Кіріспе

Сандар теориясында Диксонның факторлау әдісі (сонымен қатар Диксонның кездейсоқ квадраттар әдісі немесе Диксон алгоритмі) – жалпы мақсаттағы бүтін сандарды факторлау алгоритмі; ол факторлық база әдісінің негізгі үлгісі болып табылады. Басқа факторлық база әдістерінен өзгешелігі, оның жұмыс істеу уақытының шегі қатаң дәлелмен келеді, ол полиномның мәндерінің тегістік қасиеттері туралы болжамдарға тәуелді емес. Алгоритмді Карлтон университетінің математигі Джон Д. Диксон жасады және ол 1981 жылы жарияланды.

Негізгі идея

Диксон әдісі факторлауға арналған N бүтін санының модулі бойынша квадраттардың конгруэнттігін табуға негізделген. Ферма факторлау әдісі кездейсоқ немесе псевдокездейсоқ x мәндерін таңдап, x² mod N бүтін саны толық квадрат (тұтас сандардағы) болып шығуына үміттенеді:

Мысалы, егер (292-ден бастап, √N-ден үлкен алғашқы саннан санау), 505² mod 84923 = 256, ал 256 – 16-ның квадраты. Евклид алгоритмін қолданып, 505 – 16 және N-нің ең үлкен ортақ бөлгішін есептегенде 163 шығады, бұл N-нің бөлгіші.

Іс жүзінде, кездейсоқ x мәндерін таңдау квадраттардың конгруэнттігін табу үшін тым көп уақыт алады, себебі N-ден кіші тек √N квадрат бар.

Диксон әдісі «толық санның квадраты» деген шартты «тек кішкентай жай бөлгіштері бар» деген әлдеқайда әлсіз шартпен алмастырады; мысалы, 84923-тен кіші 292 квадрат бар; 84923-тен кіші 662 сан бар, олардың жай бөлгіштері тек 2, 3, 5 немесе 7-ге тең; ал 4767-нің жай бөлгіштерінің барлығы 30-дан кем. (Мұндай сандар белгілі бір шек B-ға қатысты B-жұп деп аталады.) Егер квадраттары кішкентай жай сандардың белгілі бір жиынтығына жіктелетін көптеген сандар болса, 2 модулі бойынша матрицадағы сызықтық алгебра, квадраттары кішкентай жай сандардың дәрежесі жұп болатын сандардың ішкі жиынтығын береді, яғни квадраттары N модулі бойынша (басқа) бір санның квадратына тең болатын сандардың ішкі жиынтығын.