Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англиялық саясаткер және әскери офицер (1641–1704)
English politician and army officer (1641–1704)
Генри Сидней, Ромнидің 1-ші графы (1641 жылғы наурыз – 1704 жылғы 8 сәуір) – ағылшын армиясының офицері, виг саясаткері және 1693 жылдан 1702 жылға дейін артиллерия бас директоры қызметін атқарған. Ол ең әйгілісі 1688 жылғы Даңқты революцияға және Англия королі II Джеймстің тақтан түсірілуіне әкелген Орандиялық Вильгельмге шақыру жобасын жасаған «өлмес жетілік» деп аталатын жеті ағылшынның бірі ретінде танылған.
Henry Sydney, 1st Earl of Romney (March 1641 – 8 April 1704) was an English Army officer, Whig politician and peer who served as Master General of the Ordnance from 1693 to 1702. He is best known as one of the Immortal Seven, a group of seven Englishmen who drafted an invitation to William of Orange, which led to the November 1688 Glorious Revolution and subsequent deposition of James II of England.
Жеке мәліметтер
Генри Сидней 1641 жылғы наурыз айы шамасында Парижде дүниеге келді. Ол Роберт Сиднейдің, Лестердің 2-ші графы (1595–1677) және оның әйелі леди Дороти Персидің (1659 жылы қайтыс болған) төртінші тірі қалған ұлы еді. Оның бауырларының арасында Үш патшалық соғысында Парламент үшін күрескен Филип (1619–1698) және Джон Локке жақын болған саяси теоретик Альгернон (1623–1683) болды. Альгернон 1683 жылы Рай-хаус құйрығына қатысқандығы үшін өлім жазасына кесілді. Тағы бір бауыры Роберт (1626–1668) Голландия Республикасының армиясында қызмет етті және Англияның қуғында жүрген Карл II-нің жақын досы болды, бірақ өлімінен аз уақыт бұрын оның құрметінен айырылды. Оның үлкен әпкесі Дороти (1617–1684) Генри Спенсерге үйленді, ол Сандерлендтің 1-ші графы (1620–1643) болды және Бірінші ағылшын азаматтық соғысында роялистер үшін шайқасып қаза тапты; оның ұлы Роберт Спенсер, Сандерлендтің 2-ші графы (1641–1702), Генриден бірнеше ай кейін Парижде дүниеге келді, және екеуі өмірінің көп бөлігінде жақын дос болды. 1685 жылдың желтоқсанынан 1688 жылдың қазанына дейін Сандерленд Англия королі Джеймс II кезінде Кеңестің Лорд-президенті қызметін атқарды. Тағы бір әпкесі Люси (шамамен 1626–1685) сэр Джон Пелхамқа, 3-ші баронетке (1623–1703) үйленді, ол 1654 жылдан 1695 жылға дейінгі кезеңде Сассекс округынан парламент депутаты болды. Даңқты революцияны қолдаған виг, оның екі немересі премьер-министр болды. Сиднейдің Генри Уортли есімді заңды емес ұлы болғанымен, ол ешқашан үйленбеді; 1704 жылдың 8 сәуірінде ол Лондондағы үйінде шешек ауруынан қайтыс болды және бірнеше күннен кейін Пикадиллидегі Сент-Джеймс шіркеуіне жерленді. Оның лауазымдары жойылды.
Henry Sydney was born in Paris around March 1641, fourth surviving son of Robert Sydney, 2nd Earl of Leicester (1595–1677), and his wife Lady Dorothy Percy (died 1659). His brothers included Philip (1619–1698), who fought for Parliament during the Wars of the Three Kingdoms, and Algernon (1623–1683), a political theorist closely associated with John Locke who was executed in 1683 for his part in the Rye House Plot. Another brother, Robert (1626–1668), served in the army of the Dutch Republic, and was a close companion of the exiled Charles II of England, although he fell from favour shortly before his death. His eldest sister Dorothy (1617–1684) married Henry Spencer, 1st Earl of Sunderland (1620–1643), killed fighting for the Royalists during the First English Civil War; her son, Robert Spencer, 2nd Earl of Sunderland (1641–1702), was born in Paris a few months after Henry and the two men were close friends for most of their lives. From December 1685 to October 1688, Sunderland was Lord President of the Council under James II of England. Another sister, Lucy (circa 1626 1685), married Sir John Pelham, 3rd Baronet (1623–1703), MP for Sussex for most of the period from 1654 to 1695. A Whig who supported the Glorious Revolution, two of his grandsons served as Prime Minister. Although Sydney had an illegitimate son, Henry Worthley, he never married; on 8 April 1704, he died of smallpox at his house in London and was buried a few days later in St James's Church, Piccadilly. His titles became extinct.
Мансап
Сидней Кенттегі Пенсхерст Плейс үйінде тәрбиеленді, отбасылық орында және 1658-1664 жылдар аралығында еңбектеп жүрген немере інісі және замандасы Сандерленд графымен бірге Еуропаны аралады. Отанына оралғаннан кейін, ол сарайда бірқатар лауазымдарды атқарды және 1667 жылы ағасы Роберт басқарған Голландия полкінің капитаны болып тағайындалды. 1670-ші жылдарда бірнеше маңызды емес дипломатиялық тапсырмаларды орындады және 1678 жылы Карл оны Корольдің киімдерін сақтаушысы етіп тағайындағанда алғашқы маңызды лауазымын алды. 1678 жылдың басында Англия Голландия Республикасының одақтасы ретінде франко-голландия соғысына қайтадан қатысты және Сиднейге соғысуға дайындалған жаңа полктің басшылығы тапсырылды. Соғыс оның тікелей қатысуына дейін аяқталғанымен, ол Вильгельм Оранскиймен достық қарым-қатынас орнатты. Сол кездегі Солтүстік департаменттің мемлекеттік хатшысы Сандерлендтің қолдауымен 1679 жылдың маусымында ол Біріккен провинцияларға елші болып тағайындалды. Ол 1681 жылға дейін сәтті қызмет етті. 1679 жылдың қазанында ол «Брамбер» округінен парламент депутаты болып сайланды. Осы кезеңдегі басты мәселе – католик Йорк герцогін мұрагерлік құқығынан шығару әрекеті болды. Сидней «Вильгельмдық мұрагерліктен шығарушылардың» бірі болды, ол мұрагерліктен шығаруды қолдағандардың бірі, бірақ Джеймстің заңсыз ұлы Джеймс Скотттан гөрі Стюарт анасының ұлы Оранж Вильгельмін және Джеймстің үлкен қызы Мэриге үйленгенді жөн көрді. Бұл оның жұмыстан босатылуына әкелді, бірақ оған 1682 жылы Нидерландыға оралуға рұқсат берілді және Голландия-Англия-Шотландия бригадасының ағылшын полкіне қолбасшылық етті. 1683 жылы Алгернон Сидней Рай-хаус құйрығындағы құлпына қатысқаны үшін жазаланды, яғни Карл II және оның ағасы Джеймсті өлтіру және Монмутты таққа отырғызу туралы сөз байласу. Вильгельмнің әйелі Мэри сол кезде Англия тағына мұрагер болғандықтан, ол 1685 жылдың маусымында Монмут көтерілісін басуға көмектесетін әскерлерді ұсынды. Осылайша Сидней өзінің адал азаматтық міндеттемелерін Вильгельм мен оның ағылшын жақтастарымен, сондай-ақ 1685 жылы Джеймс кеңесшілер кеңесінің төрағасы етіп тағайындаған Сандерлендпен байланыс орнатумен теңестіре алды. 1688 жылдың маусымында жағдай өзгерді, мұрагер Джеймс Фрэнсис Эдвард Стюарт дүниеге келді; католиктік династияның болашағы Вильгельмді шақыруға әкелді. Вильгельмнің басқындығына қолдау көрсетуге қажетті саяси округтердің өкілдері – «Өлмес жеті» қол қойған бұл шақыруды Сидней дайындады. Кейіннен бұл құжат «Революцияның ұлы дөңгелегі» деп аталды. Тамыз айында ол Гаагаға сапарлап, 5 қарашада Торбейге қонған Вильгельм құраған басқыншы күштердің генерал-майоры болып тағайындалды. «Даңқты революция» деп аталған оқиғада Джеймстің армиясының көп бөлігі жақындығын өзгертті және ол 23 желтоқсанда Францияға эмиграцияға кетті. 1689 жылы 14 ақпанда Вильгельм мен Мэри оның әкесінің орнына монархтар болып сайланды. 4 сәуірде ол Милтон бароны және Сидней виконты болып жарияланды, жеке кеңесші болды және Кент лейтенанты және Дувр қамалының констеблі сияқты бірқатар басқа да лауазымдар алды. Сидней 1690 жылы Вильгельммен бірге Ирландиядағы соғысты жеке басқаруға кетті; Foot Guards полковнигі болып тағайындалған ол шілдеде Бойн шайқасында, сондай-ақ Уотерфорд пен Лимерик қалаларын қоршауда шайқасты. 1690 жылдың желтоқсанында Лондонға қайтарылған ол 1692 жылдың наурыз айында Ирландияға Лорд-лейтенант ретінде қайтып оралғанға дейін Солтүстік департамент үшін мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Оның қызметі Ирландия Парламентімен қақтығыстармен ерекшеленді және бір жылдан кем уақытқа созылды, бірақ ол Вильгельмнің сенімін сақтады; 1693 жылы ол артиллерия генерал-майоры болды, содан кейін генерал-лейтенант болып жоғарылатылды және 1694 жылы Ромни графы болып жарияланды. Сонымен қатар, ол Гринвич паркінің бас рейнджерінің кеңсесін сатып алып, оған Корольдік үйді жеке резиденция ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Ол бірнеше жақсартулар жасады, олардың бірі – Вулвич пен Дептфорд арасындағы негізгі жолдың бағытын өзгерту, оның бір бөлігі қазір «Ромни жолы» деп аталады. Ол Вильгельмнің жақын кеңесшісі болып қала берді және оны 1701 жылдың қыркүйегінде Екінші Ұлы одаққа қол қоюға әкелген келіссөздер үшін Гаагаға ертіп барды. Алайда, Вильгельм қайтыс болып, 1702 жылдың наурыз айында патшайым Анна таққа отырғанда, ол көптеген лауазымдарынан айырылып, белсенді саяси өмірден шықты; ол 1704 жылдың 8 сәуірінде Лондондағы үйінде шешек ауруынан қайтыс болды және бірнеше күннен кейін Пикадиллидегі Сент-Джеймс шіркеуіне жерленді.
Sydney was brought up at Penshurst Place, the family home in Kent and spent much of the period from 1658 to 1664 travelling in Europe with his nephew and contemporary, the Earl of Sunderland. On his return, he held a number of positions at court and in 1667 was commissioned as captain in the Holland Regiment, commanded by his brother Robert. He carried out a number of minor diplomatic missions in the 1670s and received his first significant office in 1678 when Charles appointed him Master of the Robes. In early 1678, England re entered the Franco Dutch War as an ally of the Dutch Republic and Sydney was given command of a new regiment raised to fight in it. Although the war ended before he saw active service, he became friends with William of Orange; with the support of Sunderland, then Secretary of State for the Northern Department, in June 1679 he was appointed Envoy to the United Provinces, a position he held with marked success until 1681. In October 1679, he was also elected as MP for Bramber in what is commonly called the "Exclusion Bill Parliament". The central issue during this period was the attempt to exclude the Catholic Duke of York from the succession. Sydney was a "Williamite exclusionist", one of those who supported exclusion but preferred William of Orange, son of a Stuart mother and married to James' eldest daughter Mary, rather than Charles' illegitimate son, James Scott, 1st Duke of Monmouth. This ultimately led to his dismissal, although he was permitted to return to the Netherlands in 1682 and given command of one of the English regiments of the Dutch Anglo Scots Brigade. In 1683, Algernon Sydney was executed for his part in the Rye House Plot, an alleged conspiracy to assassinate Charles II along with his brother James, and place Monmouth on the throne. As William's wife Mary was then heir to the English throne, he provided troops to help suppress the June 1685 Monmouth Rebellion. Sydney was thus able to balance his obligations as a loyal subject with acting as an informal contact point between William and his English supporters, as well as Sunderland, whom James appointed Lord President of the Council in 1685. The situation changed in June 1688 with the birth of a male heir, James Francis Edward Stuart; the prospect of a Catholic dynasty led to the Invitation to William. Signed by the Immortal Seven, representatives from the key political constituencies whose support William needed to commit to an invasion, it was drafted by Sydney, later described as "the great wheel on which the Revolution rolled". In August, he journeyed to The Hague and was appointed major general in the invasion force assembled by William that landed at Torbay on 5 November. In what became known as the Glorious Revolution, most of James' army changed sides and he escaped into exile in France on 23 December. Sydney was elected MP for Tamworth in the 1689 Convention Parliament that on 14 February made William and Mary co monarchs in place of her father. On 4 April, he was created Baron Milton and Viscount Sydney, became a Privy Councillor and received a number of other offices, including Lord Lieutenant of Kent and Constable of Dover Castle. Sydney accompanied William in 1690 when he took personal charge of the war in Ireland; appointed colonel of the Foot Guards, he fought at the Boyne in July, as well as the sieges of Waterford and Limerick. Recalled to London in December 1690, he was appointed Secretary of State for the Northern Department, before returning to Ireland as Lord Lieutenant in March 1692. Although his tenure was marked by conflict with the Irish Parliament and lasted less than a year, he retained William's confidence; in 1693, he was made Master General of the Ordnance, then promoted Lieutenant General and created Earl of Romney in 1694. At the same time, he purchased the office of Chief Ranger of Greenwich Park, allowing him to use the Queen's House as a personal residence. He undertook a series of improvements, one of which was to alter the course of the main road between Woolwich and Deptford, part of which is now called "Romney Road". He remained a close advisor to William and accompanied him to The Hague for the negotiations that led to the signing of the Second Grand Alliance in September 1701. However, when William died and Queen Anne came to the throne in March 1702, he lost most of his offices and retired from active political life; he died of smallpox at his house in London on 8 April 1704, and was buried a few days later at St James's Church, Piccadilly.
Мұра
Сиднейдің беделі әртүрлі пікірлерге тоналды; кейбір замандастары оны жалқау және сыртымнан ғана танылатын адам деп есептесе, тори сатиригі Джонатан Свифт оны "бос, мас, білімі жоқ, ақыл-ойы мен ар-ұятынан айырылған" деп сынайды. Басқа пікірлер оны көбірек мейіріммен қарастырып, жалпы алғанда "кемшіліктері бар, бірақ сонымен бірге тепе-тең мінезімен, тура сөйлейтінімен, салмақты шешімдерімен және басқалардың сенімін жеңу қабілетімен ерекшеленетін тұлға" ретінде көрсетеді. Сидней қару-жарақ басшысы болған кезінде мемлекеттік мүліктердегі фейон немесе кең жебе пайдалану басталды деген болжам бар. Алайда, Оксфорд ағылшын сөздігі "мұндай пікірге дәлелдер жоқ" деп мәлімдейді, себебі бұл белгі оның Кеңеспен байланысқа түсер алдында қолданысқа енген.
Sydney's reputation has been subject to a variety of views; some contemporaries considered him lazy and superficial, while Tory satirist Jonathan Swift dismissed him as 'an idle, drunken, ignorant rake, without sense or honour'. Other perspectives are more charitable and in general present him as "an individual with flaws, but also remarkable for his even temper, straight dealing, good judgement, and a knack for gaining the trust of others". It has been suggested the use of the pheon, or broad arrow, on government property dates from Sydney's period as Master General of the Ordnance. However, the Oxford English Dictionary argues "this is not supported by the evidence", as the use of the device predates his association with the Board.