Кіріспе
1986 жылғы «Тур де Франс» – 4 шілдеден 27 шілдеге дейін Францияда өткен велосипед жарысы. Бұл «Тур де Франс» жарысының 73-ші мәресі болды. Грег Лемонд жарыста жеңіске жетті, ол өзінің командаласы Бернард Хиноны басып озды. Бұл Еуропа шегінен тыс жарысшының тұңғыш рет жеңіске ие болуы еді. Бес мәрте «Тур» жеңімпазы Хино, өткен жылы Лемондтың қолдауымен жеңіске жеткен болатын, 1986 жылы Лемондты қолдауға публично уәде берген еді. Бірақ жарыс барысындағы бірнеше шабуылдар оның уәдесінің адалдығына күмән келтірді, бұл екеуінің және «La Vie Claire» командасының арасында жарысқа әкелді. 1986 жылғы «Тур де Франс» Лемонд пен Хино арасындағы күрес тұрғысынан спорт тарихындағы ең есте қаларлық жарыстардың бірі саналады. Тьерри Мари прологтағы уақыттық жарысты жеңіп, жарыс көшбасшысының сары жейдесін алды. Бірақ 1-кезеңнен кейін көшбасшылық Алекс Стидаға көшті, ал 2-кезеңдегі командалық уақыттық жарыста жеңіске жеткеннен кейін Мари қайтадан жетекшілікке ие болды. Доминик Гень мен Йохан ван дер Вельде қысқа ғана уақытқа көшбасшы болғаннан кейін, Йорген В. Педерсен 7-кезеңнен кейін сары жейдеге ие болды және алғашқы ұзақ уақыттық жарыстан кейін де көшбасшылығын сақтап қалды. 12-кезеңде Хино Педро Дельгадомен бірге шабуыл жасап, кезеңді жеңіп алды, ал Хино көшбасшылыққа шықты. Келесі күні Хино тағы да шабуыл жасады, бірақ оны тоқтатып, артта қалдырды. Лемонд едәуір уақытты қысқартты, бірақ командаласынан 40 секундқа қалып қойды. Лемонд 17-кезеңнен кейін сары жейдеге ие болды, өйткені Хино Кол-д’Изоар тауын басып өту кезінде артта қалды. 18-кезеңде Альп-д’Юэз тауына дейін Лемонд пен Хино қол ұстасып аяқтады, соңғысы кезеңді жеңіп алды. Лемондтың жалпы жеңісі 20-кезеңдегі соңғы уақыттық жарыста Хиноның кемшілігін жоластыра алмауымен бекітілді. Урс Циммерман үшінші орынды иеленді және «La Vie Claire» командасына ең үлкен қауіп төндірді, оның 4-орынды Энди Хампстен алды. Жарыстың басқа классификацияларында Хино таулар бойынша, Эрик Вандердерден ұпайлар бойынша, ал Эндрю Хампстен жас жүргізушілер бойынша жеңіске жетті. «La Vie Claire» командасы командалық есепте 1 сағат 51 минуттық үлкен артықшылықпен жеңіске жетті, төрт жарысшысын соңғы ондыққа енгізді. Велоспорттың үш ірі «Гранд Тур» жарысының бірі «Тур» 23 кезеңнен тұрады, Булонь-Биланкурдағы прологтан басталып, Париждегі Елисей алаңында аяқталады. Жарысты Amaury Sport Organisation ұйымдастырды және 72 елде теледидар арқылы көрсетілді, жалпы көрермендер саны бір миллиардқа жуық деп есептелді.
Ашылу кезеңдері
Алдыңғы жарыста Тиерри Мари жеңіске жетті, ал Хино үшінші орынға таяды, екі секундқа қалып қойды. Финьон мен Лемонд төрт секундтан кейін жетінші және сегізінші орындарды иеленді. 1-ші кезеңде Алекс Стида финиш сызығынан шабуылдап, аралық спринтте уақыт бонусына ие болды, осылайша жарыс көшбасшысы атанды. Оған тағы бес шабарман қосылды. Алтылық финиш сызығына дейін аз ғана айырмашылықты сақтап келді, Пол Вершуэр жеңіске жетті. Канадтық Стида Солтүстік Америкадан сары жейде киген алғашқы шабарман болды. Сол күні түстен кейін командалық уақыт сынағы өтті. Стиданың командасы жарыс көшбасшылығын қорғауға тырысқандары сәтсіз аяқталды. Эрик Хайденнің құлауы команданы баяулатты, бірнеше шабарман оған соқтығыспау үшін қашқара тырысты, нәтижесінде дөңгелектері жол жиегіне тиіп, бірнеше тесік шықты. Сонымен қатар, Стида таңғы жарыстан шаршап, артқа қалып, уақыт шегінен шығу қаупіне тап болды. Крис Кармайкл мен Джефф Пирс оны финиш сызығына жеткізу үшін артқа шегінуге мәжбүр болды, ол уақытында келді, бірақ сары жейде жоғалды. Мари осы марафонды жеңіп алды, оның командасы уақыт сынағында жеңіске жетті, ал ол екі минуттан қалды. Хино таңғы кезеңдегі құлаудан кейін Ники Рюттиманн мен Гвидо Винтербергті күтуді жеке өзі бұйырды, олардың нашар өнер көрсетуіне осы жағдай себеп болды. Команданың төрт шабарман уақыт шегінен шығып, жарыстан шығарылды. Йохан ван дер Вельде 5-ші кезеңді жеңіп алды, аралық спринттерде де, кезеңнің соңында да уақыт бонусына ие болып, жалпы көшбасшы атанды. Ол финиш сызығында Жоэль Пельерден басымдық танытты. Екеуі де бірге қашып кеткен, ол одан кейін басталды. Олар Ван дер Вельде командасының серіктесі Эдди Планкарттан 39 секундқа озып кетті, одан кейін Мигель Индурайн, ал Альфонсо Гутьеррес бастаған топ 1:15 минуттан кейін келді. Лизийодағы жұмысшылардың демонстрациясы кезеңде болды, бірақ ол жарысқа кедергі келтірмеді. Ван дер Вельде келесі күні жарыс көшбасшылығын сақтап қалды. Бес шабарманнан тұратын топ кезеңнің нәтижесін шешті, Гвидо Бонтемпи жеңіске жетті. Этап баяу басталды, алғашқы топ тек пелотон қайта жиналғаннан кейін ғана құрылды, бірақ көп ұзамай тағы бір шабуыл болды, оған Людо Питерс, Йорген В. Педерсен және Индурайн қатысты. Кейінірек басқа шабарман да қосылды, бірақ Питерс топтан спринтті жеңіп, кезеңді жеңіп алды, Рон Кифел Педерсен жарыс көшбасшысы атанды. 8-ші кезеңде пелотон Ивон Мадиотты отбасымен кездесу үшін алаңға шығарып жіберді. Планкарт жағдайды түсінбей, Пельердің компаниясында шабуыл жасалғанын ойлап, олардың ізінен ерді, бірақ үшеуі де кері қайтарылды. Кейінірек тағы бір топ бөлініп кетті, оның құрамында Адри ван дер Поэль, Матье Германс және Эндрю Хэмпстен болды. Хэмпстен жалпы есепте қауіпті қарсылас саналды, сондықтан топ оларды қуалай бастады. Пелотон Нант қаласына келгенге дейін бірікті, онда Сильвано Контини сәтсіз қашқысы келді. Арқасы ауырғандықтан, Планкарт массажистің анальгетикалық таблеткаларының көмегімен ғана кезеңге қатысты, ол командаласы Эрик Вандердерденді жеңіп, спринтте жеңіске жетті. Педерсен жалпы көшбасшылығын сақтап қалды.
The yellow jersey changed hands again after stage 7. The stage began slowly, with the first breakaway established only after The peloton was back together after , but another attack went shortly thereafter, including Ludo Peeters , Jørgen V. Pedersen , and Induráin. Other riders joined them later, but it was Peeters who eventually won the sprint from the group to win the stage, ahead of Ron Kiefel Pedersen took the race lead. On stage 8, after the peloton allowed Yvon Madiot to drive ahead of the field to greet his family. Planckaert, not realising the situation, followed what he considered an attack in the company of Pelier, but all three were brought back. About later, another group broke away, containing Adri van der Poel , Mathieu Hermans, and Andrew Hampsten. Hampsten was considered a threat to the overall classification, which led the field to give chase. The peloton was united before their arrival in the finishing town, Nantes, where Silvano Contini launched an unsuccessful breakaway attempt. Planckert, who only started the stage with the help of analgesic pills from his masseur due to back pain, won the sprint, beating out his teammate Eric Vanderaerden. Pedersen retained the overall lead.
Бірінші ұзақ уақыт сынақ және тауларға көшу
Жалпы сыныпқа таласушылар үшін алғашқы нақты сынақ 9-шы кезең болды, ол Нант маңындағы жеке уақыттық жарыс еді. Хино Лемондтан 44 секундқа озып, кезеңнің жеңімпазы атанды, ал Рош 1:01 минутқа қалып, үшінші орынды иеленді. Хино Лемондтың тегершігі зақымдануынан пайда тапты, бұл оған уақыт жоғалтты. Финьон Хинаулттан 3:42 минутқа қалып, 32-орында аяқтады, бұл нәтижені ол кейін "өз статусыма лайық емес" деп бағалады. Педерсен сары жейдесін сақтап қалды. Рош екінші орынға көтерілді, Педерсеннен 1:05 минутқа қалып, Хино үшінші орында, одан тағы бес секунд артта қалды. Лемонд 1:59 минут айырмамен 8-орынға табан тіреді. 10-шы кезеңнің жеңімпазы Анхель Саррапио болды, ол этап барысында Жан-Клод Багомен бірге қашып кеткен болатын. Педерсен жарыс көшбасшылығын сақтап қалды, ал Пельер жол бойындағы бонус секундтарын пайдаланып, Роштан озып, жалпы сыныпта екінші орынға шықты. 11-ші кезеңде 12 велошабаншыдан тұратын топ бірге Бордо қаласына жетті. Руди Дханенс финиш сызығына жақындағанда топтан бөлініп шықты. Фиништік түзуде ол жылдам жақындап келе жатқан Германстың қуып жете жаздағанда, жеңіске жетті. Германс кейіннен, жазба хабарлаушы жүйесі арқылы Германс туралы ескертіп, Дханенстің жеңісіне көмектескенін айтты.
Пиреней таулары
Ертеңгісін Бордодан Пиреней тауының етегінде Байонға пойызбен ауысқан соң, 12-ші кезең шабандоздарды Пауға жеткізді. Этапта бес тау өткелі болды, соңғысы – бірінші санаттағы Col de Marie Blanque, одан кейін финиш қаласына түсу болды. Этаптың басында бірнеше шабуылдар жасалды, олардың әрқайсысын «At» командасының шабандоздары тоқтатып отырды. Финиш сызығынан шамамен бір уақыт бұрын, Хинаулт Col de Burdincurutcheta жотасына көтерілгенде қарқынын арттырып, Эррера сияқты басқа да үміткерлерді кері қуғынға мәжбүр етті. Рош, Финьон және жарыс көшбасшысы Педерсен артта қалды және кезең соңында көп уақыт жоғалтты. Аралық спринтке дейін аз қалғанда, Хинаулт командаласы Жан Франсуа Бернардқа қарқынын арттыруды бұйырды, екеуі Дельгадомен бірге Эдуардо Чозас бар жетекші топқа қосылды. Содан кейін бұл төртеу алға шығып кетті, бірақ шамамен кейін Чозас тобынан қалып қойды. Бернард, команда жетекшісі үшін жұмысын аяқтағаннан кейін, тағы да артқа шегінді. Басқа фавориттер одан да көп уақыт жоғалтты: Роберт Миллар 11-ші орынды 5:31 минуттан кейін иеленді. 20-шы орында Хинаулттан 11 минут қалып қойған Финьон келді. Фрэнк Хосте 15-ші кезеңді Сильвано Континиге қарсы екі адамдық спринтте жеңіп алды. Басты топ тек сегіз секундтан кейін келді, бірақ Луис Эррера пелотондағы алшақтықты жаба алмағандықтан 49 секунд жоғалтты. Альпіге дейінгі соңғы күн – 16-шы кезең, ол Гап қаласында аяқталды. Пелотон кезең бойында күшті көлденең желге төзуге мәжбүр болды, сонымен қатар даладан бірнеше шабуылдар жасалды. Желдің соққан жерінен Хинаулт төрт шабандоздық топтан бөлініп шықты, ол тез арада тағы төрт шабандоздық топқа қосылып, сегіз шабандоздық топ құрды. Хинаултқа Rüttimann және Winterberg командаластары қосылса, топта жалпы есепте үшінші орында тұрған Циммерман да болды. Лемонд бұл қадамды пайдалана алмады, бірақ оның үш командаласы әлі де қарқынды жүріп, 52 секундтық артықшылыққа қол жеткізді. Лемонд, тағы да өз командаластарын қуғынға түсірмеуге міндетті болғандықтан, Роберт Миллерден көмек сұрады, ол өз командасының қуғын жұмыстарын атқаруға келісті, ал Лемонд Миллерге егер олар бірге аяқтаса, сахнаны сыйлауға уәде берді. Содан кейін топтар қайтадан бірікті. Жан Франсуа Бернард Col d'Espreaux жотасынан түскенде дөңгелегі тесілгеннен кейін кезеңді жеңіп алды. Ол жалпы есепте он үшінші орынға көтерілді, яғни енді алдыңғы он үш орында бес шабандоз бар. Хиноның кезеңдегі шабуылдық тактикасының нәтижесінде Лемонд жарыстан кетуге қауіптенді және Тапи оны тыныштандыруға мәжбүр болды. Хэмпстеннің сөзіне сүйенсек, команда үш топқа бөлінді: Хинаулттың айналасындағы француздық шабандоздар, арадағы екі швейцарлық және Лемондтың жақтастары. Жан Франсуа Бернард осы пікірді қолдады: «Бөліну шынайы болды. Бұл күн сайын немесе беткі көріністе айқын болмаса да, ол бүкіл Тур бойында болды. Оны сезінуге болады». Хинаулт кешірім сұрамай: «Лемондтың мәселесі не? Аяғы ауырады ма? Егер ол жарыста жеңіске жетуді қаламаса, одан бас тартқаны жөн».
Альп таулары
17-ші кезең сол уақытқа дейін Тур тарихындағы ең биік тау басында аяқталды. Col du Granon-ға дейін, жарысқа қатысушылар Col de Vars және Col d'Izoard жоталарын басып өтуге тиіс болды. Эдуардо Хозас жеке қашқанда жеңіске жетті. Оның артында, Ино Изоардқа көтерілу кезінде қиналды және басқа үміткерлерден қалып қойды. Ол 1983 жылы алған жарақатының қайталануынан сол тізесінде ауырсыну сезімдерін бастан өткерді. Лемонд топ Col d'Izoard-тан түсетін кезінде шабуыл жасап, Циммерманға қосылды. Циммерман Col du Granon-ға соңғы көтерілуде жоғары қарқынмен жүріп, кезеңде екінші орын алды, Хозастан 6:26 минутқа қалып қойды, ал Лемонд оның тікелей артында келді. Хинаулт 13-ші орынға ие болды, жарыс көшбасшысы Лемондтан 3:21 минутқа қалып қойды. Лемонд Циммерманнан 2:24 минутқа озып кетті, ал Хинаулт одан 23 секундқа қалып қойды. Бұл – АҚШ-тан келген велошабаншының Тур тарихында сары жейде киген алғашқы реті болды. 18-ші кезеңге дейін түнгі уақытта Хинаулт команда жиналысын шақырып, Циммерманның екі велошабаншыны бөліп жібергеніне наразылық білдірді. Ол командаға ертең Циммерманға шабуыл жасауға шақырды, "ол сынғанша". Лемондпен тағы да дау туды, ол әлі де уақытқа қарсы күрес болатынын, бұл Циммерманға қолайлы емес екенін, сондықтан толыққанды шабуылға қажеттілік жоқ екенін айтты. Тапи жағдайды реттеу үшін таңғы сағат төртке дейін велошабаншылармен сөйлесуге мәжбүр болды. Брайансоннан кейін күнінің алғашқы көтерілісі – Col du Lautaret болды. Херрера мен Винтербергті қоса алған, қашқандар тобы құрылды, олар келесі көтерілісте, Col du Galibier-де өз серіктерін артта қалдырды. Олардың артында, фавориттер тобында Циммерман Лемондты тығыз қадағалап отырды, ал Хинаулт қарсыластарын сынау үшін бірнеше шағын үдетулер жасады. Galibier-ден түсетін кезінде Хинаулт шабуыл жасады, кезең басталғалы бері бірінші рет. Ол Херрера мен Винтербергке қосылды, оларға Лемонд, Бауэр және Руис Кабестани да қосылды. Келесі кішкентай көтеріліске, Col du Télégraphe-ке жеткенде, Хинаулт қайтадан шабуыл жасап, жеке шықты. Лемонд командасынан Циммерманмен жұмыс істемеу туралы қатаң нұсқау алғандықтан, тағы да артта қалды. Лемонд жаттықтырушы Пол Кёхлиден нұсқау алу үшін команда машинасына қайтып келді, ол оған Циммерманға шабуыл жасауды, оны Хинаултқа қарай жетелемеуді, өйткені ол сол кезде шамамен бір жарым минут алда болды. Лемонд саммит алдында шабуыл жасап, төмен түсетін кезінде Циммерманнан қашып, ақырында Бауэр мен Руис Кабестанимен бірге Хинаултқа жетті. Бауэр кейін Col de la Croix de Fer-ге көтерілудің аяғына дейін жетекшілік етіп, артта қалды. Руис Кабестани көп ұзамай қалып қойды. Көтерілу кезінде Хинаулт тізесінің ауыруына байланысты Лемондтан қарқынды азайтуды сұрады және қарқынды өзі белгіледі. Саммитте олар Циммерманнан 2:50 минутқа озып кетті. Төмен түсетін кезінде екеуі де жоғары қарқынмен жүріп, Циммерманнан 4:30 минутқа дейін алға шықты, осылайша Альп-д'Юзға көтерілуге жетті. Француз жұртшылығының, әрине, Хинаултты жақтауы Лемондты шаршататынын сезген Хинаулт жоғарыға дейін жетекшілік етті, екеуі де өзгелерге қарағанда үнемі үстемдік танытты. Мараға жақын жерде Лемонд Хинаулттың қасына келді, оны құшақтап, қысқа әңгімелесті. Финиш сызығынан өтетін кезде Хинаулт Лемондтың қолын ұстап, жолдастық білдіретіндей ишара жасады, осылайша Хинаулт кезеңнің жеңімпазы атанды. Кейінірек Тапи бұл сәтті өзі ұйымдастырғанын, Альп-д'Юзға көтерілу алдында Лемондқа ол жарысты жеңіп алғанын және Хинаултқа кезеңді жеңуге рұқсат беру керектігін айтқанын мәлімдеді. Циммерман үшінші орынды иеленді, екеуінен 5:15 минутқа қалып қойды. Екі көшбасшы арасындағы тыныштық бірнеше сағатқа ғана созылды. Кешке екеуі де француз теледидарында Жак Шансельмен бірлескен сұхбат берді. Олардың арасындағы шайқас аяқталды ма деген сұраққа Хинаулт Сент-Этьендегі соңғы уақытқа қарсы күреске дейін болмайды деп жауап берді. Ол бұл сөзін келесі күні, Турдың жалғыз демалыс күні, қайталады. Баспасөз мәслихатында ол: "Біздің бірге жасағандарымыз үшін мен өте мақтанамын, бірақ тағы бір рет айтайын: Тур аяқталған жоқ. Кімнің көтерілу кезінде күші басым болды? Барыңыз, Грегтен сұраңыз" деді. Лемонд Хинаулттың екі велошабаншы арасындағы келісімді орындағысы келмегеніне көңілі толмай, өзін алданып қалған сезімде болды. Хинаулт өз кезегінде, егер Лемонд соңғы уақытқа қарсы күрестен кейін де Турды жеңіп алса, ол қайтадан шабуыл жасамауға уәде берді. Бұл уәде Тапидің талабы бойынша, Лемонд Хинаулт шабуылдауды жалғастырса жарыстан шығып кетуі мүмкін екенін тағы да мәлімдегеннен кейін берілді. 12-ші кезеңнің жеңімпазы және жалпы есепте бесінші орында тұрған Педро Дельгадо 18-ші кезең кезінде анасының қайтыс болғанын білгеннен кейін жарыстан шықты. Robert Millar, Galibier саммитінде төртінші орында болғаннан кейін, кезеңнің соңғы бөлігінде 19 минуттан астам уақыт жоғалтып, төртінші орыннан сегізінші орынға түсті. 2015 жылы веложурналист Питер Коссинс 18-ші кезеңді "таудағы [Альп-д'Юз] ең жақсы есте қалған кезең" деп атады, сонымен қатар оны "спорттық бәсекеге қарағанда жеңіс шеруі" деп сипаттады.
Қорытынды
Жарыс аяқталуға жақын қалғанда Лемонд жұртшылықтың және көптеген велошабандыздардың Хинаулттың рекордтық жеңісін қалауын күдіктенді. 19-шы кезең басталар алдында бір журналист оған велошабандыздардың 80 пайызы Хинаултты қолдайтынын айтты, ал ол әзілдеп, тек 20 пайызы өзін қолдаса таң қалар еді деді. Шындығында, Хинаулт кезең ішінде, тамақтану аймағында тағы бір шабуыл жасады, бұл велосипедшілер этикетіне қайшы келеді, себебі бәсекелестері тамақ пен сусын ішіп жатқанда ешбір велошабандыз шабуылдамауы керек. Бауэр мен Хэмпстен Лемондқа Хинаултты топқа қайтаруға көмектесті. Аралық спринт кезінде Хинаулт екі секундті қуып жеңіп, еселігін 2:43 минутқа дейін қысқартты. Джулиан Гороспе Андерсоннан бұрын кезеңді жеңіп алды. Аурумен күрескен Роберт Миллер осы кезеңде жарыстан шықты. Гвидо Бонтемпи жарыстың соңғы екі кезеңінде жеңіске жетті, біріншісі – 22-ші кезең Неверс қаласына, спринтте Хосте мен Вандераерденді еңсерді. Парижге соңғы, салтанатты кезеңде Лемонд құлап кетті, ал Хинаулт жеке өзі оны топқа қайтаруға көмектесті. Содан кейін Хинаулт соңғы спринтке қатысты, оны Бонтемпи жеңіп алды, ал Хинаулт төртінші орынды алып, «Тур де Франс» мансабын аяқтады. Лемонд ағылшын тілінде сөйлейтін елден шыққан бірінші жеңімпаз атанды.