doubles (partnering Sherwood Stewart) and finished runner up in the women's doubles (partnering Lori McNeil). A year later, Garrison and Stewart captured the mixed doubles title at Wimbledon. At the 1988 Olympic Games in Seoul, Garrison teamed with Pam Shriver to win the women's doubles gold medal for the United States, defeating Jana Novotná and Helena Suková of Czechoslovakia in the final. Garrison defeated Shriver in the quarterfinals of the singles event, where she won a bronze medal. At the US Open, she defeated defending champion Navratilova for the first time in her career, advancing to the semifinals, where she lost to Sabatini. In 1989, Garrison defeated Chris Evert 7–6, 6–2 in the quarterfinals of the US Open in Evert's final tournament. Garrison lost to Navratilova in the semifinals. She finished 1989 ranked at career high No. 4 in singles. The highlight of Garrison's career came in 1990 at Wimbledon, as she defeated Samantha Smith, Cecilia Dahlman, Andrea Leand, Helena Suková, then French Open champion Monica Seles in the quarterfinals 3–6, 6–3, 9–7, and defending Wimbledon champion and world No. 1, Steffi Graf, in the semifinals 6–3, 3–6, 6–4 to reach her only Grand Slam singles final, becoming the first African American woman to do so since Gibson. Moreover, it ended Graf's record 13 time streak of Grand Slam finals. Then, she lost to Navratilova 4–6, 1–6, who thus won her record ninth women's singles title at Wimbledon. Garrison claimed her third mixed doubles title at Wimbledon that year (partnering Rick Leach). In 1992, Garrison finished runner up in the Australian Open women's doubles (partnering Mary Joe Fernández). At Wimbledon in 1994, Garrison beat world No. 2 Arantxa Sánchez Vicario on the way to her 15th and final Grand Slam quarterfinal appearance. Garrison retired from professional tennis in 1996. From 1982 to 1995, she remained uninterrupted in the world's top 25. During her career, she won 14 top level singles titles and 20 doubles titles.

Жеке өмірі және теннис карьерасынан кейінгі өмірі

Гаррисон 1989 жылдың қыркүйегінде Уиллард Джексонға үйленді, бірақ 1997 жылы олардың некесі ажырасып кетті. Турнирден кейін Гаррисон телекомментатор болып жұмыс істеді және қоғамдық өмірде де, теннисте де белсенді болып қала берді. Ол 1988 жылы үйсіздерге көмектесетін «Зина Гаррисон» қорын құрды, ал 1992 жылы Хьюстон қаласындағы жастар теннисін дамытуға бағытталған «Зина Гаррисонның барлық корттағы теннис бағдарламасын» іске қосты. Сонымен қатар, ол АҚШ Президентінің дене шынықтыру және спорт жөніндегі кеңесінің мүшесі болды. Ол «Альфа Каппа Альфа» студенттік қауымының мүшесі. Гаррисон кәсіби теннис ортасындағы беделін сақтап, АҚШ Федерация Кубогы (кейіннен Фед Кубогы) командасының капитаны болды. 2008 жылғы Пекин Олимпиадасында Гаррисон АҚШ әйелдер құрамасына жетекшілік етті, онда Венера және Серена Уильямстар жұптық сында алтын медаль жеңіп алды. 40 жасында салмақ жинағаннан кейін Гаррисон 2014 жылдың 11 қыркүйегінде NBC телеарнасында көрсетілген «The Biggest Loser: Glory Days» реалити-шоуының 16-шы маусымына қатысты. 8 фунт салмақ жоғалтса да, ол бағдарламадан бірінші болып шығарылды.

Ойын стилі

Гаррисон шабуылдық стильде ойнады. Ол артқы соққыны кесіп, содан кейін торға шабуылдайтын (қысқа соққы және шабуыл тактикасы) жиі кездесетін. Гаррисонның волей мен сыпыру соққылары өте жақсы болды. Ол қалағанда ұзақ ойнай алатын, бірақ оның басты ойын жоспары – торға жетіп, волеймен ойынды аяқтау еді.