Кіріспе

Ли Рой Джордан (ағылш. Lee Roy Jordan; 1941 жылдың 27 сәуірінде туған) – американдық бұрынғы кәсіби футболшы, Ұлттық футбол лигасының (НФЛ) «Даллас Каубойс» командасының қорғаушысы болған. Пол «Бер» Брайанттың басшылығымен «Алабама Кримсон Тайд» командасында колледж футболында ойнағаннан кейін, 1963 жылдан 1976 жылға дейін «Каубойс» сапында НФЛ-де 14 жыл ойнады. 1983 жылы Колледж футболының Даңқ залына енгізілді.

Алғашқы жылдар

Альбама штатының Эксел қаласында туып өскен Жордан Уолтер және Клео Жорданның жеті баласының бесіншісі болған. Оның үш ағасы – Уолтер кіші, Карл және Бенни Рей, үш қарындасы – Лотти, Агнес және Дарлин (лейкемиядан 2 жасында қайтыс болды). Ол Excel орта мектебінде фулбэк ретінде көзге түсіп, 1959 жылы бітірді. Бас жаттықтырушы Пол "Аю" Брайанттың жетекшілігімен Тускалузадағы Алабама университетінде колледж футболында ойнады. Жордан "Кримсон Тайд" командасы үшін желілік қорғаушы және орталық ретінде өте жақсы ойнады. Келесі жылы Жордан команданың маңызды мүшесі болды, Алабама 11–0 есебімен, SEC чемпионатымен және 1961 жылғы ұлттық чемпионатпен аяқтады. Маусымда алты матчта қарсыластар есеп таба алмады, соның ішінде бәсекелес Обернге қарсы 34–0 есебімен жеңіске жетті. Аға квотербек Пат Траммелл (1940–1968) басқарып, Алабама Арканзасқа қарсы 10–3 есебімен жеңіп, Sugar Bowl турнирін аяқтады. 1962 жылы, соңғы курста оқығанда, "Кримсон Тайд" екінші курс студенті Джо Наматпен 10–1 есебімен тағы бір ұлттық чемпионатты ұтып алмады. Қараша айының ортасында Джорджия Техникалық институтында бір ұпаймен жеңіліске ұшырады, бұл олардың екі жылдан астам уақыттан бергі алғашқы жеңілісі болды. "Тайд" командасының соңғы матчында Жордан Оклахомаға қарсы 17–0 есебімен жеңіске жетіп, 31 рет допты ұстады (tackle). Өз өнерімен танылғаны үшін ол турнирде екінші рет үздік ойыншы (MVP) атағын жеңіп алды. Оқуын аяқтаған жылы ол бірауыздан All American мәртебесіне ие болды және Жылдың үздік желілік ойыншысы сыйлығын алды. Алабамадағы карьерасы барысында Жордан Брайанттан жоғары баға алды, ол: "Ол әлемдегі ең жақсы футболшылардың бірі болды. Егер шабуылшылар шекарадан шықпаса, ол оларды тоқтатып қана қоймай, соққыға түсіретін. Ол ешқашан жаман күнді көрмеді, жаттығуларда да, ойындарда да әрқашан 100 пайыздық күшін салды" деді. 1980 жылы Алабама спорттық даңқ залына енгізілді. 1983 жылы Колледж футболының даңқ залына енгізілді.

Кәсіби мансап

Джордан 1963 жылғы NFL драфтында «Даллас Каубойс» командасынан жалпы есеп бойынша алтыншы болып таңдалды, ал AFL драфтында – он төртінші, оны «Бостон Патриотс» таңдады. Ол NFL-ді таңдап, қаңтардың басында келісімшартқа қол қойды. 1963 жылы маусым алдында «Каубойс» командасының әлсіз жақтан қорғаушысы болып тағайындалды және франшиза тарихында маусымның ашылу ойынын бастаған алғашқы жаңа қорғаушы болды. 1965 жылы орталық қорғаушы позициясында Джерри Таббспен бірге ойнады, содан кейін Чак Хоули мен Дэйв Эдвардспен бірге NFL тарихындағы ең күшті қорғаушылардың бірін құрды. Командаластары оны «Киллер» деп лақап берді және қорғаныс капитаны етіп тағайындады. 1971 жылы 26 қыркүйекте «Филадельфия Иглз» командасына қарсы өткен ойында 21 рет тасқынға ұшырады, бұл командалық рекордты білдірді. 1973 жылы 4 қарашада «Цинциннати Бенгалс» командасының Кен Андерсоннан бес минуттың ішінде үш пас ұстап алып, біреуін 31 ярдқа жүгіріп, тачдаун соқты. ESPN 2008 жылы осы ұстауларды Техас стадионы тарихындағы ең есте қаларлық он сәттің бірі деп атады. Джордан лигадағы ең кішкентай орталық қорғаушы болды және (Алабамадағыдан гөрі), бірақ оның жарысқа қабілеттілігі мен жігері оның дене бітімінің кемшілігін толықтырды. Бас жаттықтырушы Том Лэндри Джордан туралы: «Ол керемет жарысшыл болды. Орталық қорғаушы үшін ол үлкен емес еді, бірақ жарысқа қабілеттілігінің арқасында ойынды жақсы ойнай алды. Оның көшбасшылық қасиеттері болды және ол өзінен де айналасындағылардан көп талап етті». Ол Лэндридің «Flex» қорғанысын теңдесі жоқ қарқынмен және тиімділікпен алаңда жүзеге асырды. Ол ойынды қайта-қайта қарап, талдады, оның келісімшартында үйіне проектор кірген. «Каубойс» сапында өткізген 14 маусымында ол жеке тасқынға ұшыру бойынша (743) команда тарихындағы үздік көрсеткішті иеленді. Ол екі рет «All-Pro» және бес рет «Pro Bowl» құрамасына шақырылды. Сондай-ақ, ол «Каубойс» командасының үш Супер Боулға және бес NFC Чемпионатына жол ашуға көмектесті. Джордан жүгіру және пасқа қарсы жақсы қорғаушы болды және бос допты ұстауға бейімділігімен көзге түсті. Ол клуб тарихында 18 рет допты қайтарып алған екінші орында тұр. Ойыннан шыққаннан кейін 25 жылдан астам уақыт өткен соң да Джордан «Каубойс» тарихында жеке тасқынға ұшыру бойынша екінші орында (743), көмектесу тасқыны бойынша екінші орында (493), жалпы тасқынға ұшыру бойынша екінші орында (1236) және 154 рет қатарынан бастапқы құрамда ойнаған рекордты сақтап тұр. Ол сонымен қатар 1975 жылы 100 және 1968 жылы 97 жеке тасқынға ұшыру көрсеткішімен бір маусымдағы ең жоғары көрсеткіштердің үшінші және төртінші орындарын иеленді. 14 NFL маусымында ол 32 пас ұстап (клуб тарихында жетінші орын), оларды 472 ярдқа және үш тачдаунға айналдырды. Ол «Каубойс» командасының күміс маусымдық құрамасына енді. 1988 жылы ол Профутбол Даңқы залына қабылдануға үміткер 15 финалисттің қатарында болды, бірақ іріктеуден өте алмады (финалистердің арасында ол және Лу Рымкус – ақыр соңында Даңқ залына енбеген жалғыз ойыншылар). 1989 жылы ол «Даллас Каубойс» Құрмет сақинасының жетінші мүшесі атанды.

Жеке өмір

Джордан колледждегі сүйікті қызы Мэри "Бидди" Банксқа үйленді, және олардың үш ұлы болды: Дэвид, Ли және Крис Джордан.