Кіріспе

Уорстерширдегі ауыл және азаматтық приход, Англия.

Шелсли Уолш – Англияның Уорстершир округындағы шағын ауыл және азаматтық приход, Тема өзенінің батыс жағында орналасқан. Әкімшілік тұрғысынан қазіргі уақытта округтың Малверн-Хиллс ауданындағы Тем-Вэлли бөлігінде жатыр. 2011 жылғы халық санауы бойынша 12 шаңырақта 28 адам тұрады. Бұл жерде англосаксон дәуірінен бері егіншілікпен айналысып келеді, сонымен қатар бұрынғы өнеркәсіп орындарының іздері де бар, бірақ қазір ол Шелсли Уолш жылдамдықпен көтерілу жарысымен (Speed Hill Climb) танымал.

Тарих

Елді мекеннің атауы Domesday Book-та Celdeslai деп тіркелген, мағынасы "Скельдтің аралы": көне ағылшын тілінде Sceald (жеке есім) және leāh (орман, арал) сөздерінен шыққан. Келесі ғасырларда әртүрлі жазу тәсілдері қолданылды, сондай-ақ бұл жер Тема өзенінің қарсы бетіндегі Үлкен Шелслиден (Шелсли Бошамп) ажырату үшін Кіші Шелсли деп те белгілі болды. 1831 жылы ауыл Ворстерширдегі Доддингтри жүзінің жоғарғы бөлігінде орналасқандығы және 57 тұрғыны бар екендігі сипатталды. 1868 жылы Джон Ноук қосымша мәлімет берді, онда екі шаруашылық үй және тоғыз коттедж болғандығы, ал 410 акр жер асыл тұқымды егін, жеміс-жидек және дәнді дақылдар өсіруге пайдаланылғандығы айтылды. Ауыл атауына Уолш қосылуы отбасы мүшелері әулет иелері болған кезде болды, алғашқысы король Эдуард I тұсында сэр Генри ле Уэли болды. Олар XVIII ғасырдың басына дейін Шелслиде және айналасындағы ауданда қалды, гербтерінде күміс қалқанда алты қара марлеттің арасында орналасқан тулпар басы және "veritas et virtu vincunt" (ақиқат пен мінез-құлық жеңіске жетеді) деген ұран болды. Әулетті кейіннен жалға алғандардың ішінде Херефорд сиырларын өсірумен аты шыққан Джозеф Смит және Монтегю Тейлор болды. Оның заманауи технологияға деген құштарлығы 1905 жылы фермалық жолдарының бірін автомобильдер үшін алғашқы төбелік жарыс трассасы ретінде ұсынуына әкелді.

Әндір шіркеуі

Сент-Эндрю шіркеуі – бұл жердегі ең көне сақталған ғимарат және қарапайым дизайны бар, 13-шы ғасырда оған хор қосылған нормандық кемесі бар. Көбінесе ол Саутстоун Рок шіркеуінің артындағы қырлы жотадан жергілікті жерде қол жетімді травертин деп аталатын туфтан салынған. Ғимараттың ішіндегі тамаша ағаш өрнектері 15-шы ғасырға дейін жетеді және өте сирек кездесетін, сквердің орындығына дейін созылатын хор экранымен ерекшеленеді. Сондай-ақ, онда дөңгелек нормандық шомылу тағы, ортағасырлық плиткалардан жасалған еден және 1596 жылғы Фрэнсис Уолш пен оның әйелінің тасқа ұқсатып ойылған ағаштан жасалған қабірі табылады. Николас Певснер «ерекше ерекше қайта жаңарту» деп сипаттаған Джордж Труфитт 1859 жылы жасады, нәтижесінде пирамида тәрізді шатыры бар ағаштан жасалған қоңырау мұнарасы және солтүстік кіреберіс қосылды. Бақытымызға орай, оның ішкі қосымшалары – шомылу тағы, мінбар және ортағасырлық дизайнындағы камині 1908 жылы алынып тасталды және ескі шомылу тағы шіркеу ауласынан қайта орнатылды. 19-шы ғасырдың бір бөлігінде Салоп архиепископтығына және Херефорд діни округіне қарасты болған, кейіннен шіркеу Лудлоу архиепископтығына және Херефорд діни округіне (1876–1905) ауыстырылды, ал 1905–1972 жылдары қайтадан Вустер архиепископтығы мен діни округіне қарады. 1972 жылдан кейін Сент-Эндрю шіркеуінің жекелеген қауымдастығы аймақтағы төрт басқа қауымдастықпен біріктіріліп, Теме үшбұрышының біріккен игілігін құрады.

Сот үйі

Бұрын Уолштың қамал-сарайы болған жерде қазір ІІ санаттағы тарихи ескерткіш – Сот үйі орналасқан. Оның ескі бөліктері 16 ғасырға дейін салынған, ал 17, 18 және 19 ғасырларда оған қосымшалар жасалған. Бұрын осы үйді Леди Лайтфуттың шақырып әкелген арбасымен қорқытып, үйді кезіктіріп жүретін болған деп айтылатын. Ол отты аттармен бөлмелерді аралап, қорқынышты дауыспен орға батып кетеді екен. Бұл үй бір кезде поместьедегі шаруашылық орталығы болып қызмет еткен, оның жанында 14 ғасырдың басынан тіркелген диірмен болған. Қазіргі кірпіштен салынған ғимарат шамамен 1800 жылға дейін салынған, оның дөңгелегі Сот үйі аумағындағы тоғаннан келген сумен айналдырылған, ал тоғанның суы тік жардан ағып түседі. Диірмен төменгі беткейде орналасқан екі қабатты ғимараттармен байланысты, оларды Монтегю Тейлор үлгі шаруашылық ферма ретінде қайта жаңартуға тырысқан. Бүгінде бұл орын туристерді тартатын жер болып табылады және 2008 жылы ІІ санаттағы тарихи ескерткіш ретінде тіркелді. 1923 жылға дейін мал азығын ұнтақтау үшін пайдаланылған диірмен 2006-2010 жылдары еріктілердің күшімен қалпына келтірілді. Орынның солтүстігінде жартылай ағаштан және гипстен жасалған екі қабатты үй орналасқан, ол 1883 жылғы Ordnance Survey картасында ректория ретінде көрсетілген, ал оған іргелес ректория фермасы – қора мен тұрғын үйдің біріктірілген құрылысы.

Бұрынғы өнеркәсіп

Шелсли Уолш ауданындағы екі шаруашылықтың атында бұрынғы өнеркәсіптердің іздері бар. Олардың бірі – Форджмилл шаруашылығы, оның атымен Тема өзені үстіндегі Ньюмилл көпірі де аталған. Бұл жерлердің бірінде сумен жұмыс істейтін темір қорыту зауыты болған, ол 1635 жылы жергілікті иесіне «Көмір алаңы» деп аталатын жермен бірге сатылған. Бұл зауыт бір кезде жылына 100 тонна темір өндірген және 1779 жылға дейін жұмыс істеп тұрғаны тіркелген. Ньюмилл көпіріне бұрылыста Ворчестер айқысынан он миль қашықтықты көрсететін темір тақтасы бар ескі жол белгісі орналасқан. Жол бойында, Фурнас шаруашылығының жанында, «Тозақ ойығы» және «Шайтан қуысы» деп аталатын жерлердегі тау беткейлік карьерлерден таспен қамтылған үш кішкентай әк пеші болған. Жақын жердегі екі жұмысшы үйін Монтегю Тейлор кеңейтіп, қайта салған, бірақ олар 20-ғасырдың ортасында тастап кетілген. Саутстоун-Рок – аудан шекарасынан сәл асып, қазбаланған қырқа бойында орналасқан. Одан алынған тас тек Әулие Андрей шіркеуі үшін ғана емес, сонымен қатар айналасындағы басқа шіркеулерді салуға немесе жөндеуге де пайдаланылған.