Кіріспе

Американдық футболшы (туған 1965)

Грэдуэл Кристофер Дарвин Картер (туған 25 қараша 1965) – американдық бұрынғы футболшы, Ұлттық футбол лигасы (NFL) құрамында «Филадельфия Иглз» (1987–1989), «Миннесота Викингс» (1990–2001) және «Майами Долфинз» (2002) командаларында ойнаған. Ол барлық уақыттағы ең үздік ресиверлердің бірі саналады. Картер колледж футболында Огайо штатының «Бакиз» командасы үшін ойнады және 1987 жылғы NFL қосымша драфтының төртінші раундында «Иглз» командасы оны таңдады. «Филадельфия» кезеңінде бас жаттықтырушы Бадди Райан ESPN-нің Крис Берманның Картер туралы атақты цитатасының бірін жасауға көмектесті: «Ол тек тачдаун ұстайды». Алайда, 1989 жылы алаңнан тыс мәселелерге байланысты Райан оны босатты. Картер «Викингс» командасымен келісімшарт жасады және өмірі мен мансабын жаңартты, екі рет бірінші командаға және бір рет екінші командаға All-Pro атанды, сондай-ақ қатарынан сегіз Pro Bowl-да ойнады. 2001 жылы «Викингс» командасынан кеткен кезде, ол команданың көптеген рекордаларын иеленді. 2002 жылы қысқа ғана уақыт «Долфинз» үшін ойнағаннан кейін карьерасын аяқтады. NFL-ден зейнеткерлікке шыққаннан бері Картер HBO-ның «Inside the NFL», ESPN-нің «Sunday NFL Countdown» және «Monday Night Countdown» бағдарламаларында, сондай-ақ Yahoo Sports сайтында онлайн жұмыс істеді. Ол сонымен қатар ұлының ресивер ретінде ойнаған Сент-Томас-Аквинас орта мектебінде көмекші жаттықтырушы болып жұмыс істейді. 2017 жылы Картер FS1 арнасында Ник Райтпен бірге «First Things First» бағдарламасын жүргізе бастады. 2019 жылы болған тоқтаудан және тергеуден кейін бағдарламадан шығарылды. Картер Флорида штатының Бока-Ратон қаласында тұрады. Ол бұрынғы НБА ойыншысы және жаттықтырушысы Буч Картердің інісі. Алты жылдық күткеннен кейін және бес рет финалист ретінде таңдалғаннан соң, Картер 2013 жылдың 2 ақпанында Профутбол Даңқы залына енгізілді.

Алғашқы жылдар

Картер Огайо штатының Трой қаласында дүниеге келді. Бастауыш мектепті Огайо штатының Трой қаласындағы Хейвуд бастауыш мектебінде бітірді. Ол Миддлтаун қаласына (Огайо штаты) анасымен, үш бауыры және екі қарындасымен бірге көшкенге дейін балалық шағын сол жерде өткізді. Олар төрт бөлмелі шағын пәтерде тұрды. Картер Миддлтаун орта мектебінде оқыды және футбол мен баскетболда көзге түсті. Әкесінің әкесінің құрметіне аталған Картер, туған есімін тастап, сүйіп ойнаған футболшы Крис Коллинсворттың атымен Крис деп өзін атады, себебі "Graduel" есімімен ешқашан танымал бола алмаймын деді. ESPN радиосының "Майк және Майк" бағдарламасында (2014 жылдың 15 қыркүйегінде) Картер 7-сыныпта аты Кристофер екенін және оның аты әлі де ресми құжаттарда, соның ішінде жүргізуші куәлігінде Кристофер деп тіркелгенін айтты.

Колледж мансабы

Картер орта мектептен кейін баскетбол мен футболдың екеуіне де белсенді түрде шақырылды. Ол «Buckeyes» командасының бас жаттықтырушысы Эрл Брюстің шақыруын қабылдап, Огайо штаты университетіне оқуға түсті. Картер үшінші курсын аяқтағаннан кейін барлық американдық ойыншы деп танылды, Огайо штатынан шыққан алғашқы «All-American» ретінде танылды. Картер Огайо штатында футбол мен баскетболдың екеуімен де айналысуды жоспарлаған, бірақ бірінші курста бірден көзге түскеннен кейін футболға көбірек назар аударуға шешім қабылдады. Сол жылы ол «Rose Bowl» турнирінде 9 рет допты ұстап, 172 ярдқа жүгіріп, жаңа рекорд орнатты. Үшінші курста ол 69 пас ұстап, 1127 ярдқа және 11 тачдаунға қол жеткізді. Картер керемет доп ұстауымен, нақты маршруттармен жүгіруімен және акробатикалық секірулерімен танымал болды. Ол допты ұстағанда керемет дене және аяқтарды бақылауға ие болды. 1985 жылғы маусымның соңында «Citrus Bowl» турнирінде Картер квотербек Джим Карсатостың лақтыруға дайын тұрған допын ұстады. Карсатос Картердің ұстаған добын колледж футболы тарихындағы ең керемет сәт деп атады: «Мен оны видеода көргенде, ол сызық бойымен аяқтарымен басып, секіріп, сол қолымен доптың ұшынан кем дегенде бір метр қашықтықта ұстады. Содан кейін ол екі аяғымен сызық ішінде тұрып алу үшін бірден секіріп, сызықтың үстінен өтті. Мен оның сол кезде левитация жасап, сызыққа қайта оралғанына сенемін. Видеоны көргенде, мен таң қалдым». Картердің соңғы курсына дейін ол жасырын түрде танымал спорт агенті Норби Уолтерспен келісімшарт жасасты. Келісімшарт ашылғаннан кейін Картерге қатысуға рұқсат берілмеді. 1987 жылғы маусымда Картердің қатыспауы нәтижесінде команда 6–4–1 есебімен ойынды ұтпады, соның салдарынан жаттықтырушы Брюс жұмыстан босатылды. Осы маусымды өткізбеуі оған Мичиганға қарсы жеке рекордты жаңарту мүмкіндігінен айырды; Картер 1–2 есебімен аяқтады, сериядағы жалғыз жеңісі бірінші курста болды. Соңғы курсын өткізбесе де, Картер Огайо штаты университетінде 168 допты ұстап, 2,725 ярдқа және 27 тачдаунға қол жеткізді. 2000 жылы ол Огайо штаты футбол командасының «Ғасыр командасының» мүшесі болып сайланды. 2003 жылы ол Огайо штатының Varsity O Даңқ залына енгізілді.

Филадельфия Иглз

1987 жылы қосымша таңдаудан Филадельфия Иглз командасының төртінші раундында таңдалған Картер, жаңа маусымында шектеулі ойын уақыты алды, 84 ярдқа және 2 тачдаунға 5 пас қабылдады. Оның алғашқы кәсіби қабылдауы Сент-Луис Кардиналдарына қарсы өткен ойында 22 ярдтық тачдаун болды. 1988 жылы Картер "Иглз" командасының шабуылына белсенді қатысты, 761 ярдқа 39 пас қабылдап, командадағы ең көп ұпай (6 тачдаун) жинаған ойыншылардың бірі болды. 1989 жылы ол команданың негізгі қызыл аймақ қабылдаушысы атанды, 11 тачдаунмен (NFC-де 3-орын) команданың үздік ойыншысы болды, сондай-ақ 45 паспен 605 ярдқа жетті. Бірақ, көп ұзамай Картер бас жаттықтырушы Бадди Райанмен келіспей қалды және маусымға дайындық кезеңінен кейін күтпеген жерден командадан шығарылды. Кейін Картер Райанның оны алкоголь және есірткіге, оның ішінде экстази, кокаин және марихуанаға тәуелді болғаны үшін босатқанын мойындады, сондай-ақ бұрынғы жаттықтырушысының өмірін жақсартуға көмектескенін айтты.

Миннесота викингтері

Миннесота Викингс 1990 жылдың 4 қыркүйегінде қиындыққа тап болған қабылдағышты 100 долларға ғана алды. Хасан Джонс пен Энтони Картердің (есімдері бірдей емес) артында қалған Картер Миннесотадағы алғашқы маусымында көп пас алған жоқ. Дегенмен, ол бұрынғы командасына қарсы кек алуға ұмтылды. 15 қазан күні Филадельфияда өткен дүйсенбілік ойында ол 151 ярдқа 6 пас ұстап, соның ішінде 78 ярдтық тачдаун жасады. Картер 1990 жылғы маусымды 413 ярдқа және 3 тачдаунға 27 қабылдаумен аяқтады. 1991 жылы Картер Миннесотаның үздік қабылдағышы ретінде көзге түсті. Ол команданы 72 қабылдау, 962 ярд және 5 тачдаунмен жетектеді. Миннесотада өзгерістер басталып кетті; екінші рет көңілі толмаған маусымнан кейін бас жаттықтырушы Джерри Бернс зейнеткерлікке шықты. Стэнфордтың бас жаттықтырушысы Деннис Грин 1992 жылдың 10 қаңтарында оның орнына тағайындалды және команданы жаңару процесін бастады. "Қаладағы жаңа шериф" Гершель Уокер және Уэйд Уилсон сияқты негізгі ойыншыларды босатып, Кит Миллардты Сиэтл Сихоксқа ауыстырды. Викингс 1992 жылы қайтадан NFL-де көзге түсті, 11-5 есебімен жеңіліп, 1989 жылдан бері алғаш рет NFC Орталық дивизионының біріншілігін жеңіп алды. Рич Ганнон мен Шон Солсбери қақпашы ретінде кезекпен ойнаған кезде, Картер команданың негізгі қабылдағышы болып қала берді – 53 қабылдау, 681 ярд және 6 тачдаунмен команданы жетектеді, бірақ жапырақ сүйегінің сынуына байланысты маусымның соңғы төрт ойынына қатыспады. Дегенмен, Викингс маусымын үмітсіздікке ұшырады, себебі Супербоулдың чемпионы Вашингтон Редскинс оларды Уайлд Кард раундында 24-7 есебімен жеңді. 1993 жылы тәжірибелі қақпашы Джим МакМахон команданың негізгі сигналы ретінде тағайындалды және Картерде өте табысты маусым болды. Ол карьералық рекордтарды қабылдауда (86) және ярдтарда (1071) көрсетті, сондай-ақ 9 тачдаун ұстады – команданың барлық рекордтары, және алғаш рет Про Боулға қатысты. Викингс маусымды 9-7 есебімен аяқтады, бұл плей-оффқа қатысуға жеткілікті болды, бірақ Вайлд Кард раундында Нью-Йорк Гиганттарына 17-10 есебімен жеңілді. 1994 жылғы маусым алдында тәжірибелі қақпашы Уоррен Мун сатып алынды және Картермен бірден жақсы қарым-қатынас орнатты. Тәжірибелі ойыншы Картерге 122 қабылдаумен NFL-дің бір маусымдық рекордын орнатуға көмектесті (бұл рекорд 1995 жылы Детройттың Херман Мурмен бұзылды). Картер сондай-ақ команданы 1256 ярд және 7 тачдаунмен жетектеді, бұл оған Бірінші команданың All-Pro құрметін әкелді. Мун мен Картер команданы 10-6 есебімен және NFC Central титулына жеткізді, бірақ Викингс үшін үшінші рет бірінші раундтағы плей-оффтан шығуға кедергі келтіре алмады – Чикаго Биарсқа 35-18 есебімен үйден жеңіліс. Картер 1995 жылы Мунмен бірігіп, өзінің ең үздік статистикалық маусымын көрсетті. Ол 122 пас ұстап, карьералық рекордтық 1371 ярдқа жетті және 17 тачдаунмен НФЛ-ді жетектеді. Картер өзінің еңбегі үшін Екінші команданың All-Pro құрметін алды. Дегенмен, Викингс 8-8 есебімен аяқтады және Гриннің басшылығымен алғаш рет плей-оффқа қатыса алмады. 1996 жылғы маусымның ортасында Брэд Джонсон Викингс командасының қақпашысын алмастырды. Картер бір сәт те жібермеді, 96 рет аулап, 1163 ярдқа және 10 тачдаунға жетті. Викингс плей-оффқа 9-7 есебімен оралды, бірақ Даллас Каубойы 40-15 есебімен жабайы карта раундында жеңілді. Картер осы маусымнан кейін төртінші рет Про Боулға қатысты. Картер 1997 жылы Викингс шабуылының басты нүктесі болды. Ол бес рет қатарынан Про Боулға тағайындалды, команданы 89 қабылдаумен және 1069 ярдпен жетектеді, сондай-ақ 13 тачдаун ұстап, НФЛ-ді жетектеді. Статистикалық тұрғыдан қарағанда, Картердің ең жақсы маусымдары болғанмен, 1997 жыл Картердің ең жақсы сәті болуы мүмкін, өйткені ол апта сайын керемет қабылдаулармен таң қалдырды. Рэндалл Каннингхэм қақпашы ретінде (жарақат алған Джонсонды маусым соңында алмастырды) Викингс ақыры плей-оффқа шықты, соңғы минутта керемет қайтып келуде Гиганттарды 23-22 есебімен жеңді. Дегенмен, плей-офф табысы ұзақ болмады, себебі команда келесі аптада Сан-Франциско 49ers командасына 38-22 есебімен жеңілді. 1998 жылы Викингс бірінші раундта 21-ші таңдаумен Маршаллдың қабылдағышы Рэнди Мосс-ты таңдады. Кенеттен Викингс NFL-дің ең қауіпті қаруына ие болды. Олар регби маусымында 15-1 есебімен жеңіске жетіп, сол кездегі лигалық рекордты - 556 ұпай жинады. Бесінші рет Про Боулға қатысқан Картер 78 рет 1011 ярдқа және 12 тачдаунға ұшты. Мосс, Картер және Миллер Лайт Жыл ойыншысы Рэндалл Каннингхэм бастаған Викингс плей-оффқа Супербоулға жету үшін үлкен фавориттер ретінде кірді. Олар дивизиондық раундта Аризона Кардиналдарды 41-21 есебімен жеңіске ұшыратып, 1987 жылдан бері алғаш рет NFC Чемпионаты ойынына жолдама алды. Викингс бұл ойынға Атланта Фэлконсқа қарсы 13,5 ұпайлық фаворит ретінде кірді, бірақ қосымша уақытта 30-27 есебімен жеңіліп, үйден плей-офф ойынын жеңіліске ұшыратқан ең үлкен фаворит атанды. Картер кейіннен бұл ойынды Миннесотадағы өмірінің жалғыз өкініші деп айтты, содан кейін ол ойнағысы келмейтінін де мойындады. Келесі жылы Картер 1995 жылдан бергі ең жақсы жеке маусымын көрсетті – Бірінші команданың All-Pro құрамына енген ол 90 пас ұстап, 1241 ярдқа және НФЛ-дегі ең көп – 13 тачдаунға ие болды. Викингс Даллас Каубойларын 27-10 есебімен жеңіп, Вайлд Кард раундынан өтті және NFL-дің ең жаңа, ең табысты шабуылына ие Сент-Луиске бет бұрды. Миннесота жақын арада Супербоулдың чемпионы атанған командаға қарсы бірінші жартылайда 17-14 есебімен жеңіліп қалды, бірақ екінші жартылайда қарқыны күшейіп, 49-37 есебімен жеңіліс тапты. Картер 90-шы жылдардың соңында 835 қабылдаумен, Жери Райстың 860 қабылдауынан кейін екінші орында тұрды және НФЛ-дің онжылдық командасына енді. 2000 жылы Даунте Калпеппер бастаған Викингс NFC Орталық дивизионының жеңімпазы атанды, ал Картер маусымды 96 қабылдау, 1274 ярд, 9 тачдаун және сегізінші Про Боулмен аяқтады. 30 қарашада Картер НФЛ тарихында 1000 қабылдауға жеткен екінші ойыншы атанды, ол Детройтқа қарсы өткен ойында 4 ярдтық тачдаун пас ұстады. 2001 жылы Викингс 5-11 есебімен ойын көрсетті, бұл 1990 жылдан бергі алғашқы жеңіліс маусымы болды (негізінен соңғы үш ойында қақпашы Спергон Винннің тиімсіздігіне байланысты) – 73 қабылдау, 871 ярд, 6 тачдаун – және оның қатарынан сегіз Про Боулға қатысуы аяқталды. Маусымнан кейін, Викингс командасының ең ұзақ қызмет еткен ойыншысы келісімшартындағы шартын пайдаланып, Миннесотадағы карьерасын аяқтады. Крис Картер Викингсті қабылдаулар (1004), қабылдау ярдтары (12383) және тачдаун (110) саны бойынша команданың рекордтық көрсеткіштерімен таңқалдырды.

Майами Долфинс

Картер 2002 жылдың көктемін команда іздеумен өткізді. «Rams», «Browns» және «Dolphins» командаларымен келіссөздер жүргізгенімен, ол келісімге келе алмады және 21 мамырда HBO-ның «Inside the NFL» командасына талдаушы ретінде қосылды. Ол 21 қазанға дейін осы қызметте болды, содан кейін «Майами Дельфинс» командасы тәжірибелі ойыншыны жарақат алған қабылдаушылар тобын күшейту үшін қайтадан алаңға шақырды. Бока-Ратон тұрғыны 9-шы аптада «Ламбо Филд» стадионында «Дельфинс» сапында алғашқы ойынын өткізді. Картерде ойындық тәжірибесінің жетіспеуі байқалды, ол 31 ярдқа үш пас қабылдап, бір рет допты жіберді. Одан кейінгі аптада ол бүйрек сырқатымен ауруханаға жатты және келесі төрт аптаға жарыстан шеттетілді. Картер 14-ші аптада қайта оралды, бірақ «Дельфинс» командасының қабылдаушылар құрамына енуге күш салды. Алайда, 15-ші аптада ол бір қолмен тачдаунға ұшырды, нәтижесінде «Дельфинс» «Рейдерс» командасын 23:17 есебімен жеңді. Келесі аптада «Викингс» командасына қарсы өткен ойында ол эндзонада маңызды пас жіберіп алды, бұл «Майами» үшін тачдаун мүмкіндігінен айырды. «Дельфинс» сол ойында жеңіліске ұшырады, ал келесі аптада «Пэтриотс» командасына ұтылып, плей-оффқа қатысу мүмкіндігінен айырлды. Ойнаған ойындарының санына қарай ол жақсы көрсеткіштер көрсеткенімен, маусым соңында карьерасын аяқтады.

Мұра

Картер зейнетке шыққан кезде, 1101 қабылдау және 130 тачдаунмен (қарсыластың қақпасына доп жеткізу) қабылдаушы ретінде ол Джерри Райстан кейін NFL тарихында екінші орынды иеленді, бірақ оның қабылдау көрсеткішін Марвин Харрисон, ал тачдаун қабылдауларын Рэнди Мосс және Террелл Оуэнс арттырып кетті. Картер – NFL тарихында 1000 немесе одан да көп қабылдау жасаған 14 ойыншының бірі. Ол NFL 1990-жылдардың үздік құрамасына енді. Картер 2008 жылы Профутбол Даңқы залына үміткерлердің 15-інің қатарында болды, бірақ кейбір сарапшылардың күтіміне қарамастан, сайланбады. 2009 және 2010 жылдары да ол іріктеуге іліге алмады, себебі Джерри Райс пен Тим Браун алғаш рет үміткерлер тізіміне енді, алайда Браун сайланбады. Бұған қоса, Андре Рид тағы бір мүмкін үміткер болды, ол Картердің 2010 жылы Даңқ залына ену мүмкіндігін азайтты. 2011 жылы ол құрамда бірде-бір кең қабылдаушы болмағандықтан да сайланбады. NFL Network арнасының «NFL-дің үздік 10 ойыншысы» жобасында оны ең жақсы қолдары бар кең қабылдаушылар тізімінде бірінші орынға қойды. 2013 жылдың 2 ақпанында Картер Билл Парселлз, Ларри Аллен, Джонатан Огден, Уоррен Сапп, Керли Калп және Дейв Робинсонмен бірге 2013 жылғы Даңқ залының мүшесі болып жарияланды.

Футболдан кейін

Картер HBO телеарнасының «NFL-дің ішінде» бағдарламасының жүргізушілерінің бірі болды, сондай-ақ Yahoo Sports және ESPN үшін NFL сарапшысы болды. Ол сонымен қатар Санкт-Томас-Аквинас орта мектебінде оқытушы және көмекші жаттықтырушы, оның ұлы 2008 жылы кең қабылдағыш ретінде ойнады. Ол Крис Картердің FAST бағдарламасының иесі, Оңтүстік Флоридадағы спорттық жаттығу орталығы және дін қызметкері. 2005 жылғы «NFL Street 2» спорттық видео ойынында ол бұрынғы командаласы, қауіпсіздік Джоуи Браунер және тағы бірнеше тарихи NFL аңыздарымен бірге NFL Gridiron Legends командасының кең қабылдағышы ретінде пайда болды. Картер 2008 және 2009 жылдарғы NFL жаңашылдар симпозиумдарында сөз сөйледі. 2014 жылғы NFL жаңашылдар симпозиумында ол ойыншыларды қиын жағдайға түскенде кінәні өз мойнына алуға сенімді адамды табуға шақырды. Бұл пікірлер 2015 жылы ESPN The Magazine журналында Крис Борланд туралы мақалада жарияланды. NFL сөйлеген сөзінің видеосын веб-сайтынан алып тастап, мәлімдеме жасады: «Бұл пікір симпозиумның немесе лиганың басқа да бағдарламаларының мазмұнына сай келмейді. Бұл пікір 2014 жылғы AFC сессиясында немесе биылғы симпозиумда қайталанбады». Картер Twitter-де кешірім сұрап, бұл жаман кеңес екенін түсінгенін және әркім өз ісіне жауапкершілік тартуы керек екенін айтты. ESPN де Картердің пікірлері компанияның көзқарасын білдірмейді деп мәлімдеді. Картер 2015 жылғы Pro Bowl-да команданың жаттықтырушысы болып таңдалды, сонымен қатар бұрынғы «Даллас Каубоис» командасының кең қабылдағышы Майкл Ирвин де болды. 2016 жылдың желтоқсанында Картер Fox Sports компаниясына футбол сарапшысы ретінде жұмысқа алынды. 2017 жылдың мамырында оның қызметі кеңейтілді, себебі Картер радиоведущісі Ник Райт және модератор Дженна Вулфпен бірге Fox Sports 1 телеарнасында «Бірінші нәрселер бірінші» таңғы бағдарламасын жүргізетіні хабарланды. Бағдарлама 2017 жылдың 5 қыркүйегінде эфирге шықты. 2019 жылдың қарашасындағы тоқтаудан кейін оның қызметі аяқталды. 2021 жылдан бері ол Good Morning Football бағдарламасында аналитик болып жұмыс істеп келеді. 2023 жылдың күзінде Картер бас жаттықтырушы Том Германмен бірге Флорида Атлантика университетіне ерікті жаттықтырушы ретінде қосылды. Маусым аяқталғаннан кейін ол ойыншыларды тарту жөніндегі атқарушы директор болып тағайындалды.

Жеке өмір

Картер – христиан және екі баласы бар. Оның қызы Монтерея қайырымдылық саласында жұмыс істейді. Оның ұлы Дюрон Картер 2009 жылы Огайо штатының университетінде және 2010 жылы Коффивилл қауымдастық колледжінде қанатты шабуылшы ретінде ойнады, содан кейін бірнеше Канада футбол лигасы командаларында доп тебді. Крис – бұрынғы НБА ойыншысы және жаттықтырушы Буч Картердің кіші інісі.