Кіріспе

Қытай саясаткері

Цзи Пэнфэй (жеңілдетілген қытай тілінде: 姬鹏飞; дәстүрлі қытай тілінде: 姬鵬飛; пиньинь: Jī Péngfēi; 2 ақпан 1910 – 10 ақпан 2000) – қытай саясаткері.

Өмірбаян

Цзи Пэнфэй 1910 жылы Шаньси провинциясының Юньчэн қаласындағы Линьи округінде дүниеге келген. 1931 жылы Қытай Қызыл Армиясына, ал 1933 жылы Қытай Коммунистік партиясына қосылды. Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін Цзи Пэнфэй Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істеді, Шығыс Германияға дипломатиялық миссияларды жетекшілік етті, содан кейін 1953 жылы Қытайдың ГДР-дегі алғашқы елшісі болып тағайындалды. Ол 43 жасында ең жас қытай елшісі болды. 1955 жылы Сыртқы істер министрінің орынбасары болып қайта шақырылды. Мәдени революция басталғанда, ол бастапқыда Чэнь И және Цяо Гуаньхуамен бірге Сыртқы істер министрлігін басқарған контрреволюциялық топтың мүшесі ретінде қарастырылды. Дегенмен, ол қызметінде болғандықтан, көп зардап көрмеді. 1972 жылы Чэнь И қайтыс болғаннан кейін Цзи Пэнфэй 1974 жылға дейін Сыртқы істер министрі болды және ҚКП Орталық комитетінің мүшесі болып сайланды. 1975 жылы Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитетінің бас хатшысы болып тағайындалды, ал 1978 жылы бекітілді. 1972 жылы ол Жапония премьер-министрі Какуэй Танака және Жапония Сыртқы істер министрі Масаёши Охирамен бірге Қытай-Жапония ортақ коммюникесіне қол қойды. Мәдени революциядан кейінгі кезеңде Цзи Пэнфэй бірнеше лауазымды атқарды. 1979 жылы ҚКП Орталық комитетінің Халықаралық байланыс департаментінің басшысы, содан кейін 1980 жылдан 1982 жылға дейін Мемлекеттік кеңестің вице-премьері және бас хатшысы, соңында Гонконг және Макао істері жөніндегі басқарма басшысы болып тағайындалды. Ол сонымен қатар аға шенеуніктердің зейнетке шығуына көмектесуге бағытталған партиялық орган – Орталық консультативтік комиссияның тұрақты комитетінің мүшесі болып қызмет етті. 1999 жылы оның ұлы, Халықтық азаттық армиясының барлау қызметінің жоғары лауазымды қызметкері Цзи Шэндэ сыбайлас жемқорлық, құпия ақпаратты сату және мемлекеттік қаражатты мал айдау қылмыстары үшін тұтқындалды, сотталып, өлім жазасына кесілді. Ол ұрланған ақшаны қайтарғаннан және басқа да бұзушылықтарды әшкерелегеннен кейін жазасы 20 жылға түрмеге отыруға ауыстырылды. Цзи Пэнфэй Синьхуа ақпарат агенттігі тарапынан көрнекті коммунист жауынгері ретінде мақталып, 2010 жылы Ұлы халық залында оның 100 жылдығын тойлауға арналған салтанатты шарада қайтадан жоғары бағаланды.