Кіріспе

Нейромерлер – мидың ерте эмбрионалды дамуының нейрон түтігінде сегменттер құрайтын нейрондық гребен жасушаларының ерекше топтары. Орталық жүйке жүйесінде нейромерлердің үш класы бар: просомерлер (алдыңғы ми үшін), мезомерлер (ортаңғы ми үшін) және ромбомерлер (артқы ми үшін), олар сәйкесінше алдыңғы миды, ортаңғы миды және артқы миды дамытады. Зерттеушілер ұрық дамуы кезінде әртүрлі дифференциация белгілерін көптен бері таныса да, нейромерлердің жүйке жүйесінің құрылымымен байланысы жоқ деп кеңінен ойланды. Ол оны алғашқыда Zwischenstrang деп атады, бұл сөзбе-сөз аударғанда «аралық жіп» дегенді білдіреді. Нейрондық гребен атауы эмбрионалды даму кезінде нейрондық бүктемелерден пайда болады. Бұл жерде жүйке пластинасы өзіне-өзі бүгіліп, нейрондық гребенді құрайды. Нейрондық гребен жасушалары ақырында шеткі жүйке жүйесінің бөлігіне айналады. Даму кезінде нейрон түтігі омыртқа миының және орталық жүйке жүйесінің қалған бөлігінің алға құрылымы болып саналады. Алдыңғы ми алты просомерді – p1-ден p6-ға дейін құрайды, содан кейін олар арқалық және құрсақ жағына екіге бөлінеді. Телеэнцефалон p6 және p5 просомерлерінің арқалық бөліктерінен қалыптасады, мұнда p6 иіс сезу жүйесіне, ал p5 көру жүйесіне сәйкес келеді. Мезомерлер, m1 және m2, жоғарғы және төменгі төмпешіктер орналасқан ортаңғы миға айналады. Артқы миды құрайтын 12 ромбомерлер r0-ден r11-ге дейін нөмірленген. Миеленцефалон r2-ден r11 ромбомерлерінен тұрады, сондай-ақ олар мияушақты құрайды. Бұл ромбомерлер сонымен қатар, дамушы мимен қатар орналасқан және бас пен мойынға дамуға мүмкіндік беретін көрінетін тіндер жиынтығы – фарингеальдік доғаларды қамтамасыз ететін нейрондық гребенмен де байланысты.

Мүйіздің анатомиясы

Омыртқа сегменттері – омыртқа жүйкесінің дененің алдыңғы және артқы жағына шығатын тамырлары арқылы құрылатын нақты бір жұп омыртқа нервтеріне бөлігі. Омыртқа жүйкесінің өзі сегменттелмейді, оны омыртқа нервтері шығатын жерлерге бөлу арқылы сегменттерге бөледі. Адамның омыртқа жүйкесінде 31 түрлі сегмент болады:

8 жатыр мойны сегменті

Мойын нервтері С1 сегментінен жоғары және С1-С7 аралығынан шығады. Бұл 8 нерв пен сегменттің тек 7 мойын омыртқасына сәйкес келетінін ескеріңіз.

12 көкірек сегменті

Т1-Т12 деңгейінен төмен нервтер шығады.

5 белдік сегмент

L1-L5 деңгейінен төмен жүйкелер шығады.

5 сакральді сегменттер

S1-S5 деңгейінен төмен нервтер шығады.

1 жамбас сүйек бөлігі

Бастапқыда, даму барысында S1 және S2 екі сегменті бірігеді. Мұндай жағдайда нервтер құйрықшеден шығады.

Эмбриология

Омыртқа миы даму кезінде жүйке түтігінің бір бөлігінен қалыптасады. Жүйке түтігі дами бастағанда, нотокорд "Соник едік" немесе ШХ деп аталатын факторды бөліп шығарады. Осының нәтижесінде, еден пластинасы да ШХ бөліп шығарады, бұл базальды пластинаның моторлық нейрондарды дамытуына ықпал етеді. Ал оның үстіндегі эктодерма сүйек морфогенетикалық бейінін (BMP) бөліп шығарады. Бұл шатыр пластинасының BMP секрециясын бастауына себеп болады, ол алғы пластинаның сезімдік нейрондарды дамытуына ықпал етеді. Алғы пластина мен базальды пластинаны сулькус лимитанс бөліп тұрады. Сонымен қатар, еден пластинасы нетриндерді де бөліп шығарады. Нетриндер алғы ақ комиссура арқылы алғы пластинадағы ауырсыну және температура сезімдік нейрондарының қиылысуына хемоаттрактанттар ретінде әрекет етеді, содан кейін олар таламусқа қарай көтеріледі. Жүйке жүйесінің дұрыс құрастырылуы үшін бағдарламаланған жасуша өлімі (ПЖӨ) арқылы нейрондық жасушаларды жою қажет.