Кіріспе

Американдық теннисші (1976 жылы туған)

Дженифер Мария Каприати (1976 жылғы 29 наурызда туған) – американдық бұрынғы әлемнің бірінші ракеткасы. Халықаралық теннис залының мүшесі, ол үш рет «Үлкен шлем» турнирінің жеңімпазы атанды және 1992 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында алтын медальді жеңіп алды. Каприати карьерасының басында бірнеше жас рекордын орнатты. Ол 1990 жылы 13 жас 11 айлық шағында Флорида штатындағы Бока-Ратон қаласында өткен хард корт турнирінің финалына шығып, кәсіби дебют жасады. Ол дебюттік турнирінде «Ролан Гаррос» жартылай финалына жетті, ал сол жылдың қазан айында 14 жас 235 күндік шағында топ-10-ға енген ең жас теннисші болды. 1993 жылғы АҚШ ашық чемпионатының бірінші турында жеңілгеннен кейін ол 14 айға кәсіби тенниспен арылысты. Осы кезеңдегі жеке өміріндегі қиындықтары (дүкеннен ұрлық жасағаны және марихуана иелігінде болғаны үшін ұсталғаны) баспасөз беттерінде кеңінен жарияланды. 1998 жылы Каприати бес жылдан кейін «Уимблдон» турнирінде алғашқы «Үлкен шлем» жекпе-жегін жеңіп алды. Келесі екі жылда ол жаймен чемпиондық деңгейге қайта оралып, 1999 жылы Страсбургте алты жылдан кейін алғашқы титулын жеңіп, топ-20-ға қайта кірді. 2001 жылғы Австралия ашық чемпионатында қайта жанданған Каприати Мартина Хингисті тікелей есеппен жеңіп, турнир жеңімпазы атанған ең төменгі рейтинг иесі болды. Ол сол жылы «Ролан Гаррос» турнирін де жеңіп алып, қазан айында әйелдер теннис қауымдастығының (WTA) бірінші ракеткасы атанды. 2002 жылы Австралия ашық чемпионатында титулын қорғағаннан кейін, ол 2004 жылы жарақат алғанға дейін үздік 10-дыққа тұрақты түрде кірді. Каприати карьерасында 14 жекелей және бір қос турнирде жеңіске жетті.

1990-1991: Есептер

Каприати 12 және 14 жас категорияларында «Жас Оранж Боулл» турнирінің жеңімпазы атанды және 70 жылдық тарихында «Жас Оранж Боулл» чемпионатын екі рет жеңген тоғыз теннисшінің бірі болды. Осы тізімге Энди Мюррей, Джимми Коннорс, Моника Селес және Ишай Олиел кіреді. Каприати 13 жасында кәсіби тенниске дебют жасады, алғашқы үш турнирінің екеуінің финалына жетті, «Бока-Ратон» және «Хилтон-Хед» турнирлерінде Габриела Сабатини мен Мартина Навратиловадан жеңіліп, үздік 10 теннисшіге қарсы алғашқы екі жеңісін оді (No. 10 Хелена Сукова және бесінші Аранча Санчес Викарио). Ол сәуір айында рейтингке 23-орынмен енді. Каприати «Франция ашық чемпионатында» Гранд Слемдегі дебютін жасады. Ол жартылай финалға дейін жетіп, болашақ чемпион Моника Селеске жеңілді. Содан кейін «Уимблдон» турнирінде төртінші раундқа жетті, бірақ Стеффи Графтан жеңілді. Сол жылы Каприати Пуэрто-Рикода өзінің алғашқы титулын жеңіп алды, Зина Гаррисонды жеңді. Осы жеңістен кейін Каприати әлемнің үздік 10 теннисшісінің қатарына енді. Ол WTA чемпионатына қатысуға жолдама алды, бірінші раундта үш сетте Графтан шамалы есебімен жеңіліп қалды. Алғашқы маусымын әлемдік рейтингте 8-орында аяқтады. Маусым бойы Каприати бірнеше «ең жас» рекордтарын орнатты. Ол турның финалына жеткен ең жас ойыншы, «Франция ашық чемпионатының» жартылай финалына жеткен ең жас ойыншы, «Уимблдон» турниріндегі ең жас сеяқты және маусымның соңғы чемпионатына қатысқан ең жас ойыншы болды. Сонымен қатар, ол WTA титулын жеңген төртінші ең жас ойыншы атанды. 1990 жылы «WTA жылдың жаңа жұлдызы» деп танылды. Екінші маусымында Каприати үздік 10 теннисшінің қатарындағы өзінің орнын нығайтты. Жазғы хард корт турнирінде екі жекелей титул жеңіп алды, Сан-Диего финалында үшінші сетте тай-брейкте әлемнің бірінші ракеткасы Моника Селесті жеңіп, ал Торонто финалында Катерина Малееваны тікелей екі сетте жеңді. Ол сондай-ақ «Уимблдон» және «АҚШ ашық чемпионатында» екі рет Гранд Слем жартылай финалына жетті. «Уимблдон» турнирінде 15 жасар Каприати тоғыз дүркін чемпион Мартина Навратилованы таң қалдырып, оны ширек финалда тікелей екі сетте жеңді. Каприати турнирдің жартылай финалына жеткен ең жас ойыншы болды, бірақ Сабатиниге жеңілді. «АҚШ ашық чемпионатында» Каприати ширек финалда Сабатиниді жеңіп алды, бірақ жартылай финалда үшінші сеттегі тай-брейкте матч-пойнтқа екі рет сервировка жасағаннан кейін болашақ чемпион Селеске ұтылып қалды. Каприати жыл соңындағы чемпионатқа екінші рет қатысып, ширек финалға жетті. Жылды 6-орында аяқтады. Каприати сондай-ақ Селеспен жұптасып, «Италия ашық чемпионатында» өзінің мансабындағы жалғыз қос титулын жеңіп алды. Алғашқы турнирінде («Сидней 1993») Каприати жартылай финалда үшінші орындағы Сабатиниді жеңіп, финалда Анке Хуберді жеңді. Екінші жыл қатарынан ол жылдың алғашқы үш турнирінде ширек финалға жетті. Монреальдегі «Роджерс кубогының» финалына жетті, бірақ Стеффи Графтан жеңілді. «АҚШ ашық чемпионатында» жетінші орындағы Каприати өзінің алғашқы матчын бұрынғы топ-15 теннисшісі Лейла Месхиден жеңіліп, кәсіби турнирдің бірінші раундында алғаш рет жеңіліске ұшырады. Осы жеңілістен кейін Каприати тенниспен уақытша қоштасуды шешті. Жылды тоғызыншы орында аяқтады. 2000 жылдардың басында оның теннис киімдерінің желісін Fila өндірді. Ол Prince Precision Retro 27 Midplus ракеткасын қолданды.

Мұрасы мен марапаттары

Каприати 2012 жылы 36 жасында Халықаралық теннис даңқы залына енгізілді. Ол әдетте өз буынының ең үздік теннисшілерінің бірі және өз кезеңіндегі ең табысты «Үлкен дулыға» турнирлерінің қатысушысы саналады, жиі жарыстың соңғы кезеңдеріне жететін. Ол 2001 жылы «Жылдың қайта оралған спортшысы» номинациясы бойынша Лауреус әлемдік спорттық сыйлығын, ал 2002 жылы «Жылдың спортшы әйелі» Лауреус әлемдік спорттық сыйлығын алды. Бірақ, 2009 жылдың 30 маусымында көрсетілген келесі бөлімнің басында Каприатидің алғашқы бөлімдегі оқиғалар барысында бұрынғы жарақаты қайта күшейгені және оның нәтижесінде ол әріптесімен бірге жарыстан шығарылғаны туралы күтпеген хабарлама жасалды. Каприати 1990-шы жылдардың басында Oil of Olay жарнамасында түсті. Ол сондай-ақ АҚШ ашық турнирі кезінде American Express жарнамасында пайда болды.

Жеке өмір

Каприати Нью-Йорк қаласында итальян тегінен шыққан Дениз және Стефано Каприати отбасында дүниеге келген. 1993 жылы, 17 жасында Каприатиді сауда орталығындағы дүкеннен 15 долларлық жүзік ұрлаған деп айыптады, ол бұл оқиғаның жаңсақ болғанын айтқан. 1994 жылдың 16 мамырында ол қамауға алынып, есірткі (марихуана) иеленгені үшін айыпталды. Ол есірткіге қарсы кеңес беру бағдарламасына қатысуға келісті. 1994 жылы Каприати тенниспен айналысудан шаршағаны және өзінің сыртқы келбеті мен қарым-қатынастарына байланысты ойларын жоғалтқанын айтты. 2010 жылы оған есірткінің зиянынан емделу қажет болды. 2013 жылы Каприати бұрынғы жігіті Иван Бреннанды күндіздің шұғыласы күні ілесіп, ұрып соққаны үшін айыпталды. Кейіннен бұл айыптаулар алынып тасталды. 2014 жылы Флорида штатының Палм-Бич округінің прокуратурасы Каприатидің осы оқиғаға байланысты 30 сағат қоғамдық жұмыс істегенін және төрт сағаттық ашуды басқару бойынша кеңес алғанын хабарлады.