Кіріспе

Процесс-бақылау желісі (PCN) – процестік өнеркәсіптердегі өнеркәсіптік автоматтандыру желілерінің құрамына кіретін коммуникациялық желі қабаты. Бұл желі басқару және өлшеу құрылғылары мен Бақылау-Жылдамдық және Деректерді Жинау (SCADA) жабдықтары арасында нұсқаулар мен деректерді тарату үшін пайдаланылады.

Өнеркәсіптік талаптар

Бұл желілер жылдар бойы басқа желілік қолданбаларда қолданылатын көптеген технологиялар мен топологияларды пайдаланды. Дегенмен, процестерді басқару желілеріне (PCN) қатысты, шешімді өнеркәсіп қабылдауы үшін орындалуы тиіс бірнеше ерекше талаптар бар. Бұл талаптар нақты ретімен көрсетілмейді: сенімділік, детерминизм, үйлесімділік. Сенімділікке қосылымның резервтілігі, электромагниттік кедергіге (ЭМИ) төмен сезімталдық, сондай-ақ қателерді жақсы тексеру және түзету сияқты талаптар кіреді. Детерминизм – әрбір құрылғының желіге қол жеткізуіне кепілдік беруді және көп жағдайда жүйе арқылы басымдық ақпаратты (мысалы, дабылдарды) өткізуге мүмкіндік беретін механизмдерді қамтамасыз етуді қамтиды. Үйлесімділік SCADA және әртүрлі өндірушілердің таратылған басқару жүйелеріне (DCS) басқалардан алынған бақылау және өлшеу құралдарымен байланысуға мүмкіндік береді.

Стандарттарды әзірлеу

Көптеген ертедегі PCN-дер тізбектік негізде құрылған, EIA RS 422 және EIA RS 485 сияқты төменгі деңгейдегі стандарттарды, үстіне меншік протоколдарымен қолданды. Де-факто стандарттың бірі (қазір ашық стандартқа айналып келе жатыр) – Modbus, бастапқыда Modicon компаниясынан шыққан. Көптеген PCN-дерде токендік жіберуге негізделген протоколдар қолданылды, себебі олар өте анықталған (детерминистік). Allen Bradley де, Eurotherm де осындай механизмдерді пайдаланды. Көптеген өлшеу және басқару құрылғыларын өндірушілер Fieldbus консорциумына қосылды, бірақ бір стандарттың пайда болуының орнына, әр өндіруші өзінің "стандартын" жарнамалады, нәтижесінде көптеген және шатастыратын физикалық және логикалық жүйелер пайда болды. Қазіргі заманғы процестерді басқару желілері Ethernet, TCP/IP және Microsoft Windows технологиясына сүйенеді.