Конго Демократиялық Республикасының Ұлттық Футбол Командасы

Кіріспе

Конго Демократиялық Республикасының ерлер футбол құрамасы

ерлер құрамасы

Конго Демократиялық Республикасының Ұлттық футбол құрамасы (фр. Équipe nationale de football de la République démocratique du Congo), ФИФА-да Конго ДР ретінде танылған, Конго Демократиялық Республикасын ерлер арасындағы халықаралық футболда көрсетеді және Конго Футбол Федерациясы басқарады. Оларды "Леопардтар" деп атайды. Бұл құрама ФИФА мен Африка Футбол Конфедерациясының (CAF) мүшесі. Конго ДР ФИФА рейтингінде 28-орынға дейін көтерілген, ал Заир ретінде ФИФА Әлем Кубогына қатысқан Сахарадан оңтүстік Африканың алғашқы құрамасы болды және Африка Ұлттары Кубогын екі рет жеңіп алды. Мароккомен бірге олар Африка Ұлттары Чемпионатында ең табысты командалардың бірі, әрқайсысы 2 титулға ие. Қазіргі уақытта ФИФА рейтингінде 67-орында тұр.

Ерте тарих

Конгоның футбол федерациясы 1919 жылы ел тәуелсіздік алмай тұрған кезде құрылған. Команда алғашқы ойынын 1948 жылы Бельгия Конгосы ретінде қазіргі Замбия аталған Солтүстік Родезияға қарсы өткізді. Үйде 3:2 есебімен жеңіске жетті. Демократиялық Конго Республикасы 1962 жылдан бері ФИФА-ға және 1963 жылдан бері КАФ-қа мүше. Команданың алғашқы ресми матчы 1963 жылдың 11 сәуірінде Сенегалдың Дакар қаласында өткен «Достық» турнирінде Мавританияға қарсы өтті. Демократиялық Конго Республикасы 6:0 есебімен жеңіске жетті. Ұлттық құрама алғаш рет 1965 жылы Африка Ұлттары Кубогына қатысты.

Даңқ дәуірі

Конго Демократиялық Республикасы өзінің алғашқы халықаралық табысына 1968 жылғы Африка Ұлттары Кубогында қол жеткізді, бұл турнир Эфиопияда өтті. Финалда Гананы 1:0 есебімен жеңді. Команданың ең ірі жеңісі 1969 жылғы 22 қарашада Замбияға қарсы өткен ойында тіркелді – 10:1 есебімен. Осы жылдары бірқатар конголық ойыншылар Еуропада, әсіресе Бельгияда ойнағанмен, шетелдегі ойыншылар сирек халықаралық матчтарға шақырылатын. Сирек болған жағдай – Джулиен Киалунда, ол сол кезде Заир (елдің сол кездегі атауы) құрамасынан 1972 жылғы Африка Ұлттары Кубогында «Андерлехт» клубы үшін ойнағанда өнер көрсетті. Екінші континенттік титул 1974 жылғы Африка Ұлттары Кубогында Египетте жеңіліп алынды. «Леопардтар» Гвинеяға қарсы 2:1 есебімен, қарсыласы Конгоға қарсы тағы 2:1 есебімен және Маврикийге қарсы 4:1 есебімен жеңіске жетті. Бұл нәтижелер Заирді жартылай финалға алып шықты, онда олар жауынкерлер Египетті 3:2 есебімен жеңді. Финалда Заир Замбиямен 2:2 есебімен тең түсті. Сондықтан, матч екі күннен кейін қайта ойналды, онда Заир 2:0 есебімен жеңіске жетті. Заир құрамасының ойыншысы Ндае Муламба тоғыз гол соғып, турнирдің үздік мергені атанды, бұл көрсеткіш әлі де рекордық көрсеткіш болып табылады. Осыдан кейін команда Мобуту Сесе Секоның президенттік ұшағымен Заирге оралды. Заир Сахара аймалынан оңтүстік Африкадан әлем чемпионатына қатысқан алғашқы құрама болды. Олар 1974 жылғы турнирге Марокконың орнына іліккен, оларды шешуші іріктеу ойынында Киншасада 3:0 есебімен жеңген. Заирдің әлемдік деңгейдегі ойыншы ретінде танылуын нығайту үшін Мобуту әлем чемпионатында «Заир – бейбітшілік» және «Заирге барыңыз» сияқты хабарламаларды көрсету үшін жарнамалық баннерлерге ақша төледі. Турнирде Заир ешқандай гол соға алмады және барлық ойындарында жеңіліске ұшырады, бірақ Шотландия мен Бразилияға қарсы лайықты ойын көрсетті. Алайда, Югославияға қарсы 9:0 есебімен жеңілуі әлем чемпионаттары тарихындағы ең ауыр жеңілістердің бірі болып қала береді. Бразилияға қарсы матчта ерекше жағдай болды: 25 метр қашықтықтағы бос соққы кезінде қорғаушы Мвепу Илунга төрешінің сыбызғысын естігеннен кейін Заир қабырғасынан шығып, допты алаңға қарай тепті, осы үшін ол сары карточка алды. «Channel 4» телеарнасы жүргізген сауалнамада бұл эпизод әлем чемпионаттары тарихындағы ең керемет сәттердің 17-сі деп танылды. Илунга ережелерді жақсы білетінін және төрешіні өзін алаңнан қууға көндіруге тырысқанын мәлімдеді. Оның ойынша, қызыл карточка алу – ел билігіне қарсы наразылықтың бір түрі болған, олардың ойыншылардың табысын ұрлап отыр деген айып тағылған. Алайда, көптеген замандас комментаторлар бұл әрекетті африкалық футболдың «наивтігі мен тәртіпсіздігінің» көрінісі деп бағалады.

The Democratic Republic of the Congo had its first international success at the 1968 African Cup of Nations held in Ethiopia, beating Ghana 1–0 in the final. The team's biggest ever win came on 22 November 1969 when they recorded a 10–1 home victory against Zambia. Although a handful of Congolese players were playing in Europe (particularly Belgium) during these years, foreign based players were seldom recalled for international duty; a rare exception was Julien Kialunda who represented Zaire (as the country was by then known) at the 1972 African Cup of Nations while playing for Anderlecht. The second continental title came at the 1974 African Cup of Nations in Egypt. The Leopards recorded a 2–1 victory against Guinea, another 2–1 victory against rivals Congo and a 4–1 victory against Mauritius. These results carried Zaire through to the semi finals where they beat hosts Egypt 3–2. In the final, Zaire drew with Zambia 2–2. Therefore, the match was replayed two days later, where Zaire won the game 2–0. Zaire player Ndaye Mulamba was top scorer with nine goals, which remains a record for the tournament. After this, the team returned to Zaire on the Presidential plane, lent to them by Mobutu Sese Seko. Zaire were the first Sub Saharan African team to participate in a World Cup, qualifying for the 1974 tournament in place of the 1970 participant Morocco, whom they defeated in the decisive qualifier 3–0 in Kinshasa. Such was the desire to foster an identity of Zaire as a global player that Mobutu paid for advertising hoardings at the World Cup to display messages such as ‘Zaire Peace’ and ‘Go to Zaire’. At the tournament itself, Zaire did not manage to score any goals and lost all of its games, but gave credible performances against Scotland and Brazil. However, their 9–0 loss against Yugoslavia remains one of the worst World Cup defeats. A bizarre moment came in the match versus Brazil; facing a free kick 25 yards out, defender Mwepu Ilunga, upon hearing the referee blow his whistle, ran out of the Zaire wall and kicked the ball upfield, for which he received a yellow card. This was voted the 17th greatest World Cup moment in a Channel 4 poll. Ilunga has stated that he was quite aware of the rules and was hoping to convince the referee to send him off. The intended red card would have been a protest against his country's authorities, who were alleged to be depriving the players of their earnings. Many contemporary commentators instead held it to be an example of African football's "naïvety and indiscipline".

Дағдарыс кезеңі

1974 жылғы Африка Ұлттары кубогын жеңіп алып, 1974 жылғы әлем чемпионатына қатысқаннан кейін, команда 1976 жылғы Африка Ұлттары кубогының топтық кезеңінде бір тең түсу және екі жеңіліс тіркелгеннен кейін бірінші раундтан шығарылды. Марокко турнир жеңімпазы атанды. 1978 жылдан 1986 жылға дейін ел Африка Ұлттары кубогына ілікпеді, сондай-ақ 1978 және 1986 жылғы әлем чемпионаттарының іріктеу кезеңдеріне қатыспады. 1988 жылғы Африка Ұлттары кубогында Заир екі ойынды тең түсіріп, топтың соңғы орынында қалды.

Жетістікке оралу

1992-1996 жылдар аралығында Заир үш рет қатарынан Африка Ұлттары кубогының ширек финалына өтті. 1992 және 1994 жылдары Нигериядан, ал 1996 жылы Ганадан жеңілді. 1997 жылы ел өзінің бұрынғы Демократиялық Конго Республикасы деген атауын қайта алды, ал ұлттық команда «Симба» деп аталды, бұл лақап келесі тоғыз жыл бойы қолданылып келді. Демократиялық Конго Республикасы 1997 жылғы 8 маусымда Пуанте-Нуар қаласында Конго Республикасына қарсы өткізген алғашқы ойынында 1:0 есебімен жеңіліске ұшырады. 1998 жылғы Африка Ұлттары кубогында Луи Ватунда басқарған Демократиялық Конго Республикасы күтпеген жерден үшінші орынды иеленді, ширек финалда Камерунды жеңіп, ал соңғы матчта Буркина-Фасоны пенальтилер сериясында 4:1 есебімен ұтты, бұл кездесудің негізгі уақытында 4:4 тең түсті. 2000 жылғы Африка Ұлттары кубогында команда өз тобында үшінші орын алды, ал 2002 жылы Сенегалдан ширек финалда жеңіліп қалды. 2004 жылы Демократиялық Конго Республикасы топтық кезеңде үш рет жеңілгеннен кейін турнирден шығарылды. 2006 жылы Клод Ле Рой басқарған команда Камеруннан кейін топта екінші орынды алып, ширек финалда Египетке 4:1 есебімен жеңіліп қалды.

Күрес

Конго Демократиялық Республикасы 2008 жылғы Африка Ұлттары кубогына іріктеу турнирінде Ливия, Намибия және Эфиопиямен бірге 10-топқа түсті. Соңғы турға дейін конголықтар топта көш бастап келе жатқан, бірақ Ливиямен өткен соңғы матчта 1:1 тең түсті, ал Намибия Эфиопияны 3:2 есебімен жеңді. Бұл Намибияның финалға өтуіне мүмкіндік берді, ал "Леопардтар" турнирден шығарылды. Конго Демократиялық Республикасы 2010 жылғы әлем чемпионатына да іріктеуден өтпеді. 2009 жылы Конго Демократиялық Республикасы отандық лигаларда ойнайтын футболшылар арасында өткен Африка Ұлттары чемпионатында жеңіске жетті, және олар 2016 жылы да осы турнирде жеңімпаз атанды. Конго Демократиялық Республикасы 2013 жылы Оңтүстік Африкада өткен Африка Ұлттары кубогының финалына қатысты, бірақ барлық үш ойында тең ойнағандықтан топтық кезеңнен шығарылды.

Ибенге дәуірі: өрлеу және әлем чемпионатының қатерлі жайттары

2015 жылғы Африка Ұлттар Кубогында Демократиялық Конго Республикасы үш топтық ойынның барлығында тең түсті, бірақ бұл жолы Тунистің артынан топта екінші орын алды, соның арқасында ширек финалға өтіп, өзінің қарсыласы Конго Республикасымен кездесті. Бұл матчта «Леопардтар» екі голдан қалып, 4:2 есебімен жеңіске жетті. Дегенмен, жартылай финалда Кот-д'Ивуардан 3:1 есебімен жеңілді. Үшінші орын үшін өткен матч 0:0 есебімен аяқталғаннан кейін, пенальтилер сериясында Экваторлық Гвинеяны ұтып, үшінші орынды иеленді. Ибенге басқарған Демократиялық Конго Республикасы күрт жақсарды және ондаған жылдар бойы Әлем Чемпионатына іріктеу турнирлерінде керемет нәтижелер көрсетті. 2018 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатына іріктеу кезеңінде Демократиялық Конго Республикасы Ливия, Тунис және Гвинеямен бір топқа түсті. Демократиялық Конго Республикасы Ливия мен Гвинеяны өз алаңында да, қарсыластарының алаңында да жеңіп, тамаша өнер көрсетті, бірақ Тунистегі болашақ Әлем Чемпионатына қатысушы Туниске 1:2 есебімен ұтылып, өз алаңында сол командамен 2:2 тең түсті.

Ағымдағы құрам

2023 жылғы Африка Ұлттар Кубогына келесі ойыншылар шақырылды. 10 ақпан 2024 жылғы Оңтүстік Африкаға қарсы матчтан кейінгі көрсеткіштері (сыграған ойындар мен соққан голдар) ескерілді.

Соңғы шақырулар

Келесі ойыншылар соңғы он екі айда Демократиялық Конго Республикасы құрамасына шақырылған және әлі де құрамға қатыса беруге құқылы. INJ Ойыншы жарақат алғандықтан құрамнан шықты. PRE Алдын ала құрам. RET Ойыншы халықаралық футболдан қанағаттанды. SUS Ұлттық құрамадан шеттетілді.

Жазбалар

Қалың әріппен көрсетілген ойыншылар әлі де Демократиялық Конго Республикасы құрамасында ойнап тұр.

Африка елдері чемпионатының рекорды

Африка Ұлттары Чемпионатының рекордыАфрика Ұлттары Чемпионатының іліктесу рекордыЖылКезеңПозиция 2009 Финал Жеңімпаз 5 3 1 1 7 5 4 3 0 1 7 2 2011 Ширек финал 8-орын 4 1 1 2 3 5 2 1 1 0 3 2 2014 Ширек финал 7-орын 4 2 0 2 3 3 2 1 1 0 2 2 2016 Финал Жеңімпаз 6 4 1 1 14 7 Конго Демократиялық Республикасы автоматты түрде іліктесті. 2018 Іліктеспеді 2 0 2 0 1 1 2020 Ширек финал 4 2 1 1 5 4 2 2 0 0 6 1 2022 Топтық кезең 30 21 03 2 2 0 0 7 1 Барлығы 2 титул 5/6 23 12 4 7 32 24 12 7 4 1 19 8